Αυτή η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, που ξεκινάει την Παρασκευή στη Βαρσοβία έτσι κι αλλιώς θα ήταν σημαντική λόγω της ραγδαίας επιδείνωσης των σχέσεων με τη Ρωσία. Τώρα μετά και το Brexit θα αποτελέσει και ένα βαρόμετρο για την συνοχή της δυτικής συμμαχίας, αφού πρέπει να πάρει δύσκολες και πιθανώς διχαστικές αποφάσεις για την ενίσχυση της αποτρεπτικής δύναμης του ΝΑΤΟ απέναντι στη Μόσχα.
Αναμένεται λοιπόν να επιβεβαιωθεί η απόφαση ανάπτυξης πολυεθνικών στρατιωτικών ταγμάτων -από σχεδόν 1.000 άνδρες το καθένα- στην Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής, αλλά και τη στάθμευση περισσοτέρων τανκ και μονάδων πυροβολικού στην περιοχή. Στόχος: να σταλεί ισχυρό μήνυμα μετά τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας ότι εάν η Μόσχα επιχειρήσει κάτι ανάλογο σε άλλη χώρα, τότε η Συμμαχία θα εμπλακεί 100%.
«Η στρατιωτική λογική» σχολιάζουν οι FT, «παραπέμπει αναπόφευκτα σε αυτή του Ψυχρού Πολέμου».
Η αντίδραση της Ρωσίας στην αυξημένη στρατιωτική παρουσία στη Βαλτική ήδη είναι άμεση. Το Κρεμλίνο έχει ήδη αναπτύξει πυραύλους που μπορούν να φέρουν πυρηνικές κεφαλές, τανκ και πρόσθετα στρατεύματα στον θύλακα του Καλίνινγκραντ (στα σύνορα Ρωσίας, Πολωνίας, Λιθουανίας) και το ΝΑΤΟ ήδη ανησυχεί ότι μετά τη Σύνοδο, η Μόσχα μπορεί να δοκιμάσει κι άλλο τα νεύρα των συμμάχων και να αποφασίσει την ανάπτυξη και πυρηνικών όπλων μικρού βεληνεκούς.
Η ρωσική κυβέρνηση άλλωστε γνωρίζει ότι οι πιο σημαντικοί ηγέτες σε αυτή τη Σύνοδο έχουν πάρει τον δρόμο εξόδου από την εξουσία: και η θητεία του Μπαράκ Ομπάμα τελειώνει και ο Ντέβιντ Κάμερον παραιτείται και ο Φρανσουά Ολάντ έχει λίγες ελπίδες να εκλεγεί το 2017, ακόμα και η Ανγκελα Μέρκελ δείχνει λιγότερο ασφαλής πολιτικά απ’ ότι πριν ένα χρόνο.
Σε όλο αυτό έρχεται να προστεθεί και το Brexit. Μπορεί ο Ντέιβιντ Κάμερον να θέλει να δείξει ότι η χώρα του θα παραμείνει μια δύναμη χωρίς εσωστρέφειες, έτοιμη να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης που της αναλογεί, αλλά η ανησυχία είναι δικαιολογημένη μετά το δημοψήφισμα. Και με τους φόβους για ύφεση μετά το brexit μπορεί να μην είναι δυνατόν να παραμείνουν στο ίδιο επίπεδο οι δαπάνες για την άμυνα.
Και καρότο και μαστίγιο
Σε δηλώσεις της στο Κοινοβούλιο πριν αναχωρήσει για τη Βαρσοβία, η Ανγκελα Μέρκελ κατηγόρησε μεν τη Ρωσία ότι υπονομεύει την ασφάλεια της Ευρώπης και υποσχέθηκε την υποστήριξη του Βερολίνου στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, ωστόσο μίλησε και για την ανάγκη διαλόγου με τη Μόσχα.
«Στα ανατολικά η Ρωσία προκαλεί βαθιά ανησυχία στους συμμάχους μας με τις ενέργειες της στην Ουκρανία» είπε η καγκελάριος. «Και τώρα αυτοί χρειάζονται τη σαφή διαβεβαίωση μέσω της Συμμαχίας» είπε η καγκελάριος, παροτρύνοντας οι άλλες χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ να επιδείξουν «φανερή και αξιόπιστη» αλληλεγγύη.
Πρόσθεσε όμως ότι απαιτούνται «και αποτρεπτικά μέσα και διάλογος» στις σχέσεις με τη Μόσχα, υπογραμμίζοντας ότι «η ασφάλεια στην Ευρώπη μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε συνεργασία με την Ρωσία κι όχι εναντίον της».
Παρά τις δυνατές κουβέντες της ωστόσο, και η ηγεσία του Βερολίνου φαίνεται ότι είναι διχασμένη. Αυτό φάνηκε από τις πρόσφατες δηλώσεις του Σοσιαλδημοκράτη υπουργού Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγιερ που ζήτησε μια πιο βολική προσέγγιση με την Μόσχα, υποστηρίζοντας ότι οι «πολεμοχαρείς» κινήσεις του ΝΑΤΟ στα ανατολικά της Ευρώπης στέλνουν λάθος μήνυμα. Και δεν είναι ο μόνος στην Ευρώπη που πιστεύσει κάτι τέτοιο: παρόμοιες θέσεις έχουν εκφράσει και η Ουγγαρία και η Ιταλία που τάσσονται μάλλον υπέρ της άρσης των κυρώσεων στη Μόσχα.
Παρών ο Έλληνας πρωθυπουργός
Στις 8 και 9 Ιουλίου 2016, ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, θα συμμετάσχει στη Σύνοδο του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) που πραγματοποιείται στη Βαρσοβία, Πολωνία. Τον πρωθυπουργό θα συνοδεύσουν στη Σύνοδο ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Πάνος Καμμένος, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, καθώς και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Ναύαρχος Ευάγγελος Αποστολάκης. Το πρόγραμμα του πρωθυπουργού (και της Συνόδου) έχει ως εξής:
Παρασκευή, 8 Ιουλίου
- 13:40-14:30, Υποδοχή Αρχηγών Κρατών & Κυβερνήσεων
- 14:30-15:15, Τελετή υποδοχής Αρχηγών Κρατών & Κυβερνήσεων – επίσημη φωτογραφία
- 15:30-18:30, Σύνοδος του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου
- 19:20, Παρακολούθηση τιμητικής υπερπτήσης αεροσκαφών
- 20:30-23:00, Δείπνο εργασίας στο Προεδρικό Μέγαρο της Πολωνίας
Σάββατο, 9 Ιουλίου
- 09:00-11:00, Ειδική συνεδρίαση για το Αφγανιστάν
- 11:00-12:00, Γεύμα Αρχηγών Κρατών & Κυβερνήσεων και Υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας
- 12:00-14:00, Σύνοδος του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου
- 15:00-16:30, Συνεδρίαση της Επιτροπής ΝΑΤΟ-Ουκρανίας
- 18:30, Αναχώρηση πρωθυπυργού από τη Βαρσοβία προς Αθήνα
Στο μεταξύ, μία ημέρα πριν τη Σύνοδο, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα πορεία-συλλαλητήριο που διοργανώθηκε από ΕΕΔΥΕ, φορείς και συνδικάτα.
