Αρνητική η στάση δημοτικών αρχών για αποκεντρωμένες υποδομές διαχείρισης στα διοικητικά τους όρια
Παρά τη διατηρούμενη ασάφεια του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Αττικής, ανοίγουν σενάρια για τη σαφή προοπτική της καύσης!
Ως δυσάρεστη έκπληξη αντιμετωπίστηκε η αναφορά περί «Προηγμένων Θερμικών Μεθόδων Επεξεργασίας Αποβλήτων» στο επικαιροποιημένο κείμενο του ΠΕΣΔΑ, που εγκρίθηκε από τον Ενιαίο Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ).
Πρόκειται για έναν (εξωραϊσμένο) όρο που περιλαμβάνει ό,τι εμπίπτει στην τεχνολογία της καύσης και τις εναλλακτικές εκδοχές της (πυρόλυση, αεριοποίηση, τεχνολογίες πλάσματος, καύσιμα RDF ή SRF).
Περιλαμβάνεται στο κείμενο του ΠΕΣΔΑ, στην ενότητα για την «Υποστήριξη της Καινοτομίας», ανάμεσα στις τεχνολογίες στις οποίες «δίδεται έμφαση», υπό την εισαγωγή ότι «για την επίτευξη των στόχων του, το ΠΕΣΔΑ υποστηρίζει παντός τύπου δράσεις τεχνολογικής και οργανωτικής καινοτομίας στο σύνολο των σταδίων της διαχείρισης των αποβλήτων (πρόληψη, επανάχρηση, ανακύκλωση, επεξεργασία, διάθεση)».
Η καύση των απορριμμάτων δεν είχε καν θιγεί κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης του ΠΕΣΔΑ, ενώ πρόκειται για πρακτική στην οποία θεωρητικά έχει βάλει «ταφόπλακα» το Εθνικό Σχέδιο (ΕΣΔΑ).
Αποκαλυπτικό είναι το σχόλιο του Τ. Κεφαλά, μέλους της Πρωτοβουλίας Συνεννόησης για τη Διαχείριση των Απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ) στην «Εφ.Συν.»:
«Υπάρχει ένα σκηνικό παρεμβάσεων, με θεσμικό αλλά και εξωθεσμικό τρόπο, με σκοπό να ακυρωθεί το νέο ΕΣΔΑ και να αποτραπεί η μετάβαση στο μοντέλο της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών.
»Αυτό φάνηκε καθαρά και στο τελικό σχέδιο της αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ Αττικής. Προτού καν ολοκληρωθεί σαν εφαρμοσμένο σχέδιο, προτού καν επιχειρηθεί να μπει σε εφαρμογή η αποκεντρωμένη διαχείριση, προετοιμάζεται το plan B, δηλαδή το σχέδιο επαναφοράς στη λογική της συγκεντρωτικής επεξεργασίας των σύμμεικτων, αυτήν τη φορά εμπλουτισμένο και με μονάδες “ενεργειακής αξιοποίησης” – καύσης αποβλήτων ή προϊόντων επεξεργασίας αποβλήτων».
Η απάντηση από πλευράς ΕΔΣΝΑ είναι κατηγορηματική. Οπως δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο Στ. Ιατρού, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συνδέσμου:
«Η καύση δεν έχει καμία σχέση με τις εφαρμοζόμενες πολιτικές και τις μεθόδους διαχείρισης που αφορούν την Αττική. Δεν υπάρχει πουθενά θερμική επεξεργασία ή καύση, παρά μόνο, και αυτό από την πρώτη στιγμή, σε ό,τι αφορά την ενεργειακή αξιοποίηση του παραγόμενου RDF (σ.σ. καύσιμο από υπολείμματα μηχανικής ανακύκλωσης) από το ΕΜΑΚ Φυλής, όπως έχει προβλεφθεί ως δυνατότητα από το ΕΣΔΑ.
»Η αναφορά στο ΠΕΣΔΑ για “Προηγμένες Θερμικές Μεθόδους Επεξεργασίας Αποβλήτων” (καινοτομία) αφορά αποκλειστικά και μόνο τη δυνατότητα έρευνας και καινοτομίας στα πλαίσιο των προγραμμάτων χρηματοδότησης RIS-3 και ΕΠΑνΕΚ και δεν αποτελούν μέθοδο επεξεργασίας στο πλαίσιο του ΠΕΣΔΑ. Αλλωστε, εάν υπήρχε κάτι τέτοιο, θα ήταν ασύμβατο με το ΕΣΔΑ. Οσοι φαντάζονται ότι τίθεται ζήτημα καύσης θεωρώ ότι, όχι μόνο δεν έχουν καταλάβει, αλλά δεν έχουν διαβάσει καν το ΠΕΣΔΑ. Και να προσθέσω ότι σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει plan b στο ΠΕΣΔΑ που να φέρνει την καύση στο προσκήνιο».
Ωστόσο, όπως τονίζει ο κ. Κεφαλάς, η τάση της καύσης αναπτύσσεται στο «εύφορο» έδαφος των καθυστερήσεων στην υλοποίηση του ΕΣΔΑ, της απροθυμίας της Περιφέρειας και των δήμων της Αττικής να περιγράψουν και να χωροθετήσουν τους νέους χώρους υγειονομικής ταφής (ΧΥΤΥ) και τις αναγκαίες, αποκεντρωμένες υποδομές ήπιας διαχείρισης, αλλά και στο έδαφος της εξάντλησης των όποιων «δυνατοτήτων» πρόσφερε, για δεκαετίες, η «χαβούζα» της Φυλής.
Στο κείμενο του ΠΕΣΔΑ (που κατά τα λοιπά «ορκίζεται» στην αποκεντρωμένη διαχείριση και ενσωματώνει τους φιλόδοξους στόχους του ΕΣΔΑ), υπάρχει γενικόλογη αναφορά για «οριστικό κλείσιμο της Φυλής», αλλά το μεγάλο «αγκάθι» των ΧΥΤΥ εξακολουθεί να μην αντιμετωπίζεται.
Για την αντιμετώπιση βραχυπρόθεσμων αναγκών προβλέπεται να «χρησιμοποιηθεί η Φυλή, καθώς και θέσεις που έχει ήδη εγκριθεί η καταλληλότητά τους ως ΧΥΤΥ σύμφωνα με τον νόμο 3164/2003», ανάμεσα στους οποίους είναι και το Γραμματικό.
Για την κάλυψη των αναγκών της επόμενης 20ετίας προβλέπεται η δημιουργία δικτύου νέων ΧΥΤΥ, ανεξάρτητα από τη χωροθέτηση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας σύμμεικτων.
Θα προτιμηθούν εξοφλημένα ανενεργά λατομεία-μεταλλεία.
Ούτε για τις Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) υπάρχουν σαφείς αναφορές χωροθέτησης.
Το ΠΕΣΔΑ περιλαμβάνει την επέκταση του ΕΜΑΚ Λιοσίων έως τους 350.000 τόνους (από τους 250.000) και 4-5 ΜΕΑ συνολικής χωρητικότητας 650.000 τόνων ετησίως:
⚫ Μία ή δύο για τον κεντρικό τομέα, συνολικής δυναμικότητας 260.000 τόνων, που θα «χωροθετηθούν κατά προτεραιότητα σε ήδη αδειοδοτημένους χώρους για την κατασκευή κεντρικού ΣΜΑ (σ.σ. Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων)», «φωτογραφίζοντας» έτσι Ελαιώνα και Γουδή.
⚫ Μία για την περιφερειακή ενότητα Πειραιά, δυναμικότητας 180.000 τόνων (Σχιστό).
⚫ Μία στη Νότια Αττική, δυναμικότητας 150.000 τόνων.
⚫ Μία στη Βορειοανατολική Αττική (Γραμματικό), δυναμικότητας 60.000 τόνων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η αρνητική στάση δημοτικών αρχών να αποδεχθούν αποκεντρωμένες υποδομές διαχείρισης στα διοικητικά τους όρια έχει συμπαρασύρει και άλλες τοπικές διοικήσεις σε ανάλογες συμπεριφορές.
«Η στασιμότητα, η καθυστέρηση και η ασάφεια του ΠΕΣΔΑ εκ των πραγμάτων θα οδηγήσει σε ένα plan b» είναι η εκτίμηση συνδικαλιστικών κύκλων, τονίζοντας ότι ο κορεσμός της Β’ φάσης του ΧΥΤΑ Φυλής υπολογίζεται στα τέλη του 2018, προοπτική που, εξηγούν, θα διευκολύνει την εμφάνιση ενός «ως από μηχανής Θεού» εργολάβου για την προώθηση μονάδων καύσης αποβλήτων, με τον μανδύα της αποκεντρωμένης διαχείρισης και με «δέλεαρ» τα μηδενικά απόβλητα.
◼ Με βάση τις τελευταίες εξελίξεις, πολίτες και συλλογικότητες της χώρας καλούνται από την ΠΡΩΣΥΝΑΤ σε νέα πανελλαδική συνάντηση για το ζήτημα της διαχείρισης αποβλήτων με θέμα «Τα κινήματα μπροστά στην πρόκληση της δημόσιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης».
Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στα γραφεία της ΠΟΕ ΟΤΑ (Καρόλου 24, πλ. Καραϊσκάκη), το Σάββατο και την Κυριακή 2-3 Απρίλη.
Αναμένεται μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση, στην οποία έχουν προσκληθεί στελέχη της αυτοδιοίκησης και κυβερνητικών φορέων.
