Αφήνοντας κατά μέρος τις «νουάρ» πτυχές περί της διαρροής του εγγράφου με τις αποκαλυπτικές συνομιλίες του Πολ Τόμσεν με την Ντέλια Βελκουλέσκου και τους «απίθανους» τακτικισμούς που μπορεί να εισηγείται το κάθε κορυφαίο στέλεχος του Ταμείου, τέσσερα είναι τα βασικά ζητήματα που παραμένουν υπό διερεύνηση:
- α) εάν θα παραμείνει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα και την Ευρώπη,
- β) υπό ποίους όρους θα παραμείνει,
- γ) πότε θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος και
- δ) τι θα περιλαμβάνει το νέο πακέτο μέτρων μέχρι το 2018. Τα ερωτήματα αυτά είναι εξόχως πολιτικά, μια και από αυτά εξαρτάται τελικά η ευστάθεια συνολικά της ευρωπαϊκής οικονομίας, που ήδη δοκιμάζεται από την προσφυγική κρίση και το αναμενόμενο δημοψήφισμα στη Βρετανία.
Η απομαγνητοφώνηση των συνομιλιών μεταξύ Τόμσεν και Βελκουλέσκου ήρθε σε μια εξόχως κρίσιμη στιγμή για τις διαπραγματεύσεις στην Αθήνα. Σήμερα αναμένεται να ξεκινήσει η τελική φάση των συζητήσεων μεταξύ των τριών πλευρών (βλέπε σελ. 10), με δύο εξ αυτών (την ελληνική κυβέρνηση και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς) να επιθυμούν την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων μέσα στον Απρίλιο.
Αυτό επιβεβαιώθηκε και από τις συνομιλίες που είχε χθες ο πρωθυπουργός με τη Γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, τον πρόεδρο της ευρωομάδας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Τζιάνι Πιτέλα, τον διοικητή της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, τον Πορτογάλο πρωθυπουργό Αντόνιο Κόστα, αλλά και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος με τον επίτροπο Μοσκοβισί, τον πρόεδρο του Γιούρογκρουπ Γερούν Ντάισελμπλουμ και τους ομολόγους του, της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, της Γαλλίας Μισέλ Σαπέν και της Ιταλίας Πιερ Κάρλο Παντοάν.
Η Αθήνα επιθυμεί τη γρήγορη ολοκλήρωση των συζητήσεων ώστε να μην προκύψει αβεβαιότητα τους επόμενους μήνες. Οι δε Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αποσκοπούν στο να κλείσει ένα σημαντικό, «ανοιχτό» κεφάλαιο μέχρι τις 22 Απριλίου, ημέρα συνεδρίασης του Γιούρογκρουπ, υπό τη σκιά του προσφυγικού και του πιθανού «Brexit». Το ΔΝΤ, όμως, και συγκεκριμένα ο Πολ Τόμσεν, φαίνεται να έχουν διαφορετική άποψη, καθώς θεωρούν ότι διακυβεύεται το «πρεστίζ» του Ταμείου.
Το «κουβάρι» μπλέκεται ακόμα περισσότερο αν αναλογιστεί κανείς τις αντικρουόμενες τακτικές εντός του ίδιου του Ταμείου, εν όψει της συνόδου του ΔΝΤ στις 15 Απριλίου, κατά την οποία θεωρητικά πρέπει να ληφθεί απόφαση για τη συμμετοχή του στο ελληνικό πρόγραμμα.
Στην Ουάσινγκτον πληροφορίες αναφέρουν ότι διεξάγεται σκληρός υπόγειος πόλεμος, με την ηγεσία του Ταμείου να επιθυμεί την παραμονή στην Ευρώπη και τους εκπροσώπους των αναδυόμενων οικονομιών να πιέζουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Και σε όλα αυτά, να παρεμβάλλεται ο οικονομολόγος του ΔΝΤ Μορίς Ομπστφελντ, που πρόσφατα επανέφερε το ενδεχόμενο προσωρινής χαλάρωσης των μέτρων λιτότητας για την Ελλάδα, λόγω της προσφυγικής κρίσης.
Η δε Κριστίν Λαγκάρντ «ζυγίζει» τα δεδομένα στα οποία εμπλέκονται όλες οι ισχυρές οικονομίες, ανάμεσά τους η γερμανική, η γαλλική και η αμερικανική. Γι’ αυτό και αποκτά νόημα η αναμενόμενη σήμερα συνομιλία του Αλέξη Τσίπρα με τον πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ και τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν.
Με κυνικότητα
Οσον αφορά πάντως τα ζητήματα πολιτικής «ηθικής» (εάν νοείται τέτοια στους νεοφιλελεύθερους υπερεθνικούς θεσμούς) το ΔΝΤ μένει έκθετο μετά τη δημοσίευση των συνομιλιών. Η κυνικότητα με την οποία σχεδιάζονται οι παρεμβάσεις στα οικονομικά μιας ευάλωτης χώρας διαλύει κάθε μύθο περί του «καλού ΔΝΤ», που λειτουργεί υπέρ της ελάφρυνσης του χρέους. Για τους αξιωματούχους του Ταμείου η ελάφρυνσή του αποτελεί εργαλείο τήρησης των απαραίτητων ισορροπιών, εσωτερικών και διεθνών. Εξάλλου το ΔΝΤ έχει αποδειχτεί πολύ «ευέλικτο» στις διαπραγματεύσεις.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι Ευρωπαίοι και Ελληνες διαπραγματευτές είδαν τους τελευταίους μήνες δύο διαφορετικά «πρόσωπα» του ΔΝΤ. Πολλοί μιλούν για «μεγάλη απόσταση» που χώριζε τον μονίμως παρόντα εκπρόσωπο του Ταμείου στην Αθήνα, που τηρούσε ήπια στάση στα όσα συζητούνταν, και την πολλές φορές «εμπρηστική» στάση των Τόμσεν και Βελκουλέσκου.
Το «κατασκοπικό» σκέλος της όλης υπόθεσης φαίνεται πάντως να υποτιμάται από τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους, οι οποίοι κάθε άλλο παρά διέψευσαν τα όσα αποκαλύφθηκαν. Είναι άλλωστε τοις πάσι γνωστό ότι τέτοιου είδους συνομιλίες καταγράφονται με ευθύνη των ίδιων των συνομιλητών, στο πλαίσιο των εσωτερικών κανόνων του ΔΝΤ, ώστε να υπάρχει δυνατότητα αξιολόγησης των πράξεων των αξιωματούχων σε περίπτωση «κρίσης».
Απαντητική επιστολή της Κριστίν Λαγκάρντ
Η μπάλα στην εξέδρα…
Απαντητική επιστολή αργά χτες το βράδυ απέστειλε η Κριστίν Λαγκάρντ στον Αλέξη Τσίπρα, στην οποία επισήμανε ότι «υπάρχει ακόμα απόσταση από την επίτευξη ενός συνεκτικού προγράμματος». Προσέθεσε ότι «οποιαδήποτε εικασία πως το προσωπικό του ΔΝΤ θα εξέταζε τη χρήση ενός πιστωτικού γεγονότος ως διαπραγματευτική τακτική είναι απλά ανοησία» σημειώνοντας παράλληλα ότι «προς το συμφέρον του ελληνικού λαού, πρέπει να ολοκληρώσουμε ταχέως τις διαπραγματεύσεις».
Η επικεφαλής του Ταμείου συμπλήρωσε ότι «το περιστατικό αυτού του Σαββατοκύριακου με έκανε να ανησυχώ για το αν μπορεί πράγματι να επιτευχθεί πρόοδος εντός κλίματος ακραίας ευαισθησίας σε δηλώσεις της κάθε πλευράς» και υπογράμμισε ότι τα κλιμάκια του ΔΝΤ θα επιστρέψουν κανονικά στην Αθήνα.
«Η ομάδα μας αποτελείται από έμπειρους υπαλλήλους που έχουν την πλήρη εμπιστοσύνη και προσωπική μου υποστήριξη. Για να είναι σε θέση να κάνουν τη δουλειά τους, όπως μας έχετε προσκαλέσει, είναι ζωτικής σημασίας οι Αρχές σας να εξασφαλίσουν ένα περιβάλλον που σέβεται την ιδιωτικότητα των εσωτερικών συζητήσεων και να λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα που θα εγγυώνται την προσωπική τους ασφάλεια» επισήμανε η Κρ. Λαγκάρντ, συμπληρώνοντας ότι «το ΔΝΤ διεξάγει διαπραγματεύσεις με καλή πίστη, όχι με απειλές, ενώ δεν επικοινωνούμε μέσω διαρροών».
