Στην ευρωζώνη, αλλά με… αγκάθια

Αρχίζει και ξεκαθαρίζει κάπως το θολό τοπίο που δημιουργήθηκε γύρω από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των εταίρων-δανειστών και της κυβέρνησης. Από τη χθεσινή ημέρα, στην οποία κυριάρχησαν οι παρασκηνιακές ενέργειες, προέκυψαν τα εξής:

1) Το ελληνικό αίτημα για έκτακτη σύνοδο κορυφής με αποκλειστικό θέμα συζήτησης το ελληνικό πρόβλημα απορρίφθηκε.

2) Το πρώτο πακέτο μέτρων που αντιστοιχεί στο 3% του ΑΕΠ και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το ασφαλιστικό, τον φόρο εισοδήματος και τα «κόκκινα» δάνεια έχει κλείσει.

3) Παραμένουν προς επίλυση ορισμένες πτυχές του πακέτου των εφεδρικών μέτρων, για τη θεσμοθέτηση του οποίου επιμένουν το ΔΝΤ και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

4) Κερδίζει έδαφος η σύγκληση την επόμενη εβδομάδα μιας έκτακτης συνόδου της ευρωζώνης που αναμένεται να δώσει λύσεις, να κλείσει το θέμα της αξιολόγησης και να ανοίξει την πόρτα της εκταμίευσης της πολυπόθητης για την ελληνική πλευρά δόσης των 5 δισ. ευρώ.

Οσο και αν φαίνεται παράξενο, το Brexit συνδράμει στην αποφυγή του Grexit… Θα είναι πολύ ριψοκίνδυνο για τους Ευρωπαίους να βρεθούν αντιμέτωποι με μια νέα κρίση στην ευρωζώνη για την Ελλάδα, όταν τους περιμένει το δημοψήφισμα του Ιουνίου στη Μ. Βρετανία για την παραμονή ή όχι της χώρας στην Ευρώπη των 28 και η προσφυγική κρίση δεν φαίνεται να επιλύεται με τη συμφωνία Ε.Ε. – Τουρκίας. Κανείς, λοιπόν, δεν επιθυμεί ένα νέο ψυχόδραμα με την Ελλάδα, όπως του περυσινού Ιουλίου, που κατέληξε με την επιβολή ενός ακόμη μνημονίου.

Ετσι, ο Πολωνός πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, κατόπιν διαβουλεύσεων με τον πρόεδρο της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, και τον πρόεδρο της ευρωζώνης, Γερούν Ντάισελμπλουμ, απέρριψε το αίτημα του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα για σύγκληση έκτακτης συνόδου κορυφής και τάχθηκε υπέρ της παραμονής του ελληνικού θέματος στους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης, με στόχο την αποφυγή μιας νέας περιόδου αβεβαιότητας για την Ελλάδα.

Πότε; «Χρειαζόμαστε μια νέα ημερομηνία σύγκλησης της ευρωζώνης και δεν μιλάω για βδομάδες, αλλά για τις επόμενες μέρες», είπε ο Πολωνός. Το σενάριο έκτακτης συνόδου των 19 την ερχόμενη εβδομάδα (Τρίτη του Πάσχα;) πήρε σάρκα και οστά…

Φυσικά, ο Ζ.-Κ. Γιούνκερ και ιδίως ο Γ. Ντάισελμπλουμ ζήτησαν την άποψη του Βερολίνου για την απόρριψη της συνόδου κορυφής. Ο Β. Σόιμπλε ήταν κατηγορηματικός: Το ελληνικό θέμα πρέπει να παραμείνει στην ευρωζώνη…

Η Κομισιόν ακολούθησε από την πλευρά της την ήπια στάση που τηρεί από την έναρξη των διαφορών με το ΔΝΤ για το ελληνικό ζήτημα. Η αντιπρόεδρος Φεντερίκα Μογκερίνι, ερωτηθείσα σχετικά, δήλωσε ότι υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για να βρεθεί πολύ σύντομα λύση σε σύνοδο της ευρωζώνης.

Ο δε Γιούνκερ χαρακτήρισε «παράλογες» τις απαιτήσεις του ΔΝΤ, προσθέτοντας πως «σε καμία Δημοκρατία στον κόσμο δεν θα γινόταν αποδεκτή μια τέτοια απαίτηση».

Επίσης, Ευρωπαίος αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι υπάρχει καταρχήν συμφωνία μεταξύ των θεσμών και της κυβέρνησης για το πρώτο πακέτο των 5,4 δισ. ευρώ που περιλαμβάνει το ασφαλιστικό, τη φορολογία εισοδήματος, τα «κόκκινα» δάνεια και το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων.

Ως προς το επίμαχο δεύτερο πακέτο, που γεννήθηκε στην Ουάσινγκτον και προωθήθηκε στο Αμστερνταμ από τον Β. Σόιμπλε και την Κριστίν Λαγκάρντ, το οποίο προβλέπει τη θεσμοθέτηση προληπτικών μέτρων από την ελληνική πλευρά ύψους 3,6 δισ. ευρώ, που θα ενεργοποιηθούν σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ ετησίως από το 2018, πηγή θεσμικού οργάνου που συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις διευκρίνισε ότι η βασική διαφορά μεταξύ των θεσμών και της κυβέρνησης είναι η ακόλουθη:

Οι θεσμοί ζητούν να καθιερωθούν συγκεκριμένοι τρόποι για την εφαρμογή των προληπτικών μέτρων, είτε με τη μορφή της περικοπής των δαπανών είτε με την αύξηση των εσόδων, ενώ η ελληνική πλευρά επιθυμεί την υιοθέτηση μέτρων ένα προς ένα… Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι θεσμοί αναγνωρίζουν τις νομικές και πολιτικές δυσκολίες, αλλά θεωρούν τη θεσμοθέτηση των μέτρων απαραίτητη για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι πρόβλημα έχει προκύψει και με την εξέταση του χρέους, όχι μόνο μεταξύ του ΔΝΤ και των εταίρων, αλλά και γενικά στην ευρωζώνη, στην οποία «υπάρχουν τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ των υπουργών Οικονομικών». Βέβαια, η Γερμανία αναμένεται να επιβάλει τις θέσεις της και εντός των προσεχών ημερών να προκύψει μια κοινή προσέγγιση, με βάση τα δημοσιονομικά στοιχεία που δημοσίευσε τελευταία η Eurostat για το 2015.

Στο μεταξύ, έντονα αντέδρασε για την καθυστέρηση της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος ο πρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών στο Ευρωκοινοβούλιο Τζιάνι Πιτέλα, ο οποίος δήλωσε: «Δεν μπορούμε να ζητάμε από την Ελλάδα να λάβει πρόσθετα μέτρα. Αυτό σημαίνει ότι κάποια “γεράκια” θέλουν να σκοτώσουν την Ελλάδα. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε αυτόν τον εκβιασμό.

Το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο για την Ευρώπη. Πρέπει όλοι να δουλέψουμε για να αποφευχθεί η κρίση στην Ελλάδα, στην πορεία προς το δημοψήφισμα στη Βρετανία, ειδικά τώρα που εν μέσω εξαιρετικά δύσκολων συνθηκών η Ελλάδα τα έχει πάει πολύ καλά με το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2015… Θέλουμε μια δίκαιη συμφωνία για την Ελλάδα, η οποία να περιλαμβάνει και τη συζήτηση σχετικά με την ελάφρυνση του χρέους».