Ενα τσουβάλι γκάφες από τον Ερντογάν

Σημάδια πολιτικού… «τζετ λαγκ» -πριν καν το αεροσκάφος του προσγειωθεί στην Ουάσινγκτον, όπου θα συμμετάσχει αύριο και μεθαύριο στη σύνοδο κορυφής για την πυρηνική ασφάλεια- παρουσίαζε (και) χθες ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς αναχωρούσε από το αεροδρόμιο «Ατατούρκ» της Κωνσταντινούπολης για το δεύτερο ταξίδι του στις ΗΠΑ με την ιδιότητα του πρόεδρου της Τουρκίας.

Σε μια παραζάλη ηγεμονισμού, επέμεινε σε συνέντευξη Τύπου -πριν από την αναχώρηση- ότι θα συναντήσει τον Μπαράκ Ομπάμα στο περιθώριο της συνόδου, παρά το γεγονός ότι από τον Λευκό Οίκο έχει ανακοινωθεί πως η μοναδική κατ’ ιδίαν συνάντηση στο οργανόγραμμα του Αμερικανού προέδρου είναι αυτή με τον Κινέζο ομόλογό του.

Η απάντηση της Ουάσινγκτον προς την Αγκυρα -η συμμαχική σχέση με την οποία υφίσταται ήδη ισχυρές αναταράξεις- δεν άργησε να έλθει.

Με την επίκληση λόγων ασφαλείας, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Πεντάγωνο διέταξαν χθες την άμεση αποχώρηση των οικογενειών όσων Αμερικανών διπλωματών και στρατιωτικών υπηρετούν στα Αδανα, στο Ιντσιρλίκ, στη Σμύρνη και στη Μούγλα, στη νοτιοανατολική Τουρκία.

Με τον Μπάιντεν

Και λίγο αργότερα -πρακτικά στο «παρά πέντε»- ανακοινώθηκε διμερής συνάντηση του Τούρκου προέδρου με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζο Μπάιντεν, αύριο, με τον εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μόνον άτυπων συνομιλιών με τον Αμερικανό ομόλογό του.

Στο μεσοδιάστημα, τα σχέδια του Ερντογάν να εγκαινιάσει μαζί με τον Ομπάμα το (τουρκικής χρηματοδότησης) μεγάλο τέμενος στο Μέριλαντ είχαν ήδη ναυαγήσει…

Προφανώς κύριος στόχος αυτού του ταξιδιού είναι «η αποκατάσταση της διεθνούς εικόνας της Τουρκίας και η βελτίωση των σχέσεων με τη Δύση», σχολιάζουν σε κοινό άρθρο τους στη Walll Street Journal ο Τούρκος βουλευτής του αντιπολιτευόμενου CHP, Αϊκάν Ερντεμίρ, και η αναλύτρια Μεβρέ Ταχίρογλου.

Ομως «αυτός ο στόχος είναι δύσκολα επιτεύξιμος όσο η τουρκική κυβέρνηση συνεχίζει την καταστολή ΜΜΕ, ακαδημαϊκών και Κούρδων».

Στους παράγοντες της διπλωματικής ψυχρότητας προστίθεται φυσικά και ο αμφιλεγόμενος ρόλος της Αγκυρας στη συριακή κρίση και στη μάχη κατά του «Ισλαμικού κράτους».

«Οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας διαταράχθηκαν κυρίως εξαιτίας των διαφορετικών προτεραιοτήτων τους στη Συρία και ακριβέστερα της θεώρησης που έχουν για τις πολιτοφυλακές PYD των Κούρδων της Συρίας», επισημαίνει στο πρακτορείο AFP ο Ουζγκούρ Ουνλουχισαρτσικλί, διευθυντής του τουρκικού παραρτήματος του αμερικανικού think tank «German Marshall Fund». «Μέχρι να αναθεωρήσουν τον τρόπο που προσεγγίζουν το PYD, οι αμερικανο-τουρκικές σχέσεις θα δηλητηριάζονται από αυτό το θέμα».

Γι’ αυτό και προς ώρας, παρατηρεί, οι δύο ΝΑΤΟϊκοί σύμμαχοι «πατούν ο ένας το πόδι του άλλου».

Εν μέσω αυτών των σπασμωδικών ελιγμών πάντως, ο Ερντογάν «πυροβολεί» πια τα ίδια του τα «πόδια».

Χθες μάλιστα κατάφερε να προκαλέσει εκνευρισμό ακόμη και στο Βερολίνο, τον κύριο αυτή τη στιγμή συνομιλητή του στην Ε.Ε., ενόσω κουνά επιδεικτικά στους ηγέτες των «28» την τρομοκρατία ως «μαστίγιο» και την προσφυγική κρίση ως «καρότο».

Τελευταία αφορμή -και περαιτέρω απόδειξη της αποστροφής του στην ελευθερία του λόγου- στάθηκε ένα σατιρικό τραγούδι που μεταδόθηκε στις 17 Μαρτίου από το δημόσιο περιφερειακό δίκτυο NDR και στηλιτεύει την αυταρχική πολιτική του Τούρκου προέδρου.

«Ζει τη μεγάλη ζωή αυτός ο φανφαρόνος του Βοσπόρου, όποιος δημοσιογράφος γράφει κάτι που δεν αρέσει στον κ. Ερντογάν βρίσκεται την επομένη πίσω από τα κάγκελα», αναφέρεται σε έναν στίχο. «Μισεί τους Κούρδους σαν την πανούκλα και προτιμά να βομβαρδίζει αυτούς, παρά τους θρησκευτικούς του αδελφούς στο «Ι.Κ.», καυτηριάζει σε έναν άλλο.

Η αντίδραση της Αγκυρας ήταν να καλέσει τον Γερμανό πρεσβευτή Μάρτιν Ερντμαν για εξηγήσεις στο τουρκικό ΥΠΕΞ – όπου χθες επικρατούσε… συνωστισμός, με την κλήτευση όσων Ευρωπαίων διπλωματών παρέστησαν προ ημερών στην έναρξη της δίκης των δημοσιογράφων της Cumhurriyet για «κατασκοπία», μετά τις αποκαλύψεις τους για παραδόσεις όπλων από το τουρκικό κράτος σε εξτρεμιστές ισλαμιστές στη Συρία, προς διετίας.

«Διπλωμάτες της Ε.Ε. παρακολουθούν τακτικά ως παρατηρητές δίκες σε όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα σε υποψήφιες προς ένταξη χώρες», σχολίασε εκπρόσωπος της Κομισιόν, την ώρα που στο Βερολίνο ο πρόεδρος της Γερμανικής Δημοσιογραφικής Ομοσπονδίας, Φρανκ Ούμεραλ, κατηγόρησε τον Ερντογάν ότι «έχει χάσει προφανώς τον έλεγχο».

Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τώρα προκύπτουν νέοι, σοβαροί λόγοι…

Θέλει τον Γκιουλέν

Κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο Τούρκος πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι ένα από τα βασικά αιτήματα που θέλει να θέσει στην ηγεσία των ΗΠΑ έχει να κάνει με την τύχη (βλ. έκδοση) του -αυτοεξόριστου στην Πενσιλβάνια- μουσουλμάνου ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, πάλαι ποτέ ισχυρού συμμάχου του και τώρα ορκισμένου εχθρού του.

Παράλληλα, έσπευσε να υπογραμμίσει ότι εκτός της ατζέντας του βρίσκεται η σύλληψη του Τουρκο-ιρανού επιχειρηματία Ρεζά Ζαράμπ, την περασμένη εβδομάδα, στη Φλόριντα. Η υπόθεση δεν αφορά την Αγκυρα, υποστήριξε ο Ερντογάν. Ομως η τουρκική αντιπολίτευση έχει διαφορετική γνώμη.

Ο λόγος είναι ότι ο Ζαράμπ είχε βρεθεί στο επίκεντρο των σκανδάλων διαφθοράς, που το 2013 συγκλόνισαν την τότε κυβέρνηση Ερντογάν -«αγγίζοντας» και τον γιο του, Μπιλάλ- αλλά τελικά θάφτηκαν «κάτω από το χαλί» με συνοπτικές διαδικασίες.

Χθες, ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ηγέτης του κεμαλικού CHP, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ζήτησε να ξανανοίξει ο φάκελος των σκανδάλων, εν αναμονή ενδεχόμενων αποκαλύψεων από τον Ζαράμπ.