Και μαστίγιο και καρότο προς την Τουρκία από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε χθες την ετήσια έκθεση προόδου της υποψήφιας προς ένταξη Τουρκίας με ένα κείμενο στο οποίο επίσης επικρίνει σφόδρα την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την παραβίαση της ελευθερίας του Τύπου.
Η έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου ήρθε μία μέρα μετά την ετήσια έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η οποία είναι αυστηρότερη απέναντι στην Τουρκία σε σχέση με πέρυσι.
Η αμερικανική έκθεση διαπιστώνει πολλά περιστατικά παραβίασης στην ελευθερία του Τύπου και στα ανθρώπινα δικαιώματα σε πολλούς τομείς της τουρκικής κοινωνίας, όπως κοινωνικές διακρίσεις, αυθαίρετες συλλήψεις, κακομεταχείριση κρατουμένων κ.λπ. Δεν παραλείπει μάλιστα να αναφερθεί στο ζήτημα της ελλιπούς ασφάλειας των πολιτών εστιάζοντας στις δολοφονίες αμάχων από τις επιχειρήσεις των τουρκικών δυνάμεων εναντίον στόχων του ΡΚΚ στη νοτιοανατολική Τουρκία.
Ωστόσο, παρά τη γενική παραδοχή περί επιδείνωσης της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Τουρκία μάλλον έλαβε (ξανά) περισσότερο καρότο και λιγότερο μαστίγιο. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι στη συνέντευξη Τύπου όπου παρουσιάστηκε η έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απέφυγε να κάνει ειδική (αρνητική) μνεία στην Τουρκία, όπως έκανε αντίθετα για άλλες χώρες που δεν είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ.
Εκθεση προόδου
Πίσω στην Ευρώπη, το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε την ετήσια έκθεση προόδου με 375 ψήφους υπέρ και 133 κατά, ζητώντας παράλληλα να αποσυνδεθεί η δέσμευση για επιτάχυνση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας από τη συμφωνία για την προσφυγική κρίση. Στη μη δεσμευτική απόφαση που ελήφθη χθες αναφέρεται ότι «η συνεργασία Ε.Ε.-Τουρκίας στη μετανάστευση δεν πρέπει να συνδέεται με χρονοδιαγράμματα, στο περιεχόμενο και στους όρους της διαπραγματευτικής διαδικασίας».
Η έκθεση πάντως διαπιστώνει «την οπισθοδρόμηση που παρατηρείται σε ορισμένους ουσιώδεις τομείς όπως η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η ελευθερία της συνάθροισης, η ελευθερία της έκφρασης και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το κράτος του δικαίου», γεγονός που «απομακρύνει όλο και περισσότερο την προοπτική εφαρμογής των κριτηρίων της Κοπεγχάγης τα οποία οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες οφείλουν να σέβονται».
«Τα μέλη του Ευρωκοινοβουλίου», συνεχίζει, «καλούν την Τουρκία «να δράσει εναντίον του εκφοβισμού των δημοσιογράφων σε όλες του τις μορφές και να καταδικάσει την διά της βίας και παράνομη κατάληψη πολλών εφημερίδων». Τέλος, καλεί σε άμεση κατάπαυση του πυρός στη νοτιοανατολική Τουρκία και καταγγέλλει τη δράση των ειδικών δυνάμεων στην περιοχή. Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης στο προοίμιό της αναφορά σε προηγούμενο ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου για τα 100 χρόνια από τη γενοκτονία των Αρμενίων.
Σε αυτή την αναφορά «πάτησε» η τουρκική κυβέρνηση για να απορρίψει μετά βδελυγμίας την έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου διά στόματος του υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Βολκάν Μποζκίρ.
Ο Τούρκος υπουργός χαρακτήρισε την έκθεση «χωρίς ισχύ και εγκυρότητα» και δήλωσε ότι θα την επιστρέψει στο Ευρωκοινοβούλιο ως απαράδεκτη. Τόνισε ότι η Αγκυρα είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένη για την αναφορά στη γενοκτονία των Αρμενίων, σχολιάζοντας ότι «δεν ντρεπόμαστε για κανένα επεισόδιο της Ιστορίας μας». Επιμένει μάλιστα σε πείσμα όλων των εκθέσεων: «Είμαστε υπερήφανοι που έχουμε ελευθερία του λόγου και του Τύπου στην Τουρκία».
Στο μεταξύ, η κυβέρνηση Ερντογάν συνεχίζει να κάνει ό,τι μπορεί για να επιβεβαιώσει τις αρνητικές εκθέσεις. Το κυβερνών Κόμμα της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης (ΑΚΡ), το οποίο προωθεί νομοσχέδιο για την άρση της ασυλίας Κούρδων βουλευτών, βρήκε προχθές έναν σύμμαχο στο αντιπολιτευόμενο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP).
Στο στόχαστρο βρίσκεται το φιλοκουρδικό Κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών (HDP), το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στη Βουλή το οποίο ο Ερντογάν θεωρεί προέκταση του ΡΚΚ και προσπαθεί με κάθε τρόπο να το εξουδετερώσει. O ηγέτης του CHP Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ανακοίνωσε στο CNN Turk ότι η παράταξή του θα στηρίξει το νομοσχέδιο, κάνοντας την απίστευτη δήλωση «προωθείται ένα μέτρο το οποίο είναι αντίθετο με το Σύνταγμα. Το ξέρουμε, αλλά θα πούμε “ναι”».
Ασκήσεις αυταρχισμού
Και οι ασκήσεις αυταρχισμού συνεχίζονται επί τουρκικού εδάφους. Σύμφωνα με το τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Dogan, πέντε άτομα φυλακίστηκαν την Τετάρτη επειδή έγραψαν προσβλητικά σχόλια για τον Ερντογάν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Από τον Αύγουστο του 2014, όταν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξελέγη στην προεδρία της χώρας, τουλάχιστον 2.000 άνθρωποι έχουν οδηγηθεί στη Δικαιοσύνη για «προσβολή» στο πρόσωπό του. Τόση φόρα έχει πάρει ο «σουλτάνος», ώστε ζητά από το Βερολίνο την ποινική δίωξη του κωμικού Γιαν Μπόμερμαν επειδή έκανε το «σφάλμα» να τον σατιρίσει σε τηλεοπτική εκπομπή.
