Μπορεί από τις εκδόσεις «Εκτός Γραμμής» να κυκλοφόρησε πρόσφατα, ωστόσο η μελέτη του Γάλλου μαρξιστή φιλοσόφου, Λουί Αλτουσέρ, «Για τον Μαρξ» μετράει ήδη αρκετές δεκαετίες, τόσο στον εκδοτικό χώρο όσο και στον ευρύτερο ιδεολογικο-πολιτικό.
Δεν είναι τυχαίο πως στην εισαγωγή του βιβλίου, ο Ετιέν Μπαλιμπάρ -από τους γνωστότερους πολιτικούς στοχαστές του καιρού μας- σχολιάζει: «Ο τίτλος “Για τον Μαρξ” είναι μια έκκληση, σχεδόν ένα σύνθημα, που ηχεί ακόμη σήμερα, ίσως πιο δυνατά απ’ ό,τι όταν γράφτηκε το βιβλίο. Το βιβλίο του Αλτουσέρ απευθύνεται τώρα σε νέους αναγνώστες, ενώ όσοι παλαιοί πρόκειται να το ξαναδιαβάσουν θα έχουν οι ίδιοι αλλάξει ριζικά, όπως και ο τρόπος τους να προσλαμβάνουν ένα κείμενο».
Τα λόγια αυτά μπορεί να γράφτηκαν είκοσι χρόνια πριν και να αναφέρονται σε μία τριακονταετία ακόμα πιο πίσω, ωστόσο οι προσλαμβάνουσες δεν έχουν διαφοροποιηθεί -τουλάχιστον όχι όσο θα ήταν το αναμενόμενο.
Πάνω σε αυτό το δομικό πλαίσιο, οι εκδόσεις «Εκτός Γραμμής» διοργανώνουν διήμερο ομιλιών (οι ίδιοι το ονομάζουν Συναντήσεις Θεωρίας), σήμερα και αύριο, με θέμα «(Ξανα)διαβάζοντας τον Αλτουσέρ σήμερα: πολιτική, φιλοσοφία, μαρξισμός». Το διήμερο ξεκινά (10.30-13.00) με το στρογγυλό τραπέζι «Ο Αλτουσέρ και οι σύγχρονοί του: Λακάν, Φουκό, Ντελέζ, Ντεριντά»: τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, με την εμφάνιση των Λακάν, Φουκό, Ντελέζ και Ντεριντά, οι λεγόμενες «επιστήμες του ανθρώπου» μπαίνουν στο προσκήνιο, με τον δομικό μαρξισμό του Αλτουσέρ να επηρεάζει και να επηρεάζεται από αυτές.
Η συζήτηση μεταφέρεται στην επιστημολογία του Αλτουσέρ (13.30-15.15), αλλά και στο ερώτημα της ιδεολογίας με το οποίο αναμετράται ο συγγραφέας (16.30-18.30), για να φτάσουμε στην τελευταία συνεδρίαση της μέρας (19.00-21.30), με θέμα «Για τον Μαρξ 50 χρόνια μετά: ξαναγυρνώντας στη “στιγμή Αλτουσέρ”» και ομιλητές τους Στάθη Κουβελάκη, Γιάννη Μηλιό, Παναγιώτη Σωτήρη και Γιώργο Φουρτούνη.
Οι ομιλητές θα εστιάσουν στην εκρηκτική εισβολή του Αλτουσέρ στη γαλλική αλλά και τη διεθνή θεωρητική σκηνή, το 1965, που συμπίπτει με τα έντονα σημάδια της αμηχανίας και της στρατηγικής κρίσης στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα, τα πρώτα σκιρτήματα του νεανικού ριζοσπαστισμού (με αποκορύφωμά, τον Μάη του ’68) και την έκρηξη των «επιστημών του ανθρώπου». Θα συντονίσει ο υπεύθυνος των εκδόσεων, Γιώργος Καλαμπόκας.
Την Κυριακή, το πρόγραμμα ξεκινάει (10.30-12.30) με ομιλίες για τον συλλογικό χαρακτήρα του θεωρητικού εγχειρήματος του Αλτουσέρ, καθώς πολλοί από τους μαθητές του καθόρισαν ιδεολογικά αναζητήσεις και προβληματισμούς των νεότερων χρόνων. Μεσημέρι Κυριακής (13.00-15.00), ξαναδιαβάζουμε το «Κεφάλαιο», με τους Χρήστο Βαλλιάνο, Ηλία Ιωακείμογλου, Γιάννη Μηλιό και Δημήτρη Παπαφωτίου, όπως περίπου πριν από 50 χρόνια έκανε ο Αλτουσέρ με τους τέσσερις μαθητές του, Ετιέν Μπαλιμπάρ, Πιερ Μασερέ, Ζακ Ρανσιέρ και Ροζέ Εσταμπλέ.
Το απόγευμα (16.15-18.30) αναλύεται το εγχείρημα του Αλτουσέρ να δημιουργήσει μια νέα φιλοσοφία για (και όχι από) τον Μαρξ που να εκπηγάζει πρωτίστως από τον Σπινόζα και τον Μακιαβέλι. Οι Συναντήσεις Θεωρίας ολοκληρώνονται (19.00-21.30), με το δεύτερο κεντρικό τραπέζι του διημέρου, «Ο Αλτουσέρ και η πολιτική», και ομιλητές τους Δημήτρη Δημούλη, Γιώργο Καλαμπόκα, Δημήτρη Μπελαντή, Δημοσθένη Παπαδάτο-Αναγνωστόπουλο και Αλέξανδρο Χρύση.
!Info:
Σήμερα και αύριο, 10.30-21.00, στο παλιό κτίριο της Νομικής (αμφ. Παπαρρηγοπούλου, είσοδος από Σόλωνος). Είσοδος ελεύθερη.
