Μετά την επίσκεψη κλιμακίου του στα hotspots της Λέσβου και της Χίου, το «Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» («Human Rights Watch») καταγγέλλει την κράτηση προσφύγων με ειδικές ανάγκες, μεταξύ των οποίων γυναίκες με μικρά παιδιά, έγκυες, ασυνόδευτοι ανήλικοι, ηλικιωμένοι και άτομα με σωματικές και ψυχοκοινωνικές αναπηρίες.
Στην έκθεση του Παρατηρητηρίου για τις επισκέψεις στη Μόρια της Λέσβου και τη ΒΙΑΛ στη Χίο το χρονικό διάστημα 3-9 Απριλίου διαπιστώνεται ότι, μετά τη συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας και οι δύο εγκαταστάσεις μετατράπηκαν αιφνιδιαστικά σε στρατόπεδα που μοιάζουν με φυλακές.
Εξηγεί ότι οι αιτούντες άσυλο και οι μετανάστες που έφτασαν μετά τη συμφωνία κρατούνται από τις ελληνικές αρχές, με τη συνδρομή της Frontex, και τους απαγορεύεται να φύγουν από τις εγκαταστάσεις.
Επιπλέον, κανένας από τους κρατούμενους, σύμφωνα με την οργάνωση, δεν είχε κατάλληλη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, εγκαταστάσεις υγιεινής ή νομική βοήθεια.
«Αδικαιολόγητη η καθολική κράτηση»
Σύμφωνα με τη οργάνωση, η καθολική κράτηση όλων των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών σε κλειστές δομές, είναι αδικαιολόγητη, δεδομένης της δυνατότητας για λιγότερο περιοριστικές επιλογές, και καταλήγει σε αυθαίρετη κράτηση.
Το «Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» μίλησε με 21 άτομα στη Χίο, εκ των οποίων τα 15 με ειδικές υγειονομικές ή άλλες ανάγκες.
Όπως αναφέρει η οργάνωση, «οι αρχές δεν είχαν κάνει καμία πρόβλεψη για να διαχωρίσουν τα παιδιά από άσχετους ενήλικους ή για να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες της προστασίας για τις γυναίκες.
Στην εγκατάσταση υπήρχαν και τουλάχιστον τρία ασυνόδευτα παιδιά, όλα στην ίδια περιοχή με τους ενήλικες».
Επιπλέον οι πρόσφυγες καταγγέλλουν ότι συχνά το φαγητό δεν είναι βρώσιμο και κάθε μέρα, τη μισή ημέρα, δεν υπάρχει τρεχούμενο νερό. Επίσης ότι οι χώροι δεν είναι καθαροί.
«Δεν δόθηκε πρόσβαση στη Μόρια»
Στη Μόρια, το Παρατηρητήριο καταγγέλλει ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν του χορήγησε πρόσβαση, αλλά κρατούμενους που μίλησε με την οργάνωση μέσα από το φράχτη είπε ότι ήταν τυχερός που κοιμόταν σε σκηνή.
Επίσης κατήγγειλε ότι όποιος έρχεται πλέον κοιμάται έξω, ενώ οι τουαλέτες είναι πραγματικά βρώμικες. «Το φαγητό είναι αηδιαστικό και το νερό είναι βρώμικο. Τόσο εγώ, όσο και ο φίλος μου έχουμε δερματικά προβλήματα από το νερό αυτό», είπε.
Σύμφωνα με την αστυνομία, την τελευταία εβδομάδα οι αρχές στη Μόρια μετέφεραν περίπου 700 ευάλωτα άτομα σε ανοιχτές δομές στο νησί, ενώ από το hot spot στη Χίο οι αρχές μετέφεραν 243 άτομα σε κλειστή δομή στη Λέρο.
«Κανείς δεν ενημερώνεται»
Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο, κανένας από τους κρατούμενους που ρωτήθηκαν δεν είχε λάβει διαταγή κράτησης και δεν είχε ενημερωθεί για τον λόγο της κράτησής του.
Ωστόσο, τόσο η ελληνική όσο και η διεθνής νομοθεσία προβλέπει ότι όλοι οι κρατούμενοι πρέπει να ενημερώνονται σε γλώσσα που κατανοούν για τους λόγους της κράτησής τους και τα δικαιώματά τους.
Στη Χίο διαπιστώθηκε ότι ήταν πολύ λίγοι οι διερμηνείς και ενώ πολλοί, αν όχι οι περισσότεροι, έχουν εκδηλώσει την επιθυμία να ζητήσουν άσυλο στην Ελλάδα, μόλις ένας υπάλληλος της Υπηρεσίας Ασύλου εξετάζει τα αιτήματα ασύλου.
Στις 8 Απριλίου είχε επεξεργαστεί εννιά από τις 1.206 υποθέσεις των ανθρώπων που δήλωσαν ενδιαφέρον για άσυλο στην Ελλάδα, ενώ άλλοι τρεις υπάλληλοι προγραμματίζεται να φτάσουν στο νησί στο τέλος Μαΐου.
Επίσης, πέντε υπάλληλοι από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO) προγραμματίζεται να φτάσουν στη Χίο στις 18 Απριλίου.
Ρόλος τους, στο πλαίσιο της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας, να διεξάγουν προκαταρκτικούς ελέγχους για να διαπιστώσουν εάν οι αιτήσεις για άσυλο είναι μη αποδεκτές, επειδή ο αιτών θα μπορούσε να έχει κάνει αίτηση για προστασία στην Τουρκία.
Στη Λέσβο, στις 12 Απριλίου, όλοι οι κρατούμενοι, εκτός από 15 άτομα, είχαν υποβάλει αίτηση ασύλου, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε η Ελληνική Αστυνομία στο «Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».
«Η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα για τους απελπισμένους αιτούντες άσυλο είναι παράλογη», δηλώνει η ερευνήτρια της οργάνωσης, Εύα Κοσσέ.
«Οι άνθρωποι που φεύγουν από τον κίνδυνο κρατούνται σε απαράδεκτες συνθήκες ενώ περιμένουν μια πιθανή επιστροφή στην ανασφαλή Τουρκία ή μαραζώνουν στο δυσλειτουργικό ελληνικό σύστημα ασύλου», προσθέτει.
