O γερμανικός οδοστρωτήρας, με οδηγό τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και συνοδηγό την επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, ισοπέδωσε για ακόμη μια φορά τις ελληνικές προσδοκίες για μια λιγότερο σκληρή στάση των θεσμών, ώστε να επιτραπεί στη χώρα να πάρει έστω μια μικρή ανάσα για την εφαρμογή των δυσβάσταχτων μέτρων που της έχουν επιβάλει στο πλαίσιο του 3ου Μνημονίου.
Κατά την προχθεσινή έκτακτη σύνοδο της ευρωζώνης στο Αμστερνταμ, οι εταίροι-δανειστές, υπό την καθοδήγηση του Βερολίνου και της Ουάσινγκτον, ζήτησαν εν χορώ από την ελληνική πλευρά την υιοθέτηση ενός πακέτου έκτακτων μέτρων-«μαξιλάρι» που θα πρέπει να θεσμοθετηθεί από το ελληνικό Κοινοβούλιο, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ, σε περίπτωση που δεν επιτευχθούν με το βασικό πακέτο μέτρων οι στόχοι που έχουν συμφωνηθεί για την τριετία 2016-2018.
Κατ’ αρχήν συμφωνία
Φαίνεται ότι έχει επιτευχθεί μία κατ’ αρχήν συμφωνία με την κυβέρνηση και απομένουν ορισμένες λεπτομέρειες, ιδίως γύρω από το περιεχόμενο του νέου πακέτου μέτρων, η οποία αναμένεται να οριστικοποιηθεί τη Μεγάλη Πέμπτη σε έκτακτη συνάντηση των 19. Πάντως, η ελληνική πλευρά έθεσε θέμα νομικού προβλήματος για τη θεσμοθέτηση των πρόσθετων μέτρων, αλλά άφησε την πόρτα ανοιχτή…
Ενα νέο πακέτο μέτρων, λοιπόν, που θα πρέπει να ισοδυναμεί με το 2% του ΑΕΠ (3,6 δισ. ευρώ), θα προστεθεί για προληπτικούς λόγους υπό τη μορφή εγγυήσεων στο βασικό πακέτο μέτρων (3% του ΑΕΠ). Το «τυράκι» για την αποδοχή των δύο πακέτων μέτρων από την Αθήνα είναι μία συζήτηση για το ελληνικό χρέος, επί της οποίας το μόνο σίγουρο είναι ότι αποκλείεται το «κούρεμα». Τα υπόλοιπα είναι προς το παρόν αόριστες υποσχέσεις.
Το επιχείρημα, για να αγνοηθεί το πρωτογενές πλεόνασμα της Ελλάδας 0,7% το 2015, το οποίο χρησιμοποίησε και ο Γ. Ντάισελμπλουμ σε σχετική απάντησή του στη συνέντευξη Τύπου μετά το πέρας των εργασιών της προχθεσινής συνόδου, ήταν ότι δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη σε συγκρίσεις που καλύπτουν μία τριετία (2016-2018), διότι ενδέχεται να προκύψουν λανθασμένες προβλέψεις. Τη δικαιολογία αυτή επικαλέστηκε και η Κριστίν Λαγκάρντ. Ως προς τη δήλωση του Ζ.-Κ. Γιούνκερ, δεν ήταν παρά ένα από τα συνηθισμένα πυροτεχνήματα του Λουξεμβούργιου και γρήγορα ξεχάστηκε…
Στη συνέντευξη Τύπου ακούστηκαν πολλά εγκωμιαστικά λόγια για τις προσπάθειες που έχει καταβάλει η Ελλάδα και όλοι διαπίστωσαν, όπως και τις προηγούμενες ημέρες, «σημαντικά βήματα προόδου»… O Γ. Ντάισελμπλουμ ανέφερε: «Η δέσμευση του Ευκλείδη Τσακαλώτου είναι ότι θέλει να δουλέψει παραγωγικά γι’ αυτό.
Αν υπάρχει το πακέτο, το έκτακτο πακέτο και ο μηχανισμός ενεργοποίησης, μπορούμε να έχουμε έκτακτη σύνοδο της ευρωζώνης την επόμενη Πέμπτη. Δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη η συνάντηση. Τότε θα έχουμε και σοβαρή συζήτηση για το χρέος». Στο σημείο αυτό ο Ολλανδός φρόντισε να διευκρινίσει ότι η συζήτηση για το χρέος αφορά τρόπους για την ελάφρυνσή του και επ’ ουδενί λόγω «ονομαστικό κούρεμα».
3%+2% του ΑΕΠ
Σε ερώτηση για το ύψος των μέτρων που θα πρέπει να λάβει η Ελλάδα, λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα που διαπραγματεύεται τώρα και τα πρόσθετα, τα οποία μετά τη θεσμοποίησή τους θα ενεργοποιηθούν σε περίπτωση απόκλισης των στόχων, ο Γ. Ντάισελμπλουμ απάντησε ότι τα μέτρα που μελετώνται τώρα και έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί πρέπει να ανέλθουν στο 3% του ΑΕΠ, ενώ τα πρόσθετα θα πρέπει να φτάνουν το 2% του ΑΕΠ. Ως προς τις τελευταίες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το πρωτογενές πλεόνασμα της Ελλάδας το 2015 αναγνώρισε ότι ήταν «αρκετά καλές».
Η Κριστίν Λαγκάρντ εξέφρασε φυσικά την ικανοποίησή της για τα αποτελέσματα της συνόδου και την «ισχυρή στήριξη» των Ευρωπαίων στις θέσεις του ΔΝΤ, ιδίως στο θέμα της λήψης «μέτρων-κάβα», όπως αποκάλεσε τα πρόσθετα μέτρα. «Αυτά τα μέτρα θα καλύψουν τις απαιτήσεις που έχει το ΔΝΤ. Πρέπει να νομοθετηθούν, να είναι αξιόπιστα και να υπάρξει ο μηχανισμός βάσει του οποίου θα ενεργοποιηθούν… Η ομάδα μου είναι έτοιμη να γυρίσει άμεσα στην Ελλάδα και να δουλέψει», τόνισε, επισημαίνοντας ότι «τίποτα δεν κλείνει, αν δεν λήξουν όλα».
Συμφώνησε με τους Ευρωπαίους ότι «δεν χρειάζεται κούρεμα» και μίλησε για ελάφρυνση. Προειδοποίησε, όμως, ότι η συζήτηση θα κρατήσει πολύ χρόνο. Και ισχυρίστηκε ότι «στόχος του ΔΝΤ για την Ελλάδα είναι να μπορεί να βγει στις αγορές». Ως προς τις προβλέψεις της Eurostat για την ελληνική οικονομία, υποσχέθηκε ότι αν αποδειχτούν ακριβείς θα ληφθούν υπόψη από το ΔΝΤ… Ο Πιερ Μοσκοβισί τάχθηκε και αυτός υπέρ της λήψης των πρόσθετων μέτρων, τα οποία πρέπει να προσδιοριστούν.
Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο Μπενουά Κερέ χαιρέτισε την πρόοδο που έχει γίνει στο θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων και ανέφερε ότι η ΕΚΤ συμφωνεί με τη λήψη από την Ελλάδα πρόσθετων μέτρων και είναι έτοιμη να στηρίξει τεχνικά τη συζήτηση για την ελάφρυνση του χρέους.
Ο επικεφαλής του ESM, ο Γερμανός Κλάους Ρέγκλινγκ, αναγνώρισε ότι τα στοιχεία της Eurostat επιβεβαίωσαν πως η οικονομία της χώρας πήγε καλύτερα σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις, αλλά «τα πρόσθετα μέτρα είναι μια ασφάλεια για την περίπτωση που κάτι συμβεί».
Κώλυμα και «παραθυράκι»
Η ελληνική πλευρά προσπάθησε να πάρει αποστάσεις από τη χθεσινή συμφωνία για λήψη πρόσθετων μέτρων από τους εταίρους-δανειστές. Επιπλέον, επικαλέστηκε νομικό κώλυμα. Η ελληνική νομοθεσία δεν προβλέπει τη νομοθέτηση υπό αίρεση μέτρων, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Πάντως, ο υπουργός άφησε ένα παράθυρο για εξεύρεση λύσης, λέγοντας ότι «είμαστε σε συζητήσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους, για να βρεθεί ο μηχανισμός δέσμευσης ώστε να βελτιωθεί η αξιοπιστία για τους Ευρωπαίους πιστωτές και τους διεθνείς επενδυτές». Και ανέφερε ότι υπάρχουν πολλές ιδέες για το πώς μπορεί να γίνει αυτό. Για τον υπουργό το πρόσθετο πακέτο μέτρων οφείλεται στη διάσταση απόψεων μεταξύ των θεσμών για την απόδοση των μέτρων που έχουν ήδη αποφασιστεί.
Ως προς την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, ο κ. Τσακαλώτος ανέφερε ότι «μπορούν να γίνουν πολλά πράγματα, τα οποία δεν θα έχουν καμία επίπτωση στον Γερμανό ή στον Ολλανδό φορολογούμενο, ώστε να αλλάξουν οι όροι του χρέους». Ο υπουργός χαρακτήρισε «θετική» τη σύνοδο του Αμστερνταμ και παρατήρησε ότι απομένουν ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες, οι οποίες θα συζητηθούν τις επόμενες ημέρες.
