Η χρήση του όρου «πολιτικό πρόβλημα» από τον Γιάννη Δραγασάκη σε πρόσφατη ομιλία του δημιούργησε ποικίλες συζητήσεις και αναζωπύρωσε τη σεναριολογία για το τι θα επακολουθήσει αν υπάρξουν πιέσεις για πρόσθετα μέτρα. Υπάρχουν οι συνθήκες για εκλογές ή αλλαγή του κυβερνητικού σχήματος; Διατυπώνονται τέτοιες σκέψεις στο κυβερνητικό επιτελείο; Ποιοι θα πρωταγωνιστήσουν; Πώς μπορεί να επηρεάσει το εσωκομματικό σκηνικό της Κουμουνδούρου τις πολιτικές εξελίξεις;
Στο πρόσφατο παρελθόν έχουμε πολλάκις δει τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς παράγοντες, που εμπλέκονται στις διαφόρων ειδών διαπραγματεύσεις, να κινούνται με στόχο να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη εφαρμογή των σκληρών δημοσιονομικών προγραμμάτων ή να αποφευχθεί η άνοδος στην εξουσία πολιτικών δυνάμεων που θα έθεταν σε κίνδυνο τα προγράμματα προσαρμογής.
Η σημερινή κυβέρνηση, παρά τις προεκλογικές της εξαγγελίες, έχει συνυπογράψει ένα τρίτο Μνημόνιο και το φέρει εις πέρας με ακρίβεια και ταχύτητα. Γι’ αυτό οι πολιτικές πιέσεις από το εξωτερικό έχουν μειωθεί αισθητά και μάλιστα βλέπουμε ότι οι δανειστές επανειλημμένα χωρίζονται σε «στρατόπεδα».
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, για παράδειγμα, δήλωσε πρόσφατα ότι εμπιστεύεται τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ σχετικά με το Grexit είπε ότι «αυτοί που ξεκινούν ξανά αυτή τη συζήτηση παίζουν με τη φωτιά. Εχουμε αρκετές κρίσεις, δεν χρειαζόμαστε ακόμα μία». Η αποστροφή αυτή απηχεί και τη γενικότερη άποψη στις Βρυξέλλες: Θεωρείται σχεδόν αυτοκτονικό να προκληθεί πολιτική κρίση στην Ελλάδα, ενώ σοβεί η προσφυγική κρίση και επίκειται το δημοψήφισμα στη Βρετανία.
Οι σκέψεις
Το Μαξίμου, βέβαια, δεν θεωρεί ότι τέτοιες δηλώσεις απηχούν το σύνολο της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, πόσο μάλλον το σύνολο των δανειστών, ιδιαίτερα καθώς το ΔΝΤ έδειξε προσφάτως τα «δόντια» του. Το πρωθυπουργικό επιτελείο απορρίπτει κάθετα κάθε σκέψη για εκλογές, καθώς υποστηρίζει πως μια τέτοια περιπέτεια θα υποσκάψει τις προσπάθειές της κυβέρνησης, ιδιαίτερα τώρα που διακυβεύεται η ολοκλήρωση της πρώτης και δυσκολότερης αξιολόγησης.
Ούτως ή άλλως, η κορυφή της κυβέρνησης θεωρεί ότι ακόμα υπάρχουν κέντρα εκτός Ελλάδος, που δεν καλοβλέπουν τις κινήσεις της. Αυτά, σύμφωνα με τα ίδια στελέχη, εντοπίζονται κυρίως στον «σκληρό» ευρωπαϊκό Βορρά. Το πρωθυπουργικό επιτελείο θεωρεί ότι η Ανγκελα Μέρκελ, παρά τις συχνές συνομιλίες της με τον Αλέξη Τσίπρα, δεν λειτούργησε θετικά, αφήνοντας να φτάσουν τα πράγματα στο απροχώρητο. Γι’ αυτό και θεωρείται κομβική η οικοδόμηση πολιτικών συμμαχιών με κυβερνήσεις του «προοδευτικού χώρου», με προεξάρχουσα τη Γαλλία.
Το αίτημα της Ν.Δ. για εκλογές απορρίπτεται από το Μαξίμου, διότι θεωρεί ότι σε περίπτωση εκλογών η διαπλοκή θα μείνει στο απυρόβλητο. Διατυπώνεται όμως από τα κεντρώα κόμματα η άποψη ότι είναι αναγκαία η αλλαγή της κυβερνητικής σύνθεσης.
Η κυβέρνηση κρατάει αιχμηρή στάση απέναντι στο Ποτάμι και την Ενωση Κεντρώων, συνεργάτες του πρωθυπουργού όμως δηλώνουν ότι η προοπτική ενίσχυσης της κυβερνητικής στήριξης είναι ζήτημα που απασχολεί την κυβέρνηση, γνωρίζοντας ότι αυτή η συζήτηση επηρεάζει το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Καλούν δε τη Φώφη Γεννηματά να ακολουθήσει την τακτική των κομμάτων της αριστερόστροφης σοσιαλδημοκρατίας.
Πόλος έλξης
Η δε πρόσφατη εκδήλωση της «Ενωτικής Κίνησης Ευρωπαϊκής Αριστεράς» λειτούργησε ως προανάκρουσμα ενίσχυσης της κυβέρνησης με πρόσωπα που κινούνται στον χώρο ανάμεσα στην Αριστερά και το Κέντρο.
Και αν για τον Φώτη Κουβέλη η επιστροφή του στην Κουμουνδούρου έχει σχεδόν δρομολογηθεί, η παρέμβαση της πρώην υπουργού, Μαριλίζας Ξενογιαννακοπούλου, που συμφώνησε με το δίλημμα «Αριστερά – Δεξιά», έδειξε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να λειτουργήσει ως πόλος έλξης. Ανεξαρτήτως, μάλιστα, της συμμετοχής των Ανεξαρτήτων Ελλήνων στο σημερινό κυβερνητικό σχήμα.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι εσωκομματικές ομαδοποιήσεις του ΣΥΡΙΖΑ ανασυντάσσονται, διοργανώνοντας εκδηλώσεις συσπείρωσης των μελών τους ενόψει και του επόμενου συνεδρίου. Στο ίδιο μοτίβο οι «53+», που στοχοποιήθηκαν από ΜΜΕ και τη Ν.Δ., επέλεξαν να δημιουργήσουν ενημερωτική ιστοσελίδα (commonality.gr), ώστε να παρουσιάσουν τη δική τους οπτική.
Σε πρόσφατο κείμενο, η τάση σημείωνε αναφορικά με το ερώτημα «Πάση θυσία στην κυβέρνηση;» ότι πρόκειται για κάλπικο δίλημμα, καθώς «είμαστε στην κυβέρνηση όχι πάση θυσία, αλλά όσο θεωρούμε ότι μέσα σε αυτές τις ασφυκτικές συνθήκες και τους ποικίλους εκβιασμούς μπορούμε με αριστερή οπτική να ασκήσουμε πολιτική προς όφελος των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων». Σημείωναν μάλιστα πως «πιστεύουμε βαθιά ότι η διαχωριστική γραμμή Αριστερά – Δεξιά είναι κάτι παραπάνω από υπαρκτή» και προσέθεταν ότι «το κόμμα μας πλήρωσε ακριβά προσχωρήσεις “παραγόντων” που ελάχιστη σχέση είχαν με την Αριστερά».
Η τάση φέρεται να συσπειρώνει περίπου το ένα τέταρτο των μελών της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και αρκετούς βουλευτές. Οι οποίοι είχαν εκφράσει έντονες αντιρρήσεις για τη συμφωνία Ευρώπης – Τουρκίας στο Προσφυγικό. Εν τέλει, στην ψηφοφορία για το νομοσχέδιο για το προσφυγικό οι εν λόγω βουλευτές σημείωσαν ότι εν πολλοίς διασφαλίζεται η διεθνής νομιμότητα, με αποτέλεσμα να υπάρξουν μόνον δύο διαφοροποιήσεις, αυτές της Βασιλικής Κατριβάνου και της Τασίας Χριστοδουλοπούλου.
Κινδυνεύει λοιπόν η σταθερότητα της κυβέρνησης; Οι Ευρωπαίοι φαίνεται να μη θέλουν περιπέτειες στην Ελλάδα, ενώ οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ φέρονται να παρακολουθούν με κατανόηση τις κινήσεις της κυβέρνησης στο διαπραγματευτικό πεδίο. Στην ψηφοφορία για τα μέτρα που θα έρθουν στη Βουλή, θα οριοθετηθούν εν πολλοίς και οι αντοχές αυτής της κυβέρνησης.
