Πέντε ελληνικά ερευνητικά ιδρύματα μεταξύ των οποίων πρώτο το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), συγκαταλέγονται στα κορυφαία 50 της Ευρώπης, ενώ ο διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ και καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Νεκτάριος Ταβερναράκης, βραβεύτηκε για δεύτερη φορά με την επιχορήγηση για Καταξιωμένους Ερευνητές από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας.
Συγκεκριμένα σύμφωνα με δημοσίευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Horizon 2020 Monitoring Report», εκτός από το Ι.Τ.Ε. τα υπόλοιπα Ελληνικά ερευνητικά ιδρύματα που βρίσκονται στον κατάλογο των πενήντα κορυφαίων ευρωπαϊκών είναι, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ ), ΤΟ Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ΕΠΙΣΕΥ) και το «Αθηνά» Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης.
Ο Νεκτάριος Ταβερναράκης, ερευνητής στο Ίδρυμα Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΤΕ), βραβεύθηκε πρόσφατα από το εξαιρετικά ανταγωνιστικό και υψηλού κύρους πρόγραμμα χρηματοδότησης αναγνωρισμένων ερευνητών (Advanced Investigator Grant) του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC) για την ερευνητική του πρόταση με τίτλο «Μοριακή Βάση των Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων που σχετίζονται με τη Γήρανση».
Οι επιχορηγήσεις αυτές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας απευθύνονται ειδικά σε καταξιωμένους διεθνώς επιστήμονες, που δραστηριοποιούνται σε οποιοδήποτε τομέα της επιστήμης, με σκοπό να τους επιτρέψουν να σχεδιάσουν και να πραγματοποιήσουν πρωτοποριακά ερευνητικά προγράμματα. Πρόκειται για εξαιρετικά υψηλού επιπέδου χρηματοδότηση επιλεγμένων προτάσεων που μπορεί να φθάσει τα 3,5 εκατομμύρια ευρώ μέχρι και για 5 έτη.
Ο Δρ. Ταβερναράκης είναι από τους πρώτους στην Ευρώπη που έχουν πετύχει 2 επιχορηγήσεις από το εξαιρετικά ανταγωνιστικό αυτό πρόγραμμα του ERC (το 2009 και το 2016), και ο μόνος μέχρι στιγμής στην Ελλάδα. Η ερευνητική δραστηριότητα του εργαστηρίου του κ. Ταβερναράκη επικεντρώνεται στην εξιχνίαση των βασικών μοριακών μηχανισμών της γήρανσης, της νέκρωσης και του νευροεκφυλιστικού κυτταρικού θανάτου, καθώς και των μηχανισμών με τους οποίους το νευρικό σύστημα αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται ερεθίσματα από το περιβάλλον. Παρόλο που η γήρανση είναι ένα από τα πιο θεμελιώδη βιολογικά φαινόμενα, το όποιο βιώνουν όλοι ανεξαιρέτως οι έμβιοι οργανισμοί, είναι ταυτόχρονα και ένα από τα λιγότερο κατανοητά.
Οι παθολογικές καταστάσεις που συνοδεύουν τη γήρανση (νευροεκφυλιστικές ασθένειες, καρκίνος, καρδιοπάθειες, κ.α.), αποτελούν ένα από τους διαρκώς αυξανόμενους παράγοντες ανθρώπινης αναπηρίας στις σύγχρονες κοινωνίες. Η αποκάλυψη των βιολογικών μηχανισμών που εμπλέκονται στη γήρανση θα επιτρέψει την ανάπτυξη αποτελεσματικών παρεμβάσεων με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις μεγάλες ηλικίες. Οι στόχοι του νέου ερευνητικού προγράμματος που χρηματοδοτήθηκε από το ERC είναι πολλαπλοί και περιλαμβάνουν τη συστηματική μελέτη των μηχανισμών που είναι υπεύθυνοι για τη γήρανση και τον εκφυλισμό των νευρικών κυττάρων. Η αποκάλυψη των μηχανισμών αυτών αναμένεται ότι θα διευκολύνει σημαντικά την ανάπτυξη αποτελεσματικών παρεμβάσεων, με στόχο την αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών του νευρικού συστήματος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις μεγάλες ηλικίες.
Ποιος είναι ο Νεκτάριος Ταβερναράκης
Ο Νεκτάριος Ταβερναράκης είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, και Τακτικός Καθηγητής Μοριακής Βιολογίας Συστημάτων στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Κρήτης. Είναι επίσης Διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη ΒιοΠληροφορική, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Κρήτης και ηγείται του Εργαστηρίου Νευρογενετικής και Γήρανσης του Ινστιτούτου. Σπούδασε Βιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, είναι διδάκτορας του τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και εκπόνησε μεταδιδακτορικές σπουδές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη λειτουργία και την παθοφυσιολογία του νευρικού συστήματος. Με τις επιστημονικές του μελέτες, έχει συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση των μηχανισμών νευροεκφυλισμού, μνήμης και μάθησης, καθώς και της γήρανσης. Έχει επίσης συνεισφέρει στην ανάπτυξη καινοτόμων πειραματικών εργαλείων και μεθόδων για τη μελέτη του νευρικού συστήματος και της βιολογίας του κυττάρου. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες επιστημονικά συγγράμματα σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά και βιβλία, καθώς και πολλά εκλαϊκευτικά επιστημονικά άρθρα σε ελληνικά και διεθνή έντυπα. Η ερευνητική του δραστηριότητα έχει αναγνωριστεί διεθνώς και υποστηρίζεται με χρηματοδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από διεθνείς οργανισμούς και από την Ελληνική Κυβέρνηση.
Είναι εκλεγμένο μέλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO) και της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών (Academia Europaea). Για το σύνολο της επιστημονικής του συνεισφοράς, έχει βραβευτεί με σημαντικές διεθνείς κι εθνικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων δυο επιχορηγήσεις (το 2009 και το 2016), για Προχωρημένους Ερευνητές από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC Advanced Investigator Grant). Είναι δε από τους πρώτους στην Ευρώπη που έχουν πετύχει 2 επιχορηγήσεις από το εξαιρετικά ανταγωνιστικό αυτό πρόγραμμα του ERC, και ο μόνος μέχρι στιγμής στην Ελλάδα. Έχει επίσης τιμηθεί με το Ακαδημαϊκό Βραβείο Ιατρικής και Βιολογίας του Ιδρύματος Μποδοσάκη στον τομέα των Βιοϊατρικών Επιστημών, το Βραβείο Έρευνας Friedrich Wilhelm Bessel του ιδρύματος Alexander von Humboldt της Γερμανίας, το Επιστημονικό Βραβείο του Εμπειρίκειου Ιδρύματος, το Αρεταίειο Βραβείο Ιατροβιολογικών Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών, το Βραβείο Νέου Ερευνητή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO), τη Μεταδιδακτορική Υποτροφία του διεθνούς οργανισμού Human Frontier Science Program Organization (HFSPO), το Βραβείο Ερευνητικής Αριστείας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, καθώς και το Βραβείο Ακαδημαϊκής Επίδοσης από το Μεταπτυχιακό Ερευνητικό Πρόγραμμα επιχορηγήσεων Dr. Frederick Valergakis της Ελληνικής Πανεπιστημιακής Λέσχης της Νέας Υόρκης.
