Η επιβολή της εργασιακής μεταρρύθμισης από τον πρωθυπουργό Μανουέλ Βαλς με διάταγμα, το οποίο επιτρέπει να εγκριθεί χωρίς ψηφοφορία το επίμαχο νομοσχέδιο, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στη Γαλλία και διεύρυνε το χάσμα στην Αριστερά.
Ενα χρόνο πριν από τις προεδρικές και τις βουλευτικές εκλογές, ο εμφύλιος που ξέσπασε στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, με την άρνηση των «ανταρτών» βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος να ψηφίσουν τη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, προκάλεσε πολιτική κρίση.
Μαχητικές διαδηλώσεις που έγιναν την Τρίτη στο Παρίσι και στην επαρχία δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι είναι αποφασισμένοι να συνεχίσουν τον αγώνα τους για την απόσυρση του νομοσχεδίου.
Τα μεγάλα συνδικάτα οργανώνουν νέες κινητοποιήσεις στις 17 και 19 Μαΐου.
Διάταγμα αντί ψηφοφορίας
Ο Βαλς προσέφυγε στη διαδικασία του διατάγματος, μετά τη διαπίστωση ότι έλειπαν 30 ψήφοι για να περάσει ο νόμος.
Ωστόσο η κίνηση αυτή άνοιξε «το κουτί της Πανδώρας», διευρύνοντας τη ρωγμή στη συνοχή της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Το Κοινοβούλιο έχει μεταβληθεί σε αρένα μονομαχίας των Σοσιαλιστών, που με τις αντιπαραθέσεις τους έχουν δημιουργήσει εκρηκτικό κλίμα, απειλώντας με σχίσμα το κυβερνών κόμμα.
Ο Γάλλος πρωθυπουργός προσπάθησε να κατευνάσει τα πνεύματα ανακοινώνοντας ότι στο τελικό κείμενο η κυβέρνηση περιέλαβε περίπου 250 τροπολογίες που είχαν υποβληθεί στη διάρκεια της συζήτησης του νόμου.
Η προσφυγή στο άρθρο 49/3 του Συντάγματος, το οποίο επιτρέπει στην εκτελεστική εξουσία να θεσπίσει ένα κείμενο με ευθύνη της κυβέρνησης χωρίς ψηφοφορία, θα ολοκληρωθεί στην Εθνοσυνέλευση αν δεν υπερψηφιστεί η πρόταση μομφής, την οποία κατέθεσαν τα κόμματα της Κεντροδεξιάς και θα συζητηθεί σήμερα.
Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του Αριστερού Μετώπου θέλησε να καταθέσει δική της πρόταση μομφής και ζήτησε από τους Πράσινους και τους Σοσιαλιστές «αντάρτες» να συμμετάσχουν. Ωστόσο, η αριστερή πτέρυγα δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τις 58 απαραίτητες υπογραφές για την κατάθεση πρότασης μομφής.
Συνολικά την υπέγραψαν 56 βουλευτές, συμπεριλαμβανομένων 31 Σοσιαλιστών.
Ο εκπρόσωπος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Μετώπου της Αριστεράς, Αντρέ Σασένι, δήλωσε ότι οι βουλευτές της ριζοσπαστικής Αριστεράς θα ψηφίσουν την πρόταση μομφής της Δεξιάς, εφόσον δεν μπόρεσαν να υποβάλουν τη δική τους πρόταση μομφής.
Το μπρα ντε φερ στους κόλπους της κυβερνητικής πλειοψηφίας προκάλεσε έντονο σασπένς, καθώς έγινε αντιληπτό ότι οι «αντάρτες» Σοσιαλιστές κινητοποιήθηκαν για να συγκεντρώσουν τις απαραίτητες υπογραφές, παρ’ όλο που είχαν λάβει προειδοποίηση ότι, αν ψηφίσουν τη μομφή, τίθενται αυτομάτως εκτός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και εκτός του Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Πολιτικοί αναλυτές τονίζουν ότι με την προσφυγή σε διάταγμα η κυβέρνηση «χάνει σε όλα τα μέτωπα».
Η δραματοποίηση που σημάδεψε την υιοθέτηση του εργασιακού νόμου δημιούργησε εκρηκτικό κλίμα στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σχίσμα.
Μετά στη Γερουσία
Αν δεν περάσει η πρόταση μομφής, ο νόμος θα παραπεμφθεί για εξέταση στη Γερουσία, όπου η Κεντροδεξιά έχει την πλειοψηφία. Ενδέχεται οι γερουσιαστές να κάνουν αλλαγές.
Το κείμενο νόμου που θα εγκριθεί από τη Γερουσία, θα επιστρέψει στο Κοινοβούλιο για την οριστική επικύρωσή του.
Αν δεν συμφωνήσουν επί ταυτόσημου κειμένου οι δύο Εθνοσυνελεύσεις, τότε ο Μανουέλ Βαλς μπορεί να προσφύγει ξανά στη διαδικασία του διατάγματος για την υιοθέτηση του νομοσχεδίου.
Τελική επικύρωση είναι η υπογραφή από τον πρόεδρο Ολάντ του διατάγματος για την εφαρμογή του νόμου.
Στη Γαλλία η διαδικασία του διατάγματος χρησιμοποιήθηκε 84 φορές από το 1958, τις περισσότερες από την Αριστερά, ιδίως από τον πρώην πρωθυπουργό Ροκάρ, ο οποίος δεν διέθετε κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ο Μανουέλ Βαλς χρησιμοποίησε τρεις φορές το άρθρο 49/3, κυρίως για να περάσει νόμους του υπουργού Οικονομίας, Εμανουέλ Μακρόν, στους οποίους είχαν αντιτεθεί οι «αντάρτες» Σοσιαλιστές.
Δεν υπάρχει προηγούμενο απόσυρσης ψηφισθέντος νόμου. Επειτα από εντυπωσιακές κινητοποιήσεις κατά του νόμου «προσωρινού συμβολαίου εργασίας CPE» που εκπόνησε ο πρώην πρωθυπουργός Βιλπέν, ο Ζακ Σιράκ δεν υπέγραψε τελικά το διάταγμα εφαρμογής του.
Η διαδικασία για τελική έγκριση του νόμου από τις δύο Εθνοσυνελεύσεις θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι τις αρχές Ιουνίου και στο διάστημα αυτό δεν πρόκειται να σταματήσουν οι κινητοποιήσεις και οι διαδηλώσεις.
Αλλωστε πολυάριθμες διαδηλώσεις έγιναν σε αρκετές γαλλικές πόλεις, κατά τις οποίες σημειώθηκαν βίαιες αντιπαραθέσεις διαδηλωτών και αστυνομικών.
