Αρκούν οι business για να γεφυρωθεί το χάσμα;

Ο πρόεδρος Ομπάμα και ο Κουβανός ομόλογός του Ραούλ Κάστρο συναντήθηκαν χθες στο επονομαζόμενο «Παλάτι της Επανάστασης» στην Αβάνα.

Ωστόσο, αυτή η ιστορική από κάθε άποψη επίσκεψη δεν είναι, όπως αποδεικνύεται, αρκετή από μόνη της να γεφυρώσει επαρκώς τις σχέσεις ΗΠΑ-Κούβας, κάτι που φάνηκε και από τις τοποθετήσεις των δύο ηγετών Ομπάμα-Κάστρο μετά το πέρας την χθεσινής κατ’ ιδίαν συνάντησής τους.

Κατά τις δημόσιες δηλώσεις που ακολούθησαν ο Μπαράκ Ομπάμα παραδέχτηκε ότι ΗΠΑ και Κούβα έχουν «σοβαρές διαφορές σε θέματα Δημοκρατίας», αποτυπώνοντας τις υπαρκτές και έντονες ανησυχίες της αμερικανικής πλευράς σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις περιοριστικές πολιτικές ελευθερίες υπό το υπάρχον κουβανέζικο καθεστώς.

Σκληρές δηλώσεις

Η «σκιά» της περιστολής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για την οποία το κουβανέζικο καθεστώς δέχεται μομφή από τις ΗΠΑ, ήταν ορατή στις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών, με τον Κάστρο να δυσανασχετεί έντονα σε ερώτηση Αμερικανού δημοσιογράφου εκ μέρους του CNN.

Στην ερώτηση σχετικά με την ύπαρξη πολιτικών κρατουμένων στην Κούβα, ο δημοσιογράφος εισέπραξε την οργή του Κουβανού ηγέτη:

«Αν υπάρχουν πολιτικοί κρατούμενοι, δώστε μου τη λίστα με τα ονόματά τους εδώ και τώρα. Τι πολιτικοί κρατούμενοι; Δώστε μου τα ονόματά τους και αν είναι πολιτικοί κρατούμενοι θα ελευθερωθούν απόψε κιόλας», ήταν η απάντηση του εμφανώς εκνευρισμένου Ραούλ Κάστρο.

Σημειώνεται ότι ενώ η πλειονότητα των ακτιβιστών για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ισχυρίζεται πως το κουβανέζικο καθεστώς έχει στις φυλακές τις Κούβας πολλούς κρατουμένους που κατηγορούνται για «πολιτικά εγκλήματα», η πολιτική ηγεσία της Κούβας τούς κρατά στις φυλακές με το επιχείρημα ότι έχουν καταδικαστεί για κοινά ποινικά και όχι πολιτικά αδικήματα, και ότι συνεπώς δεν είναι πολιτικοί κρατούμενοι.

Συγχαρητήρια, αλλά…

Απόδειξη του ότι οι σχέσεις ΗΠΑ-Κούβας απέχουν πολύ δρόμο ακόμα από το να αποκατασταθούν, ήταν η ιδιαίτερα αιχμηρή στάση του Ραούλ Κάστρο, ο οποίος κάλεσε ανοιχτά τις ΗΠΑ να εγκαταλείψουν το έδαφος που οι Αμερικανοί έχουν υπό την κατοχή τους στη βάση του Γκουαντάναμο και να άρουν πλήρως το υφιστάμενο επί χρόνια εμπάργκο κατά του νησιού.

Ο Κάστρο μπορεί να συνεχάρη τον πρόεδρο Ομπάμα για την ιστορική αυτή πρωτοβουλία να επισκεφθεί την Κούβα, δεν επέτρεψε όμως να καλλιεργηθούν προσδοκίες για την πλήρη αποκατάσταση των σχέσεων των δύο χωρών αν δεν ικανοποιηθούν οι δύο παραπάνω όροι.

Αν και ο Ομπάμα παραδέχτηκε κι αυτός με τη σειρά του ότι «οι διαφορές είναι υπαρκτές και σοβαρές», ωστόσο έδειξε να επιθυμεί να δώσει έμφαση περισσότερο στο να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά την πρόοδο που έχει σημειωθεί επιλέγοντας να κάνει λόγο για μια νέα ημέρα στις σχέσεις ΗΠΑ-Κουβάς και να επισημάνει με θετικό τρόπο τα σημαντικά μέχρι σήμερα επιτεύγματα για την εν μέρει αποκατάσταση των σχέσεων σε επιμέρους τομείς, όπως τη διευκόλυνση των ταξιδιών, αγροτικές και επιχειρηματικές συμφωνίες κ.ά.

Πάντως, η αποδοχή από τον Ραούλ Κάστρο ερωτήσεων από δημοσιογράφους δεν ήταν προγραμματισμένη, καθώς αρχικά ο Κουβανός ηγέτης είχε αρνηθεί να απαντήσει σε ερωτήσεις των ΜΜΕ.

Το ότι τελικά δέχτηκε να το κάνει, αντιμετωπίστηκε με ιδιαίτερη ικανοποίηση από τους συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα προέκυπτε θέμα αν ο Μπαράκ Ομπάμα… καλωσόριζε μόνος του τις ερωτήσεις από τους δημοσιογράφους.

Ενδιαφέρον πάντως ήταν και το ερώτημα που απηύθυναν στον Ραούλ Κάστρο για τις εικασίες ότι στηρίζει τον πιθανό υποψήφιο των Ρεπουμπλικανών Ντόναλντ Τραμπ στον δρόμο για την προεδρική εκλογή, με τον Κουβανό ηγέτη να περιορίζεται να απαντήσει ότι «δεν ψηφίζω στις ΗΠΑ…».

Ολα αυτά την ώρα που οι πολιτικοί αντίπαλοι του Ομπάμα από το ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο τον επικρίνουν ανοιχτά ότι με την επίσκεψή του νομιμοποιεί πολιτικά ένα καθεστώς στην Κούβα που θεωρούν ότι οι ΗΠΑ πρέπει να συνεχίσουν να κρατούν «στο ψυγείο» και να το αποδοκιμάζουν ανοιχτά.

Οικονομικό άνοιγμα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η ανακοίνωση των ΗΠΑ ότι η Google αναμένεται σύντομα να ξεκινήσει τη διαδικασία δημιουργίας δικτύου wi-fi στη χώρα.

Ο πρόεδρος Ομπάμα σε συνέντευξή του στο ABC, που προβλήθηκε λίγες ώρες μετά την άφιξή του στην Αβάνα, χαρακτήρισε «κλειδί» για την αλλαγή της Κούβας την επέκταση της πρόσβασης στο ίντερνετ για τους Κουβανούς.

«Πιστεύω ότι ο Ραούλ Κάστρο συμμερίζεται αυτή την άποψη», πρόσθεσε.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει γνωστοί οι όροι της συμφωνίας, βάσει της οποίας ο διαδικτυακός κολοσσός της Google θα εμπλακεί στο πρότζεκτ, με τους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου να μη δίνουν καμία περαιτέρω πληροφορία.

Πηγή του Λευκού Οίκου πάντως τόνιζε ότι «η Google έχει ήδη ξεκινήσει έναν διάλογο με την Κούβα πάνω σε ένα ευρύ πλαίσιο θεμάτων που άπτονται του πώς θα συμβάλει στις προσπάθειες ώστε το νησί να αναβαθμίσει τη σύνδεσή του με το ίντερνετ» και σημείωνε ότι «αυτές οι συζητήσεις έχουν σημειώσει πρόοδο, αλλά δεν έχουν προς το παρόν ολοκληρωθεί».

Εκτός όμως από την Google, προβλέπεται απόβαση στην Κούβα και άλλων αμερικανικών επιχειρήσεων, π.χ. σε επίπεδο διευκόλυνσης των οικονομικών συναλλαγών για πολίτες και επιχειρήσεις που εδρεύουν στο μέχρι πρότινος αποκλεισμένο με αυστηρό εμπάργκο από την Αμερική νησί.

Πληροφορίες θέλουν τον πραγματικό αριθμό των Αμερικανών επιχειρηματιών και μεσαζόντων που συνοδεύουν τον Ομπάμα να ξεπερνά τους 1.200!

Αυτός άλλωστε είναι και ο κύριος στόχος της ιστορικής επίσκεψης του Μπαράκ Ομπάμα στην Κούβα, της πρώτης, ύστερα από 90 ολόκληρα χρόνια, Αμερικανού προέδρου στο νησί.