«Ξεφύγαμε από τον πόλεμο, θέλουμε να ζήσουμε με ασφάλεια»

Ζωή έχει γεμίσει το κτίριο του παλιού ξενοδοχείου City Plaza στο κέντρο της Αθήνας. Μια ανάσα φιλοξενίας έχουν βρει εκεί περίπου 200 πρόσφυγες, ανάμεσα στους οποίους έγκυες γυναίκες, μονογονεϊκές οικογένειες και πάνω από 90 ανήλικα παιδιά.

Η «Εφ.Συν.» επισκέφθηκε τον χώρο που από το 2010 παρέμενε κλειστός και που εδώ και μια εβδομάδα τελεί υπό κατάληψη και έχει μετατραπεί σε κέντρο στέγασης προσφύγων, εν μέσω σφοδρών αντιδράσεων από την πλευρά της ιδιοκτήτριας του ακινήτου.

Οδός Αχαρνών, κοντά στην πλατεία Βικτωρίας. Οι φθαρμένες σημαίες διαφορετικών κρατών στην κεντρική είσοδο του κτιρίου μαρτυρούν την εγκατάλειψη μετά το λουκέτο που μπήκε πριν από έξι χρόνια στο ξενοδοχείο.

Μέσα όμως ο χώρος ζωντανεύει, πλημμυρίζει από ανθρώπους.

Από τους πρόσφυγες και τις οικογένειές τους και βέβαια από τον κόσμο -κυρίως νέους σε ηλικία- που συμμετέχει στη συλλογικότητα «Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης στους οικονομικούς και Πολιτικούς Πρόσφυγες», η οποία διαχειρίζεται το κέντρο στέγασης.

Ο πρώτος χώρος που συναντά κανείς μπαίνοντας στο κτίριο είναι η ρεσεψιόν.

Πίσω από τον πάγκο της βρίσκεται η ομάδα πρώτης υποδοχής, επιφορτισμένη με τα θέματα της κατανομής των δωματίων και της διαμονής των προσφύγων.

Την ίδια ώρα στην κουζίνα προετοιμάζονται πιάτα που θα μπορούσαν να σερβίρονται σε επαγγελματικό εστιατόριο, ενώ τα τρόφιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης προέρχονται από προσφορές όλων όσοι θέλουν να βοηθήσουν.

Η τραπεζαρία, μέχρι να σερβιριστεί το φαγητό, λειτουργεί ως χώρος συγκέντρωσης και ψυχαγωγίας των μεγάλων, ενώ πηγαίνοντας δίπλα, στον χώρο που χρησιμοποιείται ως παιδότοπος, ο επισκέπτης αντικρίζει χαμόγελα στα πρόσωπα των παιδιών που επιτέλους παίζουν ξέγνοιαστα.

Στην αποθήκη έχουν συγκεντρωθεί είδη πρώτης ανάγκης και είδη υγιεινής και στον τοίχο του δωματίου είναι κολλημένο το γράμμα από μαθητές δημοτικού σχολείου της Αθήνας που έστειλαν δώρα στα προσφυγόπουλα.

Και βέβαια ο χώρος έχει καθαριστεί. Στην ομάδα καθαριότητας συμμετέχουν μέλη της πρωτοβουλίας και πρόσφυγες.

Αλλωστε ο στόχος των διαχειριστών του χώρου είναι οι πρόσφυγες να συμμετέχουν σε όλες τις ομάδες εργασίας που έχουν συσταθεί ή αναμένεται να λειτουργήσουν άμεσα, όπως οι ομάδες κουζίνας, παιδικής απασχόλησης, καλλωπισμού του κτιρίου, ιατρικής, μαθημάτων γλωσσών και άλλες.

Να αναλάβουν δηλαδή οι ίδιοι ένα κομμάτι των δραστηριοτήτων σε μια λογική αυτοοργάνωσης στη βάση της διαμονής με δικαιώματα και υποχρεώσεις για όλους και όχι αναπαραγωγής ενός μοντέλου «ξενοδοχείου».

Η επιλογή των προσφύγων που διαμένουν στον χώρο, όπως αναφέρει η Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης, γίνεται με κριτήρια την εθνοτική ισορροπία για την αποφυγή εντάσεων, αλλά και τον βαθμό της ανάγκης που έχει ο καθένας για στέγη.

«Η ζωή μας σε κίνδυνο»

«Ξεφύγαμε από τον κίνδυνο του πολέμου και βάλαμε τη ζωή μας σε κίνδυνο για να φτάσουμε εδώ, ελπίζοντας ότι θα βρούμε ανοιχτά σύνορα προκειμένου να περάσουμε σε κάποια άλλη χώρα. Θέλουμε να ζήσουμε σε ανθρώπινες συνθήκες με ασφάλεια», λέει η Καρίμε από το Αφγανιστάν.

Ο Χαμίντ ταξίδεψε στα 60 του χρόνια. Μας υποδέχεται στο δωμάτιό του μαζί με την 17χρονη κόρη του, τη Σεντικά.

Μας διηγούνται τη δική τους ιστορία. Εφτασαν στην Ελλάδα με βάρκα πριν από 2,5 μήνες, έμειναν αρχικά στο Ελληνικό και τώρα βρήκαν στέγη εδώ: «Εχω ένα γιο στη Γερμανία και η μητέρα του κι εμείς θέλουμε πάρα πολύ να πάμε εκεί. Αφήσαμε τη ζωή μας πίσω, πουλήσαμε τα πάντα για να μπορέσουμε να ταξιδέψουμε».

Οι αλληλέγγυοι από την πλευρά τους εξηγούν ότι προχώρησαν σε αυτήν την κίνηση για να βοηθήσουν στην επείγουσα ανάγκη για στέγαση των προσφύγων, που εντάθηκε βίαια μετά το κλείσιμο των συνόρων.

Γνωρίζουν βέβαια ότι το πρόβλημα της στέγασης δεν θα λυθεί με στεγαστικές καταλήψεις και τονίζουν ότι δεν επιθυμούν να υποκαταστήσουν το κράτος.

Στόχος τους είναι από τη μία το City Plaza να αποτελέσει ένα παράδειγμα μοντέλου οργάνωσης τέτοιων χώρων στέγασης προσφύγων και από την άλλη να κινητοποιηθούν οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς και να αναλάβουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε αχρησιμοποίητους και εγκαταλελειμμένους χώρους.

Εξάλλου, τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά κονδύλια για τους πρόσφυγες περιέχουν μεγάλο αριθμό παρόμοιων λύσεων.

Η πλευρά της ιδιοκτήτριας

«Δεν έχω τίποτα με τους πρόσφυγες»

Η «Εφ.Συν.» επικοινώνησε με την ιδιοκτήτρια του ακινήτου, Αλίκη Παπαχελά, η οποία επιμένει στο αίτημά της να εκκενωθεί ο χώρος.

«Εχει γίνει μήνυση, έχω πράξει τα νόμιμα. Δεν έχει κανένας δικαίωμα για οποιονδήποτε λόγο να καταλαμβάνει και να κάνει χρήση του κτιρίου μου και με οποιαδήποτε δικαιολογία», αναφέρει.

Παρά τον θυμό της όμως υποδεικνύει τη λύση που θα ήταν ικανοποιητική για την ίδια: «Το πρόβλημά μου δεν είναι ότι λειτουργεί με πρόσφυγες, κι εγώ ήμουν διατεθειμένη αυτό να κάνω. Υπήρχε η σκέψη να γίνει αυτό για τους πρόσφυγες, υπό την αιγίδα και την ευθύνη της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, και εγώ απλώς θα έπαιρνα ένα ενοίκιο».

Μήπως; Διακινδυνεύοντας μία ψύχραιμη πρόταση, μετά την επίσκεψη που πραγματικά μας έδωσε μια εξαιρετική εικόνα διαμονής των προσφύγων, ίσως οι αρμόδιοι φορείς θα έπρεπε να πάρουν μια σημαντική πρωτοβουλία και να εντάξουν τον συγκεκριμένο χώρο στο σχετικό πρόγραμμα της Υπατης Αρμοστείας, με ένα ενοίκιο στη διαμαρτυρόμενη ιδιοκτήτρια. Αξίζει τον κόπο.

Κι όσο για τους εθελοντές που κινητοποιήθηκαν εκεί, έχουν ήδη καταφέρει να ζωντανέψουν τον χώρο και να υποδείξουν άλλη μια ανθρώπινη λύση στο πρόβλημα.