Διαπραγματεύσεις… επί κινούμενης άμμου

Στον αέρα κινδυνεύουν να «τιναχτούν», πριν καν ακόμη αρχίσουν στη φιλήσυχη Γενεύη, οι έμμεσες διαβουλεύσεις μεταξύ του καθεστώτος Ασαντ και της συριακής αντιπολίτευσης, με ενδιάμεσο τον ΟΗΕ και ζητούμενο την πολιτική διευθέτηση του πολυετούς συριακού εμφυλίου, ο οποίος στο μεσοδιάστημα συνεχίζεται σε πλήρη ισχύ, αλλάζοντας διαρκώς τα δεδομένα επί εδάφους.

Θεωρητικά, η έναρξή τους -με διάρκεια 6μήνου και κατ΄αρχήν αντικείμενο την Οικοδόμηση Μέτρων Εμπιστοσύνης- είχε θεωρητικά οριστεί για την 1η Ιανουαρίου.

Ατυχώς προγραμματίστηκε για την προηγούμενη Δευτέρα. Προ ημερών, λόγω των συνεχών διαφωνιών ως προς τη σύνθεση του μπλοκ τής (ούτως η άλλως ετερογενούς) συριακής αντιπολίτευσης -και ουσιαστικά εξαιτίας της συνεχιζόμενης στο παρασκήνιο γεωπολιτικής «καραμπόλας» με άξονα τη Συρία- μετατέθηκε χρονικά για αύριο, Παρασκευή. Ξημερώνοντας ωστόσο η παραμονή της, παρέμενε εξαιρετικά αβέβαιο εάν και πότε τελικά θα γίνει…

Επιχειρώντας με απλουστευτική διάθεση να συνοψίσει τα προβλήματα, ο Γάλλος ΥΠΕΞ Λοράν Φαμπιούς απαρίθμησε τα βασικά διλήμματα στα εξής τρία: «Ποιος θα μετάσχει; Τι γίνεται σε ανθρωπιστικό επίπεδο; Και επί ποιων θεμάτων θα μιλήσουν;».

Τα ερωτήματα παραμένουν ακόμη αναπάντητα, χάρη σε ένα καθ΄ όλα διπλωματικό κομφούζιο κι ως απόρροια των αντικρουόμενων συμφερόντων που έχουν οι περιφερειακοί -πλην βασικοί πια- «παίκτες» στη συριακή κρίση.

Δυναμιτίζοντας την προοπτική εξεύρεσης μίας βιώσιμης λύσης στη Γενεύη, υπό τον φόβο των συνεπειών που αυτή μπορεί να έχει στη γεωγραφική της «γειτονιά» και στο ίδιο το εσωτερικό της, η Τουρκία έθεσε βέτο και τελικά πέτυχε να εξαιρεθεί από το τραπέζι των συνομιλιών (τουλάχιστον προς ώρας) το «Κόμμα Δημοκρατικής Ενότητας-PYD» των Κούρδων της Συρίας: πολύτιμων κατά τα λοιπά συμμάχων των ΗΠΑ στη μάχη κατά του «Ισλαμικού κράτους» κι εσχάτως ανοιχτά υποστηριζόμενων και από τον ισχυρό παράγοντα της Ρωσίας.

Αντίθετα ευπρόσδεκτη στη Γενεύη θεωρήθηκε από τον ΟΗΕ η «Επιτροπή Υψηλών Διαπραγματεύσεων-HNC», η οποία συγκροτήθηκε μόλις πριν από έναν μήνα στο Ριάντ, υπό την «πατρωνία» της Σαουδικής Αραβίας (και συνεπώς των ΗΠΑ), αφενός επιχειρώντας να απομονώσει διπλωματικά τις «Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις» (κυρίως δυνάμεις του PYD, Αράβων και χριστιανών Ασσυρίων), αφετέρου ανοίγοντας με… ύποπτη θέρμη τις «αγκάλες» της στις εξτρεμιστικές οργανώσεις «Αχράρ αλ Σαμ» και «Στρατός του Ισλάμ», που πολεμούν στη Συρία.

Περίεργη σύνθεση

Κάπως έτσι, λοιπόν, «ένα συνονθύλευμα αντίπαλων πολιτικών και πολεμάρχων παρέλαβαν την περασμένη Τρίτη πρόσκληση για… τσάι, καφέ και συζήτηση στη Γενεύη», έγραφαν χθες με καθαρά σκωπτική διάθεση οι New York Times.

Ο αποστολέας της και ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για τη Συρία, Στάφαν ντε Μιστούρα -συνεχίζει το δημοσίευμα- «ανέφερε ότι οι λεπτομέρειες της λίστας των καλεσμένων ήταν πολύ “ευαίσθητες” για να τις αποκαλύψει. Αφησε δε να διαρρεύσει ότι δεν αναμένει επίσημες απαντήσεις κι ότι ευελπιστεί πως οι προσκεκλημένοι θα εμφανιστούν στην ώρα τους για τις συνομιλίες».

Επειτα από δύο 24ωρα διαβουλεύσεων στο Ριάντ, το HNC αποφάσισε χθες να παρατείνει την αγωνία, επιφυλασσόμενο να ανακοινώσει σήμερα για το εάν θα παραστεί η όχι στη Γενεύη.

Στο μεσοδιάστημα, είχε διαμηνύσει ότι αναμένει συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τον ΟΗΕ, προτού δώσει το «πράσινο φως» στα μέλη της για να ετοιμάσουν βαλίτσες για Ελβετία.

Για την ακρίβεια, με επιστολή προς τον γ.γ. των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Κι-μουν, το HNC ζήτησε στο «παρά πέντε» σαφείς δεσμεύσεις για τον τερματισμό, εδώ και τώρα, των συγκρούσεων σε αστικές περιοχές της Συρίας, την ανταλλαγή αιχμαλώτων και την άρση του αποκλεισμού σε όσες πόλεις βρίσκονται υπό στρατιωτικό κλοιό, κυρίως του καθεστώτος.

Με αυτά και με άλλα, λοιπόν, το καθεστώς Ασαντ ήταν μέχρι και χθες ο μοναδικός προσκεκλημένος του ΟΗΕ που είχε δηλώσει πρόθυμος να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του εμφυλίου.

Ηταν πάντως η Μόσχα αυτή που ανέλαβε την πρωτοβουλία να ανακοινώσει ότι επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Δαμασκού τίθεται ο Σύρος υφυπουργός Εξωτερικών, Ουαλίντ αλ Μουάλεμ.

«Μα πού νομίζουν όλοι ότι βρίσκονται, στο γυμνάσιο;», έγραφε επικριτικά χθες βράδυ η αμερικανική ειδησεογραφική ιστοσελίδα Quartz, στο τίτλο σχετικού ρεπορτάζ της, κατηγορώντας τις «κλίκες» πέριξ του συριακού ότι «μετατρέπουν τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις σε εφιάλτη».

Εν μέσω της αβεβαιότητας, δε, η εκτελεστική διευθύντρια του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος του ΟΗΕ (WFP) προειδοποίησε χθες ανοιχτά το Συμβούλιο Ασφαλείας ότι ο οργανισμός της δεν είναι πια σε θέση να βοηθήσει τους περίπου 200.000 κατοίκους της πόλης Ντέιρ αλ Ζορ, που βρίσκεται υπό την πολιορκία του «Ι.Κ.», στην ανατολική Συρία.