Ακόμη μια μακρά νύχτα εντός των αιθουσών του κτιρίου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πέρασαν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με τις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία να είναι σκληρές και τους ακροδεξιούς ηγέτες της Ανατολικής Ευρώπης να θέτουν βέτο επί των πάντων!
Οι διαβουλεύσεις κρατούσαν μέχρι αργά το βράδυ και μέχρι εκείνη την ώρα η ελληνική ηγεσία συμπερασματικά σημείωνε, μέσω στελεχών της, ότι πρέπει να «θεωρείται επιτυχία το ότι η διαπραγμάτευση γίνεται επί του σχεδίου απόφασης της συνόδου Ε.Ε.-Τουρκίας και όχι επί των αξιώσεων των τεσσάρων του Βίζενγκραντ για κλείσιμο των βόρειων συνόρων».
Τα προβλήματα φυσικά δεν λύθηκαν, μια και οι κομβικοί γεωπολιτικοί «παίκτες» κινούνταν σε αντιδιαμετρικά αντίθετες κατευθύνσεις: Αφενός η Ελλάδα επιδίωκε να καταδικαστεί η λογική των κλειστών συνόρων, πράγμα που επετεύχθη. Αφετέρου οι συζητήσεις στράφηκαν προς την Τουρκία, με την ηγεσία της να «απαντά» με πρόσθετες απαιτήσεις. Και στην άλλη άκρη, οι χώρες του Βίζενγκραντ να βάζουν «βέτο» στην πιθανή συμφωνία με την Τουρκία, αντιδρώντας και μόνο στη σκέψη της διαμόρφωσης ενός μηχανισμού μετεγκατάστασης από την Τουρκία στην Ευρώπη.
Αρχικά η Ελλάδα εμφανίστηκε σφόδρα δυσαρεστημένη από τη διατύπωση στο προσχέδιο της κοινής δήλωσης, που ανέφερε ότι «αυτή η διαδρομή είναι πλέον κλειστή» και άφηνε περιθώρια για ουκ ολίγες κατά το δοκούν «παρερμηνείες». Την ίδια άποψη είχε και η Γερμανίδα καγκελάριος, η οποία συμφώνησε με τον Αλέξη Τσίπρα στην κατ’ ιδίαν συνάντησή τους ότι το κλείσιμο των συνόρων είναι «απαράδεκτη ενέργεια» και πως αυτές οι μονομερείς ενέργειες δεν πρέπει να επικροτηθούν επ’ ουδενί.
Δεδομένης μάλιστα της νέας διατύπωσης που αναμενόταν να καταγραφεί στην κοινή δήλωση, κυβερνητικά στελέχη επισήμαιναν ότι «δεν κουβαλάμε πια το βάρος μιας σειράς κατηγοριών τις οποίες εξαπέλυαν τόσο οι χώρες του Βίζενγκραντ όσο δυστυχώς και η αξιωματική αντιπολίτευση, που διεμήνυε ότι θα συνταχθεί με την εθνική γραμμή για το προσφυγικό». Συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα παρατηρούσαν μάλιστα πως «αίρεται η μέχρι τώρα πίεση ότι η Ελλάδα -υποτίθεται- δεν είναι ικανή να διαφυλάξει τα σύνορά της».
Μια και το ζήτημα μεταφέρθηκε λοιπόν προς την πλευρά της Τουρκίας, λογικό ήταν αφενός ο Αχμέτ Νταβούτογλου να αυξήσει τις απαιτήσεις του έναντι της Ευρώπης, ζητώντας μεταξύ άλλων να ανοίξουν κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων που άπτονται του Κυπριακού.
«Ανοιγμα κεφαλαίων για την Τουρκία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, αν δεν υπάρξουν ουσιαστικά βήματα από την πλευρά της για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου της Αγκυρας και το θέμα του casus belli» σημείωσε ο Αλέξης Τσίπρας, μένοντας στο πλευρό της Κύπρου. Δεν απέκλεισε μάλιστα στην πορεία των διαβουλεύσεων να ζητήσει συνολική επαναδιαπραγμάτευση του αιτήματος της Τουρκίας να ανοίξουν τα πέντε επίμαχα κεφάλαια.
Εφυγε και γύρισε
Οι συζητήσεις όμως με την Τουρκία ήταν πολύπλοκες, με αποτέλεσμα ο Αχμέτ Νταβούτογλου να αναχωρήσει για την έδρα του ΝΑΤΟ και οι Ευρωπαίοι ηγέτες να μείνουν πίσω να διαβουλευτούν.
Ο Αλέξης Τσίπρας στην εν λόγω συζήτηση είπε μεταξύ άλλων ότι «υπάρχουν χώρες που δεν θέλουν απόφαση με τα σενάρια που προτείνονται», ενώ απευθυνόμενος στους ηγέτες των χωρών του Βίζενγκραντ είπε ότι κρατούν «υποκριτική στάση», αφού «από τη μία δεν δέχεστε πρόσφυγες και από την άλλη απορρίπτετε την επανεισδοχή στην Τουρκία». Σημείωσε δε «μη νομίζετε ότι έτσι θα αποφύγετε το πρόβλημα, γιατί οι πρόσφυγες θα βρουν άλλους δρόμους και θα έρθουν και σε εσάς».
Ο Αχμέτ Νταβούτογλου επέστρεψε, αλλά οι Ευρωπαίοι δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν, με τις συζητήσεις να συνεχίζονται σε διμερές και πολυμερές επίπεδο. Ο Αλέξης Τσίπρας συμμετείχε σε σύσκεψη με τους ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Αγγλίας, της Ολλανδίας, της Κύπρου και τη Φεντερίκα Μογκερίνι, προφανώς για να συζητήσει τα ζητήματα που άνοιξαν από τις απαιτήσεις της Τουρκίας.
Και ύστερα ήρθε το βέτο από τον ακροδεξιό πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπάν. Οι διαβουλεύσεις διαρκούσαν μέχρι αργά το βράδυ, ενώ το περιεχόμενο της συμφωνίας κάθε άλλο παρά βέβαιο μπορούσε να χαρακτηριστεί.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι «η Ελλάδα όχι μόνο δεν απομονώθηκε, αλλά κατάφερε να απομονώσει τους τέσσερις του Βίζενγκραντ, που έθεσαν βέτο». Ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε να υπάρξει απόφαση για την Ε.Ε. και την Τουρκία κατά τις χθεσινές συζητήσεις, «σε διαφορετική περίπτωση θα έπρεπε να επανέλθει το συνοριακό στάτους της προηγούμενης συνόδου».
Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες όμως βρίσκονταν σε αμφίδρομη σχέση με την πολιτική διαχείριση στην Αθήνα. Η κυβερνητική εκπρόσωπος, όντας σε ανοικτή γραμμή με το πρωθυπουργικό επιτελείο στις Βρυξέλλες, σχολίασε τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη.
«Αποτελεί ένδειξη απίστευτης μικρότητας και εθνικής ανευθυνότητας, την ώρα που ο πρωθυπουργός δίνει τη μάχη της διαπραγμάτευσης και πριν ακόμη ξεκινήσει η σύνοδος κορυφής, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης να υιοθετεί διαρροές, οι οποίες μετά από λίγο διαψεύδονται, υπονομεύοντας την ελληνική προσπάθεια» επισήμανε η Ολγα Γεροβασίλη, καταλήγοντας ότι «ο ελληνικός λαός μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του».
