Eίχε ξεκαθαρίσει εξαρχής ότι δεν επιθυμεί φωτογραφίες, επέμενε ότι δεν θέλει να μεταδοθεί σε live streaming η κουβέντα. Και όταν οι πόρτες έκλεισαν, τα μεγάφωνα υπενθύμισαν στο κοινό να μην επιχειρήσει να τραβήξει φωτογραφία. Ολα έγιναν όπως τα ήθελε ο Ντον Ντελίλο. Τόσους μήνες περιμέναμε την επιστροφή του στην Ελλάδα -αγαπημένο τόπο της νιότης του- κανείς δεν θα διακινδύνευε να τον φέρει σε δύσκολη θέση.
Καλεσμένος της Στέγης, ο 80χρονος Αμερικανός συγγραφέας ανέβηκε στη σκηνή της Kεντρικής Σκηνής μαζί με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Ηλία Μαγκλίνη στις 7 ακριβώς. Κι αντί να ξεκινήσει την αφήγηση από το χθες, μας ταξίδεψε κατευθείαν στο μέλλον διαβάζοντας με τη βαριά, βραχνή φωνή του αποσπάσματα από το ερχόμενο βιβλίο του «Zero K» (το μεταφράζει ήδη η Λαμπρινή Κουζέλη και αναμένεται τους επόμενους μήνες από τις εκδόσεις Εστία).
Και παρότι γνωρίζαμε ότι αυτός ο «ποιητής της εντροπίας» (όπως τον αποκαλεί ο Τζον Μπάνβιλ) κι ένας από τους επιδραστικότερους συγγραφείς των τελευταίων 30 ετών δεν είναι κι ο ευκολότερος άνθρωπος στον κόσμο, μιάμιση ώρα μετά τον είχαμε καταφέρει να μας μιλήσει για το Μπρονξ της νιότης του, τα ταξίδια στις άγνωστες πολιτείες της Αμερικής, την αγάπη του στο σινεμά των Αντονιόνι, Τριφό και Γκοντάρ, για την τζαζ που μπορεί να μην επηρέασε άμεσα κάποιο βιβλίο του αλλά επηρέασε πολύ τον ίδιο, για τον λατρεμένο του εξπρεσιονισμό, για την αδιανόητη επίδραση που είχε στον ίδιο και στις συγγραφικές του αναφορές η δολοφονία του Τζον Κένεντι, για τους τίτλους των βιβλίων του που προκύπτουν όταν η συγγραφή έχει προχωρήσει αρκετά. Δεν συνηθίζει να μιλά σε μεγάλα ακροατήρια, δεν θέλει να μακρηγορούν οι συνομιλητές του αλλά, όπως είπε κι ο ίδιος προς το τέλος: «Εδώ είναι Ελλάδα, όλα είναι διαφορετικά».
Γνήσιος ανατόμος της παράνοιας της εποχής μας, των φανερών και αφανών σχέσεων εξουσίας, των συλλογικών φοβιών και ατομικών εμμονών, με σπουδαία ψυχολογικά και πολιτικά μυθιστορήματα («Ζυγός», «Υπόγειος κόσμος», «Λευκός θόρυβος», «Κοσμόπολις»), ο Ντελίλο παραδέχτηκε πως το θέμα του χρόνου και του θανάτου μοιάζει να τον απασχολεί ιδιαίτερα. «Αυτά τα δύο θέματα επιστρέφουν όλο και συχνότερα τελευταία στα βιβλία μου. Ο Αϊνστάιν έλεγε πως δεν ξέρουμε τι είναι ο χρόνος. Ενώ, ένας καθηγητής από το Πρίνστον, στον οποίο κάποτε ζήτησα να μου εξηγήσει τον χρόνο, περιορίστηκε στο: «Ο χρόνος είναι ακόμα μια δύσκολη υπόθεση».
Παρ’ όλα αυτά για εκείνον που ξεκίνησε ως κειμενογράφος σε διαφημιστική εταιρεία της Νέας Υόρκης, ο χρόνος άρχισε να μετρά διαφορετικά μετά τη μεγάλη «αμερικανική τραγωδία», όπως ορίζει ο ίδιος τη δολοφονία του προέδρου Κένεντι. Aναφέρθηκε συχνά χθες στη Στέγη στο κεφάλαιο Κένεντι, αλλά μίλησε και για την τρομοκρατία. «Η 11η Σεπτεμβρίου οδήγησε σε δεκάδες θεωρίες συνωμοσίας. Η δε τεχνολογία σε συνδυασμό με την τρομοκρατία είναι ακόμα πιο τρομακτική. Αυτό που κάποτε έκαναν οι κάμερες, σήμερα το κάνουν όλοι με τα κινητά τους». Ενώ δεν έκρυψε τον φόβο του για το πόσο πιο μεγάλες καταστροφές περιμένουμε μετά την 11η Σεπτεμβρίου.
■ Κατά τα άλλα μάς είπε για μια τυπική ημέρα του: «Ξυπνάω νωρίς, παίρνω πρωινό και μετά πηγαίνω στο γραφείο. Αρχίζω να σκέφτομαι τι έκανα την προηγούμενη μέρα και, αν είμαι τυχερός, γράφω. Αυτό διαρκεί κάνα τετράωρο, μέχρι να πεινάσω. Μετά κάνω κάνα περίπατο – παλαιότερα έκανα και τζόκινγκ, έπειτα επιστρέφω και αργά το απόγευμα ξαναδουλεύω μέχρι να ξαναπεινάσω».
■ Για τη χρήση της γραφομηχανής, την οποία επιμένει να χρησιμοποιεί: «Μόνον έτσι νιώθω άνετα, μόνον όταν πατάω πλήκτρα. Αλλωστε έχω μηχανή με μεγαλύτερα πλήκτρα και αυτό με κρατά συγκεντρωμένο. Θεωρώ το αλφάβητο μια μορφή τέχνης. Αυτή η μελέτη των λέξεων και των σχημάτων με οδήγησε και σε έναν νέο τρόπο γραφής. Αρχισα να κάνω μικρότερες παραγράφους, να χρησιμοποιώ πιο σαφείς λέξεις».
■ Για τον Ντόναλντ Τραμπ: «Ποιος είναι αυτός; Κάπου το έχω ακούσει αυτό το όνομα».
■ Για την κατάσταση στην Ελλάδα: «Είναι τεράστιο το σοκ των προσφύγων που διακινδυνεύουν τα πάντα για να έρθουν εδώ ελπίζοντας να φτιάξουν μια νέα εστία για εκείνους και τα παιδιά τους. Φαίνεται πως μερικές χώρες είναι πολύ σταθερές στην άποψή τους και δεν επιτρέπουν τη διέλευση από τα σύνορά τους. Εγώ συντάσσομαι με εκείνους που τα κρατούν ανοιχτά».
Εκλεισε τη βραδιά με τον τρόπο που ξεκίνησε: διαβάζοντας ένα απόσπασμα από τα «Ονόματα» που έγραψε κατά την περίοδο της παραμονής του στην Ελλάδα. Το απόσπασμα περιέγραφε τη φθορά των μαρμάρων, ένα απόγευμα στα Προπύλαια, παρατηρώντας μια ομάδα τουριστών. «Ο Παρθενώνας δεν είναι κάτι που μπορείς να μελετήσεις. Δεν είναι λείψανο, είναι μέρος της ζωντανής πόλης», είπε και με ένα θερμό χειροκρότημα τον αποχαιρετήσαμε.
