Δωμάτιο με κρυμμένα μυστικά

«Δεν πρόκειται για ορόσημο διαφάνειας. Είναι απλώς ένα δωμάτιο ανάγνωσης», αναγκαζόταν να παραδεχτεί ο Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομίας και αντικαγκελάριος της Γερμανίας, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, στα πολυαναμενόμενα εγκαίνια μιας μικρής αίθουσας εντός του υπουργείου του στο Βερολίνο στα τέλη της περασμένης εβδομάδας.

Μόνο που το ειδικό αναγνωστήριο φτιάχτηκε -υποτίθεται- ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο: τη «διαφάνεια», και μάλιστα σε σχέση με μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες συμφωνίες που βρίσκεται από το 2013 σε μαραθώνια διαπραγμάτευση μεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ υπό το καθεστώς άκρας μυστικότητας.

Τη διαβόητη «Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων» -γνωστή διεθνώς ως TTIP– που έχει πυροδοτήσει σφοδρότατες αντιδράσεις και μαζικές κινητοποιήσεις όχι μόνο από το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης και την κοινωνία των πολιτών και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, αλλά και από παραδοσιακά συντηρητικά «κάστρα», όπως ενώσεις χιλιάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκές χώρες σαν τη Γερμανία και τη Βρετανία, οι οποίες οργανώνουν τις δικές τους εκστρατείες εναντίον της.

Και πώς αλλιώς, αφού πίσω από ερμητικά κλειστές πόρτες Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι παζαρεύουν για μας χωρίς εμάς μια συμφωνία που θα επηρεάζει καθοριστικά και συχνά θα καπελώνει τις εθνικές πολιτικές για σειρά κεφαλαιωδών ζητημάτων, που δεν αφορούν μόνο το εμπόριο και τις επενδύσεις (δίνοντας βέβαια «γην και ύδωρ» σε πολυεθνικούς κολοσσούς εις βάρος καταναλωτών κι εργαζομένων).

Η TTIP θα επεμβαίνει δραστικά και σε θέματα κοινωνικού κράτους, φορολογίας, εργασιακών σχέσεων, διατροφής, περιβάλλοντος κ.ά. Σχεδόν τα πάντα όλα δηλαδή, την ώρα που όχι μόνο οι πολίτες αλλά και οι αιρετοί πολιτικοί, που θα κληθούν μελλοντικά να την ψηφίσουν, ενημερώνονται επιλεκτικά με το σταγονόμετρο για τις εν εξελίξει διαβουλεύσεις, αφού Βρυξέλλες και Ουάσινγκτον έχουν επιβάλει από την πρώτη στιγμή ένα είδος ομερτά, ενός άτυπου νόμου σιωπής για το τι κουβεντιάζεται πίσω από τις πλάτες μας εν κρυπτώ και παραβύστω.

Ηδη από τον Νοέμβριο έχουν παραδοθεί στον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς 3,3 εκατομμύρια υπογραφές, που συγκέντρωσε η οργάνωση «Stop TTIP». Περίπου οι μισές ήταν Γερμανών πολιτών, καθώς ακόμα και η κυβέρνηση Μέρκελ είχε υποχρεωθεί να ομολογήσει από το 2014, μετά από επερώτηση των Πρασίνων, ότι δεν είχε πρόσβαση στα έγγραφα των διαπραγματεύσεων.

Με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αρνείται πεισματικά να άρει το φιλτράρισμα (αν όχι το μπλοκάρισμα) στην πληροφόρηση για ένα ύψιστο ζήτημα δημόσιου συμφέροντος και ενδιαφέροντος, Γερμανοί βουλευτές από όλο το πολιτικό φάσμα άσκησαν ασφυκτικές πιέσεις, απαιτώντας «διαφανή» ενημέρωση για τη διαπραγμάτευση.

Τελικά, μόλις τον Μάιο του 2015 επετράπη η δημιουργία του πρώτου «δωματίου ανάγνωσης» ενοποιημένων κειμένων της σχεδιαζόμενης συμφωνίας στη Γερμανία, στις εγκαταστάσεις της αμερικανικής πρεσβείας στο Βερολίνο.

Σε ελάχιστους ωστόσο δόθηκε η άδεια να το επισκεφτούν κι έτσι το υπουργείο Οικονομίας (έχοντας αποσπάσει «δοκιμαστικά» την έγκριση από Βρυξέλλες και Ουάσινγκτον) έφτιαξε το δικό του ειδικά διαμορφωμένο αναγνωστήριο, το οποίο άνοιξε χθες για πρώτη φορά τη θωρακισμένη πόρτα του.

Οχι όμως στο ευρύ κοινό, αλλά αποκλειστικά σε στελέχη της κυβέρνησης και βουλευτές υπό αυστηρότατες προϋποθέσεις, τις οποίες μέλη των Πρασίνων χαρακτηρίζουν (δικαίως) σκανδαλώδεις.

Δεν είναι μόνο ότι οι διαπιστευμένοι επισκέπτες πρέπει να αφήνουν εκτός της αίθουσας κάθε ηλεκτρονική συσκευή, ότι επιβλέπονται από φρουρό ασφαλείας καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης τους, ότι δεν επιτρέπεται να βγάλουν αντίγραφα των κειμένων αλλά να κρατούν μόνο χειρόγραφες σημειώσεις.

Το κορυφαίο είναι ότι απαγορεύεται να μιλήσουν δημόσια -ούτε καν στη Βουλή- για το περιεχόμενο όσων είδαν και διάβασαν, υποχρεούμενοι να υπογράφουν υπεύθυνη δήλωση άκρας εχεμύθειας, υπό την απειλή ακόμα και φυλάκισης!

Σύμφωνα δε με το έγγραφο της συμφωνίας Ε.Ε. – ΗΠΑ για τους όρους προσβασιμότητας στα κείμενα της TTIP, που διέρρευσε στη γερμανική ειδησεογραφική ιστοσελίδα correctiv.org, η Ουάσινγκτον «δύναται να αποσύρει τη συναίνεσή της» για πρόσβαση στα κείμενα στο «δωμάτιο ανάγνωσης» του εκάστοτε κράτους-μέλους.

Αν μάλιστα κάποιος βουλευτής αποκαλύψει οποιαδήποτε «ευαίσθητη» πληροφορία, το κάθε κοινοβούλιο μπορεί να χάσει τη δυνατότητα πρόσβασής του στα μυστικά αυτά έγγραφα. Κανονική ομερτά τουτέστιν, πάντα στο όνομα της «διαφάνειας»…