Ανθρωποι της γραφής (ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί, πανεπιστημιακοί) στέλνουν γράμμα στον αγαπημένο λογοτεχνικό τους ήρωα. Σύντομα επιστολικά κείμενα, διακειμενικά παίγνια, μεταιχμιακές αφηγήσεις στην κόψη επινοημένης πραγματικότητας και μυθοπλαστικής οικειότητας.
Επιμέλεια: Μισέλ Φάις
Αγαπητέ κύριε Χανς Σνιρ,
Ερχεστε πάντα όταν σας έχω ανάγκη. Δεν έρχεστε μόνος σας, εγώ σας αναζητώ, αλλά εσείς είστε πάντα εκεί, επίκαιρος και συνεπής. Καθοδηγείτε με το παράδειγμα, το δικό σας παράδειγμα, επίπονο τόσο για εσάς όσο και για εμένα τις περισσότερες φορές, παρ’ όλα αυτά απόλυτα ειλικρινές.
Στο πανεπιστήμιο όταν δεν ήξερα προς τα πού να βαδίσω και πώς. Μετά, όταν ο πολιτικός δογματισμός έμοιαζε κι αυτός μια κάποια λύση. Οταν, τέλος, έψαχνα βοήθεια για έναν άλλο, ανώνυμο, φίλο, εξίσου χάρτινο με εσάς, του σύστησα την παρέα σας και όλα ξεκλείδωσαν μονομιάς.
Χανς, συγγνώμη που σε είπα κύριο στην αρχή. Οταν όλοι μοιάζουν με κυρίους, επιτυχία είναι να παραμένεις κλόουν. Συγγνώμη που σε συκοφάντησα σε εκείνο το βιβλίο. Συγγνώμη για τις προστυχιές που έγραψα για τη Μαρί σου. Κι αν, τέλος, σε έχω λερώσει με τσάι ή οτιδήποτε άλλο ακατονόμαστο, ελπίζω να δείξεις κατανόηση.
Δανείστηκα πολλές φορές την ταυτότητά σου όταν ήθελα να καλύψω τη δική μου. Το όνομά σου ήταν ένα βολικό ψηφιακό ψευδώνυμο. Δεν το ένιωθα σαν πλαστοπροσωπία. Ούτε κατάφερα να κρυφτώ. Τα χτυπήματα δεν πονάνε λιγότερο κάτω από μια μάσκα. Ιδιαίτερα όταν αυτή εφαρμόζει τόσο στενά στο πρόσωπο. Ξέρω ότι θα γελάσεις με αυτά που σου γράφω. Δεν είσαι ούτε ιδανικός ήρωας ούτε πρότυπο, όμως τους ανθρώπους ή τους αγαπάμε για τις ήττες τους ή δεν τους αγαπάμε καθόλου.
Οταν σε γνώρισα ήμουν δεκαοχτώ και ήσουν είκοσι έξι. Τώρα είσαι ακόμα είκοσι έξι, εγώ πλησιάζω τα τριάντα δύο. Θα μου επιτρέψεις, λοιπόν, να μη δεχτώ άλλες συμβουλές από εσένα. Ως μεγαλύτερος θα σου πω δυο λόγια. Φύγε από τον σταθμό των τρένων. Η Μαρί δεν θα έρθει. Κι αν έρθει, δύσκολα θα βρείτε κάτι να πείτε πια.
Ο καθολικισμός της δεν θα την αφήσει να γίνει δική σου ποτέ. Δεν είναι κακό να είναι κανείς καθολικός, μουσουλμάνος ή βουδιστής. Ομως πιστεύει στον Θεό της τόσο πολύ, που είναι αδύνατον να σε αγαπήσει όπως εσύ. Θα υπάρχουν πάντα κανόνες που δεν θα μπορεί να υπερβεί για χάρη σου. Η καριέρα σου θα αναστηθεί όταν βρεις τον τρόπο να φτιάξεις ένα νούμερο που θα λέγεται «Μαρί».
Ισως να μην σου ξαναγράψω. Οι παλιοί ήρωες, όπως οι γυναίκες που ποθήσαμε πολύ, είναι προτιμότερο να αφήνουν ένα πικρό κενό μέσα μας παρά να στρογγυλεύει η ανάμνησή τους μαζί με τη μορφή τους.
Κάποιος που έλεγε ότι είναι εσύ.
«Οι Απόψεις ενός κλόουν» του Χάινριχ Μπελ πρωτοκυκλοφόρησαν στη Γερμανία το 1963. Μεταφράστηκαν στα ελληνικά από την Τζένη Μαστοράκη (Εκδόσεις Γράμματα, 1986).
Το πρώτο βιβλίο του Ι. Ανυφαντάκη, η νουβέλα «Αλεπούδες στην πλαγιά» (Πατάκης, 2013), έχει ως θέμα έναν μελετητή του Χάινριχ Μπελ.
