Ακαρπες οι απόπειρες διαφυγής στην ΠΓΔΜ

«Χαμένοι» στην ομίχλη και την απελπισία της Ειδομένης έμειναν χθες τόσο οι πρόσφυγες όσο και η αλήθεια γι’ αυτούς που αποπειράθηκαν να διαβούν τα σύνορα από χείμαρρο της κοινότητας Χαμηλού.

Αθήνα και Σκόπια αντάλλαξαν ανακοινώσεις σχετικά με τον αριθμό όσων πέρασαν τον χείμαρρο αλλά και σχετικά με την τύχη τους.

Καμιά επίσημη επαναπροώθηση δεν έγινε πάντως στην Ελλάδα, ίσως γιατί οι αρχές της γειτονικής χώρας προτίμησαν την ακαριαία, σιωπηλή και παράνομη πράξη να τους επιστρέφουν από το σημείο που είχαν μπει ή από κρυφές «τρύπες» στον φράχτη.

Ασφαλής εκτίμηση δεν μπορεί να γίνει, αλλά συγκλίνουσες πληροφορίες καταλήγουν στις εξής διαπιστώσεις:

α) η απόπειρα διέλευσης των συνόρων από το Χαμηλό είχε ξεκινήσει ήδη το Σάββατο, όταν και έχασαν τη ζωή τους τρεις (;) Αφγανοί πρόσφυγες αφού ο χείμαρρος ήταν φουσκωμένος από τις συνεχείς βροχοπτώσεις,

β) οι πληροφορίες για το πέρασμα κάποιων δεκάδων διαδόθηκαν σαν αστραπή στον καταυλισμό και παρά το ρίσκο εκατοντάδες προσπάθησαν την Κυριακή να κάνουν το ίδιο, αλλά το ίδιο μάταια με τους πρώτους.

Οι περισσότεροι μεταφέρθηκαν ξανά σε διάφορα σημεία των συνόρων και «σπρώχθηκαν» στην Ελλάδα με τη βία, ενώ άλλοι επέστρεψαν μόνοι τους από το σημείο που είχαν μπει στην ΠΓΔΜ όταν διαπίστωσαν το μάταιο των προσπαθειών τους.

Ετσι καθίσταται αδύνατο να γίνουν ακριβείς υπολογισμοί του συνόλου.

Σίγουρο όμως είναι -και σύμφωνα με αναφορές έγκυρων πηγών από ΜΚΟ, «πολλοί είχαν τουλάχιστον εμφανείς ραβδιές στο πρόσωπο»- ότι πολλοί από όσους επαναπροωθήθηκαν στην Ελλάδα αντιμετώπισαν εξαιρετικά βίαιη συμπεριφορά των γειτονικών αρχών.

«Σπασμένα χέρια»

Ο φωτογράφος Γιάννης Λιάκος του πρακτορείου «In Time», συνελήφθη από τις αρχές της ΠΓΔΜ μαζί με άλλους περίπου 30 φωτορεπόρτερ, καμεραμέν και δημοσιογράφους που ακολουθούσαν τους πρόσφυγες στην προσπάθειά τους.

Περιγράφει με ένταση στην «Εφ.Συν.» όσα διαδραματίστηκαν το μεσημέρι της Κυριακής:

«Ηταν περίπου 3 το μεσημέρι, πέρασαν τον χείμαρρο περίπου χίλια άτομα με τη βοήθεια τριάντα εθελοντών, δεν έχω ξαναζήσει κάτι τέτοιο, ήταν τρέλα όλη η προσπάθεια και αποδείχθηκε, αλλά ήταν συγκλονιστικό.

Οι πρόσφυγες πέρασαν, μπήκαμε στο σκοπιανό έδαφος, κατέβηκαν όλοι μια βουνοπλαγιά στο Πόι, εμείς δεν προλάβαμε να μπούμε στο χωριό, μας συνέλαβαν.

Τους πρόσφυγες τούς είχαν αποκλείσει όλους μέσα στο χωριό, δεν τους είδαμε. Για εμάς που δεν είχαμε να πληρώσουμε ήρθε ο Ελληνας πρόξενος και πλήρωσε το πρόστιμο, αλλά συνελήφθησαν και οι εθελοντές, για την τύχη των οποίων δεν ξέρω τίποτα.

Μάλλον θα πήγε η υπόθεσή τους δικαστικά, εμάς μας αντιμετώπισαν κάπως άξεστα, όχι βίαια, σαν χωροφύλακες στη μεταπολίτευση. Επιστρέφοντας εγώ είδα τρία παιδιά, τρεις πρόσφυγες που είχαν επιστρέψει με τα πόδια και τους είχαν σπάσει τα χέρια. Δεν ξέρω για τους υπόλοιπους».

Επισήμως πάντως δεν επιβεβαιώνεται από τις ελληνικές αρχές η πληροφορία από το υπουργείο Εσωτερικών της ΠΓΔΜ για επαναπροώθηση 1.500 προσφύγων.

Οι ελληνικές αρχές αναφέρουν ότι 200 και πλέον άτομα που δεν μπόρεσαν να προωθηθούν είχαν ήδη καταγραφεί και διαθέτουν τα έγγραφά τους.

Στο μεταξύ η Ειδομένη έγινε και χθες θέατρο επίσημων επισκέψεων και δηλώσεων.

Εκτός από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κυριάκο Μητσοτάκη, στο σημείο βρέθηκαν ο επίτροπος Μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννης Μουζάλας, και ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Μαργαρίτης Σχοινάς.

Τους ενημέρωσαν εκπρόσωποι της Υπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών, των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Ασυλο (ΕΥΥΑ) και της Frontex.

«Είμαστε εδώ σήμερα για να επιβεβαιώσουμε εκ νέου την αλληλεγγύη και την υποστήριξή μας προς την Ελλάδα» είπε ο κ. Αβραμόπουλος, χωρίς βέβαια να σχολιάσει την ευρωπαϊκή πολιτική των κλειστών συνόρων που δημιούργησε την κατάσταση στην Ειδομένη.

Ετσι, ο Ευρωπαίος επίτροπος προτίμησε να μιλήσει για τη «γενναιοδωρία του ελληνικού λαού που αποτελεί παράδειγμα για όλους μας» και ζήτησε «να επαινεθούν οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι ελληνικές Αρχές, οι οργανισμοί της ΕΕ, οι διεθνείς οργανώσεις και οι ΜΚΟ για την παροχή αρωγής».

Από την πλευρά του ο Γιάννης Μουζάλας διευκρίνισε και πάλι τις προθέσεις της κυβέρνησης και σχολίασε την πολιτική της ΠΓΔΜ και άλλων χωρών της Ε.Ε., λέγοντας ότι «η τραγωδία θα σταματήσει. Χρειάζεται λίγος χρόνος για να πειστούν οι άνθρωποι. Δεν μπορούμε με τα ΜΑΤ και τους σκύλους να τους διώξουμε από εδώ. Εμείς δεν είμαστε οι άλλες χώρες. Είμαστε η Ελλάδα. Ετοιμαζόμαστε ώστε σιγά σιγά, μέσα στο επόμενο 20ήμερο, αυτός ο καταυλισμός να υφίσταται μόνο σε ένα πολύ μικρό μέρος. Χρειαζόμαστε τη βοήθεια της Ε.Ε. και αυτό που ζητάμε κάθε φορά είναι η βοήθεια να είναι έγκαιρη και γρήγορη».

Δηλώσεις έκανε χθες και η αναπληρωτής εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μίνα Αντρέεβα, σημειώνοντας πως η Κομισιόν στηρίζει τις ελληνικές Αρχές για να βελτιωθεί η ανθρωπιστική κατάσταση, χρηματοδοτεί κέντρα υποδοχής προσφύγων που προσφέρουν καλύτερες συνθήκες διαμονής.

«Αναταραχή» και νευρικότητα προκάλεσαν σε δημάρχους της Θεσσαλονίκης οι πληροφορίες που ήθελαν να φτάνει στο λιμάνι της πόλης πλοίο με πρόσφυγες από τα νησιά.

Η σύγχυση σχετικά με τον αριθμό των προσφύγων λύθηκε όταν το ΥΜΑΘ γνωστοποίησε πως πρόκειται για 450 άτομα.

Νωρίτερα χθες το μεσημέρι η υπουργός Μακεδονίας Θράκης Μαρία Κόλλια Τσαρουχά ενημέρωσε τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Γιάννη Μπουτάρη, γεγονός που προκάλεσε δυσφορία στον πρόεδρο της ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας Λάζαρο Κυρίζογλου και το θέμα πήρε διάσταση σε τοπικά ηλεκτρονικά μέσα.

Η ανακοίνωση του ΥΜΑΘ πάντως διευκρίνιζε ότι «περίπου τετρακόσιοι πενήντα ταυτοποιημένοι και καταγεγραμμένοι πρόσφυγες, στη συντριπτική τους πλειοψηφία οικογένειες από τη Συρία και το Ιράκ, αναμένονται εκτός απροόπτου να καταφτάσουν -το αργότερο- το πρωί της Πέμπτης στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

Θα αποβιβαστούν σε λιμάνι της Μακεδονίας μέσω δρομολογίου πλοίου της γραμμής, θα φιλοξενηθούν προσωρινά σε ενδεδειγμένο χώρο του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, μέχρι τη μετακίνησή τους σε καταλληλότερες δομές».

Ερωτηθείς σχετικά με το θέμα και κυρίως για το αν είναι έτοιμες υποδομές έστω προσωρινής φιλοξενίας ο προεδρεύων του ΟΛΘ Κωνσταντίνος Μέλλιος, αν και αποφεύγει να πει λεπτομέρειες, δηλώνει στην «Εφ.Συν.»: 

«Είμαστε σε γενική ετοιμότητα για ό,τι μας ζητηθεί. Υπάρχει μέριμνα και για χώρους και για να μείνουν προσωρινά οι άνθρωποι».

Φιλοξενία σε σπίτια

Τέλος, το καλό νέο της χθεσινής ημέρας ήρθε για άλλη μια φορά από το Κιλκίς.

Οπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αντιδήμαρχος Κιλκίς, Ελένη Αναστασιάδου, «το Συντονιστικό Οργανο που δημιουργήθηκε στο Κιλκίς για τη διαχείριση της ανθρωπιστικής βοήθειας στο Κέντρο Προσωρινής Φιλοξενίας Χέρσου έχει δεχτεί, μέχρι στιγμής, δεκαπέντε με είκοσι αιτήματα πολιτών, προκειμένου να δεχθούν πρόσφυγες στα σπίτια τους, τα περισσότερα από την ευρύτερη περιοχή του Κιλκίς και λίγα από τη Θεσσαλονίκη».

Χώρους για φιλοξενία προσφύγων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες αναζητεί το Κέντρο Προσωρινής Φιλοξενίας Προσφύγων και Αιτούντων Μετεγκατάστασης στα Διαβατά.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο προσωρινά υπεύθυνος του Κέντρου, Σάκης Παπαθεμελής, «αναζητούνται τρόποι για τη φιλοξενία, για λίγες μέρες, ανάπηρων ανθρώπων, γυναικών σε προχωρημένη εγκυμοσύνη ή μητέρων με βρέφη σε θερμαινόμενους χώρους με καλύτερες συνθήκες διαβίωσης».

Λύση φαίνεται ότι βρέθηκε, τέλος, και στα Γιαννιτσά, καθώς ετοιμάζεται να υποδεχτεί 1.000-1.500 πρόσφυγες ο χώρος των παλιών σφαγείων της περιοχής, έκτασης 29 στρεμμάτων, και με κτίρια που θα αξιοποιηθούν για τις δομές του καταυλισμού.