Με συμμετοχή στο Εθνικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε ποσοστό περίπου 5% αλλά πολύ ισχυρή επίδραση στο τουριστικό προϊόν της χώρας, καθώς αγγίζει το 19-20%, η περιφέρεια της Κρήτης αποτελεί από τις πιο ενδιαφέρουσες περιφέρειες της χώρας στο σκέλος της οικονομικής ανάπτυξης.
Tο 2008, σύμφωνα με τα στοιχεία των Περιφερειακών Λογαριασμών της Εθνικής Στατιστικής Αρχής, το ΑΕΠ της Περιφέρειας της Κρήτης άγγιξε το 5,4% του εθνικού ΑΕΠ (236.917 εκατομμύρια ευρώ).
Η περιφερειακή ενότητα του Ηρακλείου καθώς και εκείνη των Χανίων έχουν την υψηλότερη συμμετοχή στο περιφερειακό ΑΕΠ (52,06 και 23,07% αντίστοιχα).
Πυλώνες της οικονομικής ανάπτυξης της Περιφέρειας της Κρήτης είναι ο πρωτογενής τομέας και ο τουριστικός κλάδος.
Ο πρωτογενής τομέας, με συμβολή περίπου 9,5% στην προστιθέμενη αξία του κλάδου στη χώρα, παρουσίασε ανάμεσα στο 2000 και το 2008 σταθερή μείωση στη γεωργική παραγωγή.
Η πτώση αυτή συνδέθηκε κυρίως με την εγκατάλειψη παραδοσιακών καλλιεργειών όπως αυτή της αμπελοκαλλιέργειας αλλά και της συνεχούς πτώσης των τιμών του ελαιολάδου και ορισμένων κηπευτικών προϊόντων.
Η πτώση στον πρωτογενή τομέα συνδέεται με τις τουριστικές περιοχές, όπου ο τουρισμός πήρε το προβάδισμα στη δραστηριότητα και διαμόρφωσε οικονομικές ανισορροπίες στην ανάπτυξη του νησιού που σήμερα αναζητεί να τις καλύψει μέσα από διαφορετικές προσεγγίσεις.
Σήμερα, ο πρωτογενής τομέας παρουσιάζει εξάρτηση από παραδοσιακά πρότυπα και καλλιέργειες και υστερεί σε επίπεδο υποδομών ή παραγωγικών συστημάτων.
Θερμοκήπια
Η Κρήτη διαθέτει τα μισά θερμοκήπια της χώρας με έμφαση στην παραγωγή λαχανικών και ανθέων.
Παράλληλα, ο κλάδος της κτηνοτροφίας είναι οργανωμένος με διάσπαρτο τρόπο, μικρό αριθμό κτηνοτροφικών μονάδων αλλά σημαντική παρουσία και προϋποθέσεις για την ανάπτυξη τυροκομικών προϊόντων.
Η αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων προώθησης των προϊόντων της όπως μέσα από τη δημιουργία επιχειρηματικών δικτύων στους διάφορους τομείς του αγροτοδιατροφικού τομέα (π.χ. τα Δίκτυα Οινοποιών Κρήτης) ή της διαμόρφωσης οργανωμένου γαστρονομικού τουριστικού προϊόντος μέσω του σχεδιασμού των «Δρόμων των Κρητικών Γεύσεων» αποτελούν μελλοντικούς σχεδιασμούς για το νησί στην προσπάθειά του να αξιοποιήσει την κρητική διατροφή σε συνδυασμό με τον κλάδο του τουρισμού.
Ο τουρισμός αντιπροσωπεύει σήμερα για το νησί περίπου το 48% του περιφερειακού ΑΕΠ και παράλληλα σε επίπεδο εθνικού ΑΕΠ περίπου το 19-20% ενώ η ανάπτυξή του μπορεί να δώσει προοπτικές και σε κλάδους όπως ο πρωτογενής τομέας υπό προϋποθέσεις.
Το «χρυσό» τουριστικό προϊόν
«Η εξέλιξη του τουρισμού στην περιφέρεια της Κρήτης συνδέεται με τις ανάγκες αλλά και τη γενικότερη κατάσταση στον κλάδο» εξηγεί ο Μιχάλης Βαμιεδάκης, εντεταλμένος σύμβουλος Τουρισμού της Περιφέρειας της Κρήτης και επιχειρηματίας στον κλάδο του τουρισμού:
«Η Κρήτη σήμερα είναι η βασική τουριστική περιφέρεια της χώρας καθώς έχει πάνω από 3,5 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο με βασικούς ανταγωνιστές την Αττάλεια της Τουρκίας και τη Μαγιόρκα. Ωστόσο, ένα από τα βασικά θέματα που καθορίζουν την εξέλιξη του τουρισμού για το νησί είναι η εποχικότητα, μια και περίπου το 75% των συνολικών αφίξεων τουριστών γίνεται σε 4 μήνες και γύρω στο 46% μέσα σε 2 μήνες. Η συγκέντρωση ενός τόσο σημαντικού αριθμού αφίξεων σε τόσο μικρό διάστημα σημαίνει πρακτικά ότι το νησί παρουσιάζει πληρότητα τουριστών χωρίς περιθώρια ποσοτικής ανάπτυξης. Κατά συνέπεια, τα περιθώρια για την ανάπτυξη του κλάδου του τουρισμού συνδέονται περισσότερο με την ποιοτική και τη χρονική ανάπτυξή του.
Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι το νησί πρέπει να προσελκύσει ποιοτικότερους επισκέπτες με υψηλότερη κατά κεφαλή δαπάνη και να επιτευχθεί επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου σε μήνες όπως ο Απρίλιος ή ο Μάιος. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο απαιτείται συντονισμός τόσο εντός όσο και εκτός της περιφέρειας. Ρόλο-κλειδί σε μια τέτοια στρατηγική παίζει η συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων έτσι ώστε να είναι τα ξενοδοχεία ανοιχτά και να λειτουργεί η αγορά πέραν της υψηλής τουριστικής περιόδου».
Σήμερα, η Περιφέρεια της Κρήτης κινείται με στρατηγική που εστιάζει σε δύο σημεία: τη διαφοροποίηση από τους ανταγωνιστές της αλλά και την ενίσχυση των σημείων όπου απαιτείται υποστήριξη.
Μοναδικό πλεονέκτημα για την Κρήτη αποτελεί, όπως εξηγεί ο Μιχάλης Βαμιεδάκης, το στοιχείο της κρητικής φιλοξενίας, του κρητικού τρόπου ζωής («Ελα στην Κρήτη και ζήσε σαν Κρητικός»):
«Προκειμένου να αποτυπωθεί αυτή η προσέγγιση απαιτούνται έξυπνοι τρόποι προσέγγισης όπως διαδραστικά μέσα, βιωματικά ταξίδια, διαφορετικές δράσεις, καινοτομικές προσεγγίσεις. Παράλληλα, είναι απαραίτητη η βελτίωση των υποδομών και της κατάρτισης. Η βελτίωση των υποδομών, δημόσιων και ιδιωτικών, συνδέεται με τις πύλες εισόδου, τα αεροδρόμια, το οδικό δίκτυο, τις δημοτικές υποδομές, τα μονοπάτια αλλά και τη βελτίωση των ξενοδοχείων. Ταυτόχρονα, με τη βελτίωση των υποδομών, το ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί στόχο της περιφέρειας Κρήτης καθώς απαιτείται διαρκώς έξυπνη εξειδίκευση και καινοτομία ώστε να ενθαρρυνθεί η τοπική αγορά».
Τα στοιχήματα
«Μέσα στα στοιχήματα της επόμενης περιόδου», όπως σημειώνει ο Μ. Βαμιεδάκης, «είναι η διασύνδεση του τουρισμού με τα αγροτικά προϊόντα».
Για τον σκοπό αυτόν, είναι σημαντικό τα αγροτικά προϊόντα να μπουν στους χώρους εστίασης, κυρίως.
Βασικά σημεία αποτελούν η τυποποίηση και προώθηση της αναγνωρισιμότητας των προϊόντων αυτών και η ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ τουριστικών φορέων και παραγωγών.
Παράλληλα, σήμερα, η Κρήτη ανοίγεται ολοένα και περισσότερο στον συνεδριακό τουρισμό καθώς διαθέτει καλές υποδομές, σημαντικό ενδιαφέρον, ερείσματα και δραστηριότητες που υπόσχονται μεγαλύτερη ανάπτυξή του στο μέλλον.
Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του νησιού διαδραματίζει και ο μεταφορικός και ναυτιλιακός κλάδος αλλά και η μεταποίηση κυρίως σε ό,τι σχετίζεται με την επεξεργασία των προϊόντων του πρωτογενή τομέα (τρόφιμα και ποτά), με έμφαση σε συνεταιριστικές επιχειρήσεις.
Η Κρήτη τα τελευταία 30 χρόνια αναπτύσσει σημαντική έρευνα και καινοτομία μέσα από την ανάπτυξη πανεπιστημίων και σημαντικών ερευνητικών κέντρων όπως για παράδειγμα το Ιδρυμα Τεχνολογίας & Ερευνας, το ΕΛΚΕΘΕ και άλλα.
Σήμερα, συμμετέχει με ιδιαίτερες διακρίσεις σε ερευνητικές δραστηριότητες διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον που συγκεντρώνει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό και υψηλό βαθμό καινοτομίας.
Ωστόσο, βασικός μοχλός στην ανάπτυξή της είναι ο τουρισμός που διαμορφώνει προϋποθέσεις ανάπτυξης και για άλλους κλάδους, όπως ο πρωτογενής.
-320x213.jpg)
