Το φραπόγαλο και ο καφές βιενουά

«Είδαν, σε μια ανάπαυλα της μάχης με τα ΜΑΤ, τα τραπεζάκια έξω στην Πανεπιστημίου και προφανώς να σκέφτηκαν “ευκαιρία για φραπόγαλο”. Και ούτε καν ενδιαφέρθηκαν τι εστί Zonar’s, αν εκεί συγκεντρωνόταν κάποτε η αφρόκρεμα της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής του τόπου.

»Για τους Κρητικούς αγρότες που στρατοπέδευσαν στην Αθήνα το Zonar’s ήταν ένα καφενείο, σαν αυτά που υπάρχουν στην Κρήτη. Πήγαν λοιπόν εκεί (στα τραπεζάκια έξω), παράγγειλαν στα έκπληκτα γκαρσόνια φραπόγαλο και συζητούσαν.

»Οσοι κάθονταν στο εσωτερικό του Zonar’s τούς κοίταζαν με περιέργεια, το ίδιο και όσοι έτυχε να περνούν από την Πανεπιστημίου. Αλλά και τα γκαρσόνια ήταν απορημένα από τις παραγγελίες με… φραπόγαλο που δέχονταν συνεχώς».

Αυτά έγραφε γνωστή στήλη μιας εφημερίδας τις ημέρες της καθόδου (ή ανόδου) των αγροτών στην Αθήνα και απορεί κανείς με την ικανότητα του συντάκτη να διαβάζει τη σκέψη των εξωτικών επισκεπτών. Πώς ξέρουμε ότι οι αγρότες δεν ενδιαφέρθηκαν να μάθουν τι εστί Ζόναρς; Πιθανόν να γκούγκλαραν τη λέξη στο smartphone ή την ταμπλέτα τους, η κατοχή των οποίων δεν είναι προνόμιο μόνο των Αθηναίων, και κάτι να έμαθαν.

Πώς ξέρουμε ότι οι λοιποί θαμώνες του Ζόναρς γνωρίζουν την ιστορία του καταστήματος; Απορία όμως γεννά και η απορία των σερβιτόρων που, προφανώς μεγαλωμένοι στη Λόντρα και το Παρίσι, δεν έχουν ξαναδεί αγρότες να παραγγέλνουν φραπέ με γάλα, αφού το «φραπόγαλα» είναι πια ένα ξεπερασμένο και αφ’ υψηλού αστείο. Εξάλλου, σε όλη την Ελλάδα σήμερα, σε πόλεις και χωριά, σερβίρονται εσπρέσο, εσπρεσάκια και όλοι οι καφέδες οι λήγοντες σε -ινο.

Το περίεργο δεν είναι που οι αγρότες κατέλαβαν για λίγο το πεζοδρόμιο του Ζόναρς. Το περίεργο, το θαυμαστό είναι που ο Ζόναρς ακόμα υπάρχει, ενώ δεν υπάρχουν πάμπολλα άλλα ιστορικά καφενεία, μαγέρικα, ταβερνάκια της Αθήνας.

Και όχι μόνο καταστήματα του κλάδου του επισιτισμού, αλλά και σινεμά, βιβλιοπωλεία, δισκάδικα, είτε λαμπερά είτε ταπεινά, που τώρα φτερουγίζουν μόνο σε κάποιες λογοτεχνικές σελίδες ή στις φθίνουσας ζωηρότητας αναμνήσεις εκείνων που τα έζησαν ή γνώρισαν κάποιους που τα έζησαν. Οταν σ’ αυτά τα άτυπα αστικά μνημεία μπαίνει λουκέτο, όταν κατεδαφίζονται, όταν ξεχνιούνται, χάνεται κι ένα κομμάτι της ψυχής της πόλης.

Μετά το ξενύχτι του θαλάσσιου ταξιδιού, μετά τον ποδαρόδρομο και την πολύωρη ορθοστασία (και όχι κατ’ ανάγκη «μετά τη μάχη με τα ΜΑΤ»), κάποιοι διαδηλωτές βρέθηκαν για λίγο εκεί απ’ όπου κάποτε είχε περάσει η αφρόκρεμα της αθηναϊκής κοινωνίας. Και αν οι ίδιοι δεν το κατάλαβαν, κάποιοι άλλοι το κατάλαβαν για λογαριασμό τους.

Ποιος ξέρει, ίσως την επόμενη φορά που θα βρεθούν οι αγρότες στην Αθήνα να μην παραγγείλουν φραπόγαλα αλλά καφέ βιενουά.

Αν τα παραμύθια μπερδεύονταν με την πραγματική ζωή, ίσως στο διπλανό τραπεζάκι οι αγρότες να πετύχαιναν τη Μαντάμ Σουσού, όπως την περιέγραψε ο Δημήτρης Ψαθάς να έχει βγάλει βόλτα τον σκύλο της τον Καραβάν (κοινώς Καραβαγγέλη). Και ίσως εκείνη, με το ραγισμένο φασαμέν της, να τους έριχνε ένα βλέμμα παρόμοιο με εκείνο του αρθρογράφου που ξέρει τι εστί Zonar’s.