«Κακή και αναποτελεσματική η συμφωνία»

Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση δείχνει να εναποθέτει τις ελπίδες της στο προσφυγικό στην υπογραφή συμφωνίας μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας στην επόμενη σύνοδο κορυφής την Πέμπτη, μια συμφωνία που -σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν της τελευταίας άτυπης συνόδου- περιλαμβάνει τη μαζική απέλαση προσφύγων και μεταναστών από την Ελλάδα στην Τουρκία και την αναχαίτιση όσων προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη διασχίζοντας το Αιγαίο, εντείνονται οι προειδοποιήσεις διεθνών οργανισμών και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ζητούν από την Ε.Ε. να αλλάξει επειγόντως πορεία.

«Καλύτερα καμία συμφωνία»

Σε χθεσινό άρθρο του στους New York Times o επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Νιλς Μουίζνιεκς, ζητά από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. να μην προχωρήσουν στη συμφωνία, καθώς όχι μόνο παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, αλλά και δεν πρόκειται να σταματήσει την προσφυγική ροή.

«Είναι καλύτερο να μην υπάρξει συμφωνία παρά να υπάρξει μια κακή συμφωνία. Αντί να προσπαθούν να βρουν ένα πέπλο νομιμότητας για να καλύψουν μέτρα όπως οι μαζικές απελάσεις, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πρέπει να βρουν το θάρρος να σταματήσουν τη συμφωνία. Αντιθέτως, στη συνάντηση κορυφής αυτή την εβδομάδα πρέπει να υιοθετήσουν τολμηρά μέτρα που θα αλλάζουν ριζικά την προσέγγιση της Ενωσης στο μεταναστευτικό» γράφει.

Και διευκρινίζει:

«Ορισμένοι αξιωματούχοι της Ε.Ε. παρουσιάζουν τη συμφωνία σαν να αποτελούσε καλή λύση της κρίσης. Στην πραγματικότητα οι άμεσες εξαναγκαστικές επιστροφές που επιτρέπει η συμφωνία είναι παράνομες και θα είναι αναποτελεσματικές. Είναι παράνομες γιατί αντιτίθενται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που απαγορεύει τις μαζικές απελάσεις υπηκόων τρίτων χωρών.

»Παραβιάζουν επίσης το δικαίωμα στο άσυλο, το οποίο θεσπίστηκε το 1948 από την Οικουμενική Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και έρχονται σε αντίθεση με εγγυήσεις που θεσπίστηκαν από την Προσφυγική Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1951, η οποία αναγνωρίζει ότι η αναζήτηση ασύλου μπορεί να απαιτεί από τους πρόσφυγες να παραβιάζουν τους κανόνες που ισχύουν για τη μετανάστευση.

»Ως προς το γιατί δεν έχει πιθανότητες να πετύχει η συμφωνία, είναι φανερό ότι μόλις τεθεί σε εφαρμογή οι Σύροι πρόσφυγες, μαζί με τους διακινητές τους, θα βρουν άλλους τρόπους να φτάσουν στην Ευρώπη.

»Θα συνεχίσουν να ακολουθούν επικίνδυνες διαδρομές, διότι, όσο και αν δεν είναι ασφαλείς, προσφέρουν περισσότερη ελπίδα από την προοπτική να ζήσουν για χρόνια σε προσφυγικούς καταυλισμούς ή, χειρότερα ακόμα, να εγκλωβιστούν στη συνεχιζόμενη βία της συριακής σύρραξης».

Στο ίδιο πνεύμα με αξιωματούχους του ΟΗΕ και με διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο κ. Μουίζνιεκς προτείνει στην Ε.Ε. -μεταξύ άλλων- να εντείνει τη μετεγκατάσταση προσφύγων από την Ελλάδα, να αυξήσει τους τρόπους νόμιμης και ασφαλούς διέλευσης προσφύγων απευθείας από την Τουρκία και να ενισχύσει τη βοήθεια στην Ελλάδα, την ΠΓΔΜ και την Τουρκία, για να δημιουργήσουν αξιοπρεπείς συνθήκες για τους πρόσφυγες που βρίσκονται στην επικράτειά τους.

Στα ΜΜΕ

Την ίδια ώρα, η ανάδειξη της Τουρκίας σε βασικό υπεύθυνο για τον περιορισμό της προσφυγικής ροής τείνει να μετατρέψει το προσφυγικό σε ελληνοτουρκική κόντρα για τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης.

Πριν ακόμα υπογραφεί συμφωνία Ε.Ε. και Τουρκίας, πλωτάρχης του ελληνικού Λιμενικού εμφανιζόταν στην τηλεόραση του ALPHA να αμφισβητεί την πρόθεση της Τουρκίας να αναχαιτίζει τις βάρκες των προσφύγων, ενώ το κανάλι προέβαινε σε διαγωνισμό αναχαίτισης, μετρώντας πόσες βάρκες αναχαίτισε η τουρκική φρεγάτα του ΝΑΤΟ που περιπολούσε στη Λέσβο και πόσες η γερμανική.

Χωρίς βία

Σύμφωνα με τα χθεσινά στοιχεία του Συντονιστικού Κέντρου για τη Διαχείριση της Προσφυγικής Κρίσης, ο αριθμός των προσφύγων και μεταναστών που μένουν στην Ελλάδα ξεπέρασε τις 44.500, με περισσότερους από τους μισούς, περίπου 23.000, να βρίσκονται στη βόρεια Ελλάδα, εκ των οποίων οι 12.000 στον οριοθετημένο χώρο του καταυλισμού της Ειδομένης (άγνωστο πόσοι έχουν κατασκηνώσει έξω από τον οριοθετημένο χώρο).

Σε συνέντευξή του στην εκπομπή LiveU του τηλεοπτικού σταθμού Star, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Αμυνας και υπεύθυνος του Συντονιστικού Κέντρου, Δημήτρης Βίτσας, προέβλεψε ότι στο τέλος της εβδομάδας θα έχει ομαλοποιηθεί η κατάσταση στην Ειδομένη και στον Πειραιά, με τη μεταφορά σε κέντρα φιλοξενίας περίπου του 60% όσων μένουν σήμερα εκεί.

Διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει κανένας σχεδιασμός για αστυνομική εκκένωση της Ειδομένης, όπου ο μισός πληθυσμός αποτελείται από παιδιά.

«Πρέπει αυτούς τους ανθρώπους με όλους τους τρόπους να τους πείσουμε, χωρίς καμία βία, ότι υπάρχουν κέντρα φιλοξενίας στην ηπειρωτική Ελλάδα, τα οποία θα τους φιλοξενήσουν έως ότου ολοκληρωθεί μια πρώτη φάση και να αρχίσει μια διαδικασία, πιο σταθερή, για το ποιοι θα φύγουν στο εξωτερικό, ποιοι θα επιστρέψουν στην Τουρκία και ποιοι θα παραμείνουν στην Ελλάδα. Δεν είναι μια υπόθεση, όπως θεωρούν μερικοί, κάποιων ημερών ή κάποιων εβδομάδων», είπε ο υπουργός.

Σημείωσε ότι οι 30.000 θέσεις φιλοξενίας που υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα θα αυξηθούν σε 50.000 στο τέλος της άλλης εβδομάδας, καθώς θα ενεργοποιηθεί το πρόγραμμα φιλοξενίας της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ σε διαμερίσματα και ξενοδοχεία για 20.000 πρόσφυγες που έχουν επιλεγεί, για να μετάσχουν στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης.

Σε συνέντευξή του στους Financial Times ο κ. Βίτσας εκτίμησε ότι η διαδικασία μετεγκατάστασης μπορεί να διαρκέσει ώς και δύο χρόνια, ενώ σημείωσε ότι θα υπάρξουν πρόσφυγες που θα μείνουν μόνιμα στην Ελλάδα (με βάση το πρόγραμμα μετεγκατάστασης στην Ελλάδα αναλογεί ποσοστό προσφύγων που θα εγκατασταθούν μόνιμα).

Τέλος, χαρακτήρισε ντροπιαστική την ξενοφοβική στάση των κυβερνήσεων ορισμένων χωρών.

«Μεταξύ αυτών υπάρχουν αρκετές που έστειλαν κάποιες δεκάδες χιλιάδες μετανάστες στην Ελλάδα πριν από 25 χρόνια. Αλλά τώρα οι ίδιες χώρες δεν θέλουν να δεχτούν Σύρους πρόσφυγες από την Ελλάδα. Κατά την προσωπική μου άποψη, αυτό είναι ντροπή» είπε.