12.000 πρόσφυγες βρίσκονται σήμερα στην Ελλάδα

Οι εικόνες από τη διαδρομή των προσφύγων από την Αθήνα στην Ειδομένη δημιουργούν την εντύπωση μιας Ελλάδας που «βουλιάζει» από πρόσφυγες και μετανάστες, ωστόσο τα στοιχεία δεν φαίνεται να δικαιολογούν σήμερα την εντύπωση αυτή.

Σύμφωνα με τη χθεσινή αναφορά της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ο αριθμός των προσφύγων και μεταναστών που είχαν μείνει στην Ελλάδα την Τετάρτη λόγω των περιορισμών στα βόρεια σύνορα δεν ξεπερνά τις 12 χιλιάδες.

Την ίδια ημέρα, 2.044 ήταν οι αφίξεις στα ελληνικά νησιά, ενώ 138 πρόσφυγες και μετανάστες επιστράφηκαν από τη Σερβία στην ΠΓΔΜ και είναι πιθανό να καταλήξουν στην Ελλάδα. 

Ο αριθμός όσων αναγκάζονται να παραμείνουν στην Ελλάδα θεωρείται βέβαιο ότι θα αυξηθεί, καθώς, μετά το κλείσιμο των συνόρων για τους Αφγανούς, μειώνονται σημαντικά όσοι καταφέρνουν να περάσουν τα βόρεια σύνορα.

Ωστόσο, η Ελλάδα απέχει ακόμα πάρα πολύ από τα ποσοστά των προσφύγων που έχουν εγκατασταθεί σε άλλες χώρες. 

Στο όριο της πληρότητας

Στην Τουρκία, για παράδειγμα, έχουν εγκατασταθεί με συντηρητικές εκτιμήσεις 2 εκατομμύρια πρόσφυγες, ποσοστό γύρω στο 2,5% σε σχέση με τα περίπου 75 εκατομμύρια πληθυσμό.

Στην Αυστρία, η οποία πρώτη ανακοίνωσε ότι περιορίζει την προσφυγική ροή, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί φαινόμενο ντόμινο σε όλη τη βαλκανική διαδρομή, έχουν εγκατασταθεί περίπου 100 χιλιάδες πρόσφυγες, ποσοστό 1,5% σε σχέση με τα περίπου 7 εκατομμύρια πληθυσμό. 

Αν και από την Ελλάδα, όπως και από τις υπόλοιπες χώρες της διαδρομής μέχρι τον προορισμό τους, έχουν περάσει περισσότεροι από 1 εκατομμύριο πρόσφυγες από τις αρχές του 2015, ο αριθμός των υπολογιζόμενων 12 χιλιάδων αντιστοιχεί σε περίπου 0,1% σε σχέση με τα 11 εκατομμύρια πληθυσμό. 

Το ζήτημα είναι βέβαια σύνθετο και πρέπει να ληφθούν υπόψη και άλλες παράμετροι, όπως το ΑΕΠ κάθε χώρας.

Ωστόσο, τα στοιχεία φαίνεται να δικαιώνουν όσες οργανώσεις και ειδικούς υποστηρίζουν πως δεν υπάρχει μέχρι σήμερα στην Ελλάδα τόσο προσφυγική κρίση όσο πρόβλημα υποδοχής (χωρίς να αποκλείεται να μετατραπεί το επόμενο διάστημα σε προσφυγικό πρόβλημα αν επιμείνει η Ε.Ε. στην πολιτική αποκλεισμού προσφύγων). 

Πράγματι, οι δομές φιλοξενίας βρίσκονται στο όριο της πληρότητας ή το έχουν ξεπεράσει, το ίδιο και τα κέντρα ταυτοποίησης και καταγραφής στα νησιά.

Στον καταυλισμό στην Ειδομένη περιμένουν να περάσουν τα σύνορα περίπου 3 χιλιάδες πρόσφυγες.

Μερικές εκατοντάδες περιμένουν στο βενζινάδικο λίγο νωρίτερα για να έρθει η σειρά τους.

Κατά μήκος της διαδρομής προς την Ειδομένη, πολλές εκατοντάδες διανυκτερεύουν σε πόλεις, προκειμένου να μη δημιουργηθεί ανεξέλεγκτη συσσώρευση στα σύνορα. 

Στην ελληνική κοινωνία επικρατεί πάντως η διάθεση αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες και η αγανάκτηση για την ευρωπαϊκή πολιτική του περιορισμού της προσφυγικής ροής.

Σύμφωνα με στοιχεία του ερευνητικού οργανισμού διαΝΕΟσις, που ερεύνησε στα μέσα Ιανουαρίου τη στάση της ελληνικής κοινωνίας στο προσφυγικό, το 92% πιστεύει ότι η Ε.Ε. δεν υποστηρίζει την Ελλάδα, το 52% ότι τη μεγαλύτερη ευθύνη για το πρόβλημα την έχουν οι μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ε.Ε., Ρωσία), ενώ το 66% ζητά να μην κλείσει η Ελλάδα τα σύνορά της στους πρόσφυγες, ακόμα και αν τα κλείνουν άλλα ευρωπαϊκά κράτη (τα πλήρη στοιχεία της έρευνας θα δημοσιοποιηθούν στις 28 Φεβρουαρίου). 

Φαίνεται ότι παραμένουν περιθωριακοί στην ελληνική κοινωνία οι φόβοι που επιχειρούν κάποιοι να καλλιεργήσουν, της κατευθυνόμενης ισλαμοποίησης της ελληνικής κοινωνίας ή του εθνικού κινδύνου.

Αλλωστε, τους φόβους αυτούς είναι ικανό να τους διαλύσει το ίδιο το προφίλ των Αφγανών και Σύρων προσφύγων που έφτασαν στην Ελλάδα το δεύτερο μισό του Ιανουαρίου, σύμφωνα με έρευνα της Υπατης Αρμοστείας. 

Το 94% των Σύρων και το 71% των Αφγανών έφυγαν από τη χώρα τους για να ξεφύγουν από τη βία και τις συγκρούσεις, με το 85% των Σύρων να έχουν ζήσει πρώτα ως εκτοπισμένοι στην ίδια τη Συρία.

Το 41% των Σύρων έφυγαν από την τελευταία χώρα όπου βρέθηκαν λόγω αδυναμίας να πληρώσουν τα έξοδα διαβίωσης, διακρίσεων και εκμετάλλευσης.

Το 51% των Σύρων και το 40% των Αφγανών είναι γυναίκες και παιδιά, ενώ, τέλος, το 79% των Σύρων και το 44% των Αφγανών έχουν πτυχίο δευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.