Η Κύπρος βγήκε –τυπικά– από το τριετές πρόγραμμα του Μνημονίου, αλλά ουσιαστικά παραμένει υπό επιτήρηση και δέσμια των δανειστών της. Αυτή είναι η απλή και αδιαμφισβήτητη αλήθεια και γι’ αυτό τον λόγο κανένας δεν πανηγυρίζει.
Αντίθετα, όλοι, περιλαμβανομένης και της κυβέρνησης (με προεξάρχοντα τον δικό μας «Ντάισελμπλουμ», υπουργό Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη), παραδέχονται ότι ο δρόμος για την ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας θα είναι μακρύς και δύσβατος.
Μακρύς γιατί πρέπει ακόμη να γίνουν πολλά από αυτά που απαιτούν οι δανειστές και δύσβατος επειδή θα πρέπει να αποπληρωθούν οι δόσεις των χρεών που ανέρχονται σε σχεδόν 10 δισ. ευρώ.
Η προϊστορία
Είναι καλό να υπενθυμίσουμε εδώ πώς η Κύπρος μετατράπηκε σε πειραματόζωο των βαρόνων των Βρυξελλών. Με το διαβόητο «κούρεμα» τον Μάρτη του 2013 κατάφεραν ένα εξοντωτικό χτύπημα στην κυπριακή οικονομία.
Διέλυσαν το τραπεζικό σύστημα, οδήγησαν σε λουκέτο εκατοντάδες επιχειρήσεις, φτωχοποίησαν τη μεγάλη πλειονότητα του κόσμου, εκτόξευσαν την ανεργία στα πρωτοφανή για την Κύπρο επίπεδα του 15-16%, πετσόκοψαν τους μισθούς και τις συντάξεις και επέβαλαν νέες φορολογίες ώστε να μαζεύονται χρήματα για την αποπληρωμή της τρόικας.
Οι δανειστές της Κύπρου, αφού πρώτα «χειρούργησαν» την κυπριακή οικονομία, ήλθαν να επιβάλουν τη δική τους γραμμή πλεύσης, την οποία και επιτηρούν με σχολαστική ευλάβεια.
Τώρα, άναψαν μεν το πράσινο φως για τυπική έξοδο από το Μνημόνιο, όμως οι δανειστές εξακολουθούν να έχουν απαιτήσεις. Πρώτα και κύρια, επιμένουν στις ιδιωτικοποιήσεις κερδοφόρων ημικρατικών οργανισμών, όπως οι Τηλεπικοινωνίες και ο Ηλεκτρισμός, κάτι που δεν κατάφεραν να περάσουν και δεν προβλέπεται ότι θα γίνει.
Υστερα, θέτουν επιτακτικά επί τάπητος το θέμα των Μη Εξυπηρετουμένων Δανείων (ΜΕΔ), που αποτελούν ένα διαρκή βραχνά (κατ’ άλλους ωρολογιακή βόμβα) για το τραπεζικό σύστημα. Είναι ακόμα σε εκκρεμότητα το Γενικό Σχέδιο Υγείας, ενώ πιέζουν για τις λεγόμενες μεταρρυθμίσεις στο Δημόσιο.
Με άλλα λόγια, το Μνημόνιο έληξε… μένοντας, αφού δεν πρόκειται για ένα τυπικό πρόγραμμα στα χαρτιά, αλλά για την υλοποίηση μιας συγκεκριμένης οικονομικής φιλοσοφίας που εφαρμόζει η «γερμανική» σχολή της Ε.Ε.
Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα καταφέρει να ανακάμψει η πραγματική οικονομία, αν θα ξεπεράσει το σοκ του «κουρέματος» και αν θα εξαλειφθούν όλα τα γραφειοκρατικά εμπόδια ώστε να έρθουν επενδύσεις στη χώρα.
Το μόνο σίγουρο αυτή τη στιγμή είναι πως η κυβέρνηση εξακολουθεί να πιστεύει πως με την τυφλή εφαρμογή των μνημονιακών επιταγών θα καταφέρει να οδηγήσει τη χώρα στην πρόοδο και την ανάπτυξη.
Ο υπουργός Οικονομικών δεν χάνει ευκαιρία να υπενθυμίσει ότι η ευρωπαϊκή πολιτική δίνει έμφαση στα δημόσια οικονομικά και έτσι θα συνεχιστεί, όπως λέει, η ίδια τακτική.
Προφανώς, τόσο η τρόικα όσο και η κυπριακή κυβέρνηση είναι ευχαριστημένες με το δόγμα να ευημερούν οι αριθμοί.
Αυτό δεν είναι ούτε πρωτότυπο, ούτε κυπριακό. Είναι η πεμπτουσία της φιλοσοφίας των κυρίαρχων κύκλων των Βρυξελλών που εφαρμόζεται σε όλα τα υπό επιτήρηση κράτη. Απλά σημαίνει: «Να εισπράττετε με κάθε κόστος ώστε να μας αποπληρώνετε τις δόσεις των δανείων και από κει και πέρα δεν μας ενδιαφέρει».
Η ευημερία των αριθμών
Ενα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα από την κυπριακή πραγματικότητα είναι η επιβολή έκτακτης φορολογίας ακίνητης ιδιοκτησίας που επιβλήθηκε πριν από δυο χρόνια.
Η τρόικα απαίτησε να εισαχθεί αυτό το χαράτσι έτσι ώστε να εισπραχθούν 100-120 εκ. ευρώ ετησίως για ενίσχυση του κρατικού κορβανά και ως πρόσθετη διασφάλιση του αξιόχρεου της Κύπρου.
Τώρα που βγήκαμε από το Μνημόνιο, η κυβέρνηση διαμηνύει επισήμως ότι αυτή η «έκτακτη» φορολογία δεν θα τερματιστεί, αλλά θα παραμείνει, αντικαθιστώντας την κρατική χορηγία στους δήμους.
Αφήστε που το χαράτσι αυτό, όπως παραδέχεται η κυβέρνηση, δεν το πληρώνουν οι έχοντες και κατέχοντες, αλλά ο απλός ιδιοκτήτης μιας ακίνητης ιδιοκτησίας! Να λοιπόν ένα χειροπιαστό παράδειγμα πώς οι τροϊκανές πολιτικές παραμένουν και μετά τα μνημόνια. Ενα παράδειγμα που δεν είναι τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από μια ενσυνείδητη πολιτική απάτη.
Από την άλλη όμως υπάρχει και το δόγμα της λαϊκής αντίδρασης που υποστηρίζει ότι δεν πρέπει και δεν μπορεί να ευημερούν οι αριθμοί και να δυστυχούν οι άνθρωποι.
Δεν μπορεί να κοκορεύεσαι ότι διόρθωσες τα δημοσιονομικά του κράτους αλλά, από την άλλη, να εξακολουθείς να περικόπτεις μισθούς και συντάξεις, να λειτουργείς κοινωνικά παντοπωλεία για να ταΐσεις χιλιάδες φτωχοποιημένους πολίτες, να βλέπεις την ανεργία να παραμένει σε πολύ ψηλά επίπεδα, να επιβάλλεις φορολογίες, να μην μπορείς να επανεκκινήσεις την πραγματική οικονομία και να ζεις με τον εφιάλτη ότι θα σου πάρουν το σπίτι σου.
Λαϊκή αντίδραση
Μέσα σ΄αυτές τις συνθήκες διαμορφώνεται μια συγκρουσιακή κατάσταση ανάμεσα στην επίσημη «τροϊκανή» φιλοσοφία και την απαίτηση των λαϊκών μαζών για επαναφορά των ωφελημάτων τους.
Ηδη αρκετοί επαγγελματικοί κλάδοι άρχισαν να ζητούν επαναφορά των μισθών και ωφελημάτων τους στα προ της κρίσης επίπεδα, τα κόμματα και τα συνδικάτα «ανάβουν κόκκινο» σε προαπαιτούμενα των δανειστών (όπως οι ιδιωτικοποιήσεις), οι εργαζόμενοι βγαίνουν στους δρόμους διεκδικώντας το μερίδιό τους από την κοινωνική πίτα.
Ενα είναι βέβαιο: με Μνημόνιο ή χωρίς Μνημόνιο θα οξυνθεί η ταξική αντιπαράθεση, θα εκραγούν οι κοινωνικές ανισότητες και η πάλη μεταξύ της εικονικής πραγματικότητας της ευημερίας των αριθμών, από τη μια, και της πραγματικής ευημερίας του λαού θα πάρει νέες διαστάσεις.
