Η Ιταλία έπαψε να είναι κομπάρσος της Ευρώπης

O Mατέο Ρέντσι δεν έμεινε μόνον στα λόγια: στην έκτακτη Ευρωπαϊκή Σύνοδο με θέμα την αντιμετώπιση του προσφυγικού απέδειξε, όντως, ότι η Ιταλία εννοεί να παίξει στο εξής ρόλο πρωταγωνιστή και όχι να εκτελεί ειλημμένες αποφάσεις.

Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Ρώμης κατάφερε να εντάξει με σαφήνεια στο κείμενο συμπερασμάτων την αναφορά στην ανάγκη σεβασμού της ελευθερίας του Τύπου, σε μια φάση κατά την οποία είναι πασιφανές σε όλους πλέον ότι ο Ερντογάν επιδιώκει και πράττει το ακριβώς αντίθετο.

«Το ότι η Αγκυρα θέλει να συνεχίσει την πορεία της προς την Ευρωπαϊκή Ενωση μάς κάνει ευτυχείς, αλλά αυτό σημαίνει ότι πρέπει να συμμερίζεται τις ιδρυτικές αξίες της Ενωσης, στις οποίες συγκαταλέγεται και η ελευθερία του Τύπου», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ιταλός πρωθυπουργός.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους κατέστησε σαφές επίσης ότι «τα αρχικά αιτήματα της Τουρκίας σε μεγάλο βαθμό, τελικά, αποδυναμώθηκαν».

Το μήνυμα που θέλησε να στείλει ο Ρέντσι είναι ουσιαστικά ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να επιτρέψει να εκβιάζεται, έστω και αν βρίσκεται σε δύσκολη θέση εξαιτίας της προσφυγικής κρίσης και μιας κατάστασης εκτάκτου ανάγκης χωρίς προηγούμενο.

Από την άλλη, ο επικεφαλής της ιταλικής Κεντροαριστεράς είπε ξεκάθαρα ότι δεν μπορούν να υπερισχύσουν οι εθνικοί εγωισμοί, ότι δεν νοείται να οικοδομούνται συνεχώς τείχη, διότι όποιος ξέρει μόνον να ζητά και να μην ανταποκρίνεται στις ανάγκες της Ενωσης θα πρέπει να είναι έτοιμος να υποστεί και τις σχετικές συνέπειες.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ρώμη ζητά να μην καταβληθούν τα προβλεπόμενα κονδύλια για την περίοδο 2020/2026 στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης, οι οποίες λένε «όχι» στην ανακατανομή των προσφύγων.

Οι ισορροπίες, στην τελευταία αυτή σύνοδο, άλλαξαν αισθητά: ο Ματέο Ρέντσι είχε συνεχείς επαφές και σημεία σύγκλισης με την καγκελάριο Μέρκελ, ενώ οι αποστάσεις με τον άλλοτε σύμμαχο Φρανσουά Ολάντ ήταν εμφανείς.

Ο Γάλλος πρόεδρος επέλεξε να παίξει τον ρόλο του υποστηρικτή της Αγκυρας, ενώ η Ιταλία, με τη βοήθεια του Βερολίνου, θέλησε να παρουσιαστεί ως ο εγγυητής των αρχών της Ενωσης.

Υπάρχει, βέβαια, και ένα προσωπικό όφελος, αφού η Ιταλία γνωρίζει καλά ότι αν τα σύνορα στα Βαλκάνια συνεχίσουν να παραμένουν κλειστά, μεγάλο μέρος των απελπισμένων ανθρώπων, που προσπαθούν να αφήσουν πίσω τους τον πόλεμο και την απειλή του «Ισλαμικού κράτους», θα επιχειρήσουν να μπουν στην Ευρώπη αλλάζοντας διαδρομή.

Με πύλες εισόδου το Μπάρι, τη Σικελία ή τη Λαμπεντούζα της κάτω Ιταλίας.

Το κατάλαβε…

Παράλληλα, όμως, ο Ρέντσι δείχνει να έχει κατανοήσει ότι αν έπειτα από μια αποτυχημένη διαχείριση της οικονομικής κρίσης, η Ενωση δεν είναι ούτε σε θέση τώρα να βρει μια λύση στο προσφυγικό θα χάσει ουσιαστικά τους κύριους λόγους ύπαρξής της.

Γι’ αυτό ζητά και να μειωθεί και η γραφειοκρατία στις Βρυξέλλες και δηλώνει ότι «αυτές οι σύνοδοι, στο τέλος, πετυχαίνουν ένα κάποιο αποτέλεσμα, αλλά απαιτείται τεράστια κούραση και προσπάθεια».

Χθες, ο Ολάντ και ο Ρέντσι συναντήθηκαν στη Βενετία για μια προγραμματισμένη εδώ και καιρό, διμερή, ιταλογαλλική «μίνι σύνοδο».

Το επίσημο κλίμα μπροστά στις κάμερες ήταν θετικό, με τα επιβεβλημένα χαμόγελα και τις γνωστές χειραψίες.

Αλλά το χάσμα που έχει δημιουργηθεί -κυρίως εξαιτίας των τουρκικών απαιτήσεων- θα είναι μάλλον δύσκολο να γεφυρωθεί και σε έναν βαθμό «αναγκάζει» την Ιταλία να παίξει, για αρκετό καιρό, πρωταγωνιστικό ρόλο.

Με αρκετά μεγάλες πιθανότητες να επισκιάσει, στο μέλλον, τον ένοικο του Ελιζέ.

Οσο για τις επικείμενες εξελίξεις στη Λιβύη, το μήνυμα που φτάνει από την Αιώνια Πόλη είναι σαφές: η Ιταλία δεν πρόκειται να στηρίξει καμία στρατιωτική επιχείρηση, αν πρώτα δεν συσταθεί μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας και δεν υπάρξει σχετικό ψήφισμα των Ηνωμένων Εθνών.

Διότι οι Iταλοί δεν εννοούν να κινηθούν σαν τους Γάλλους, οι οποίοι, όπως τόνισε ο Ρέντσι «έριξαν το καθεστώς του συνταγματάρχη Καντάφι, χωρίς να σκεφτούν τι θα συνέβαινε στη συνέχεια».