◼ Πού τους είδανε τους χιλιάδες πρόσφυγες στο λιμάνι; Εγώ λίγους βλέπω.
⚫ Ελα, μωρέ, λες και δεν ξέρεις τώρα πώς τα δείχνουν τα κανάλια…
Οι δύο μεσόκοπες γυναίκες που περιμένουν το λεωφορείο, Δευτέρα μεσημέρι, έξω από το λιμάνι του Πειραιά, έχουν δίκιο μόνο κατά το ήμισυ.
Πράγματι, η αρχική εικόνα που αντικρίζει ο περαστικός από το λιμάνι, που βλέπει μόνο τις αποβάθρες Ε5 και Ε6 απέναντι από τον ηλεκτρικό σταθμό του Πειραιά, είναι παραπλανητικά ήσυχη.
Μερικές δεκάδες πρόσφυγες, κάποιες γυναίκες έχουν κατασκηνώσει κατάχαμα με τα παιδιά τους, στην είσοδο του λιμανιού, ένα νεαρό ζευγάρι βγάζει φωτογραφίες με φόντο τον Σαρωνικό, εκείνη σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, αυτός χαμογελάει και την αγκαλιάζει προστατευτικά. Υπάρχει κινητικότητα, αλλά σε καμία περίπτωση κοσμοσυρροή.
Πρέπει κανείς να διασχίσει το μισό λιμάνι με το εσωτερικό λεωφορείο του ΟΛΠ, να φτάσει στις αποβάθρες Ε1, Ε2 και πλέον στην Ε3 και στο πέτρινο κτίριο, όπου συγκεντρώνονται και διανυκτερεύουν όσοι φτάνουν από τα νησιά με τα πλοία, για να συνειδητοποιήσει ότι «οι χιλιάδες πρόσφυγες» δεν είναι υπερβολή, αλλά πραγματικότητα.
Απλωμένη μπουγάδα

Το πρώτο σημάδι ότι οι σταθμοί αναμονής επιβατών έχουν μετατραπεί σε καταλύματα προσωρινής ή λιγότερο προσωρινής διαμονής είναι οι απλωμένες μπουγάδες.
Κρέμονται από κάγκελα, θάμνους, σκέπαστρα -όπου μπορεί κανείς να απλώσει ρούχα. Το δεύτερο είναι οι εκατοντάδες άνθρωποι κουρνιασμένοι στο έδαφος, έξω και μέσα από τους επιβατικούς σταθμούς, πάνω σε γκρίζες κουβέρτες, με το λογότυπο του ΟΗΕ.
Γυναίκες με μωρά στην αγκαλιά, μεταξύ τους αρκετές εγκυμονούσες, ηλικιωμένοι, ανακούρκουδα ή οριζοντιωμένοι, δεν έχουν κουράγιο ούτε να σηκωθούν όρθιοι. Εκείνοι που κινούνται πάνω κάτω είναι οι νέοι άντρες σε πηγαδάκια, κουρασμένοι αλλά όχι απεγνωσμένοι, περιμένουν κάτι να συμβεί.
«Αλεμάν», είναι η πρώτη λέξη που λένε. Θέλουν να πάνε στη Γερμανία.
Η δεύτερη είναι «μπόρντερ, Μασεντόνια», ρωτώντας με αγωνία πότε θα ανοίξουν τα σύνορα.
Ρωτώντας από πού είναι, ακούς: Χομς, Συρία, Σιντζάρ του ιρακινού Κουρδιστάν· κάθε όνομα πόλης και μια έκθεση ωμοτήτων, από βομβαρδισμούς ή από σφαγές του ISIS.
Σε κάθε γωνία υπάρχουν παιδιά, εκατοντάδες παιδιά, όλων των ηλικιών, κάνουν αυτό που τα παιδιά ξέρουν να κάνουν καλύτερα ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες.
Παίζουν. Με πλαστικές μπάλες, με κούκλες, με σαπουνόφουσκες. Το τσιμέντο της προβλήτας έχει μετατραπεί σε αλάνα ποδοσφαίρου.
«Οργανώνω τους μικρούς για μπάλα. Το μόνο πρόβλημα που έχω είναι ότι είναι όλοι τους Ρεάλ. Πού θα πάει, μέχρι να φύγουν από ‘δώ θα τους κάνω να είναι με την Μπαρτσελόνα», λέει ο Δημήτρης, μεταπτυχιακός φοιτητής που βρίσκεται από νωρίς το πρωί στην Ε1, «βοηθώντας με όποιον τρόπο μπορώ».
Την εικόνα που επικρατεί στο λιμάνι, μια εικόνα που διαρκώς αλλάζει με τους πρόσφυγες να ξεπερνάνε τις 2.500 και να φτάνουν τις 4.000 σε ώρες αιχμής, γνωρίζουν από πρώτο χέρι οι πολλές δεκάδες αλληλέγγυοι που βρίσκονται καθημερινά εκεί, πρωί και βράδυ.
Ενας πυρήνας 70-80 ατόμων συμμετέχουν σταθερά στον συντονισμό της υποδοχής και της στήριξης των προσφύγων και των μεταναστών, με βάρδιες και ωράριο, μέσα από συλλογικότητες όπως η «Παμπειραϊκή Πρωτοβουλία Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών», το «Νο border» κ.ά.
Μαζί τους αλληλέγγυοι και εθελοντές από την Ελβετία, την Ολλανδία, την Ισπανία, ώς τις ΗΠΑ και την Κορέα.
Στην αυτοσχέδια συλλογική κουζίνα που έχει στηθεί στο πίσω μέρος του σταθμού της Ε1 μαγειρεύτηκαν μόνο χθες 5.000 μερίδες φαγητού.
«Η κατάσταση είναι πράγματι πολύ δύσκολη, αλλά προς το παρόν αντέχουμε. Αυτό που δεν παύει να μας εκπλήσσει είναι η αλληλεγγύη του κόσμου. Συνέχεια μας φέρνουν τρόφιμα, ρούχα, φάρμακα. Ανταποκρίνονται αμέσως σε ό,τι εκκλήσεις κάνουμε. Να, μια παρέα από την Κόρινθο μαγειρεύει κάθε μέρα 1.000 μερίδες φακές», μας λέει η Φωτεινή, μέλος της Παμπειραϊκής Πρωτοβουλίας, που βρίσκεται στον Πειραιά κάθε μέρα από τον Νοέμβρη, αφιερώνοντας αμέτρητες ανθρωποώρες.
Το ίδιο ο Αλέξης, ο Σωτήρης, η Νέχια, «η ψυχή της Παμπειραϊκής», όπως την αποκαλούν, τίτλος που η ίδια δεν διεκδικεί για τον εαυτό της.
Η μικρή αποθήκη με είδη πρώτης ανάγκης είναι γεμάτη ώς το ταβάνι με συσκευασμένα τρόφιμα, ταξινομημένα κατά είδος, με προσφορές που φτάνουν από κάθε σημείο της Ελλάδας και από το εξωτερικό.
Τα ρούχα είναι πλέον τόσο πολλά που δεν δέχονται άλλα, αφού δεν έχουν πού να τα χωρέσουν.
Ζητάνε πλέον στοχευμένα είδη ρουχισμού, πρώτης ανάγκης και φάρμακα. Συνεχώς τους αλληλέγγυους τους προσεγγίζουν νέοι άνθρωποι, που μόλις έφτασαν εκεί, με σακούλες στα χέρια αλλά και με προτάσεις για το πώς μπορούν να τους αξιοποιήσουν.
Η Αδριανή, δασκάλα από την Αθήνα, προσφέρεται μαζί με σωματεία εκπαιδευτικών να συντονίσουν ομάδες δημιουργικής απασχόλησης για τα παιδιά.
Δύο γιατροί από το Τζάνειο ρωτάνε πότε μπορούν να πιάσουν βάρδιες.
Το ίδιο γιατροί από το Γενικό Κρατικό στην Ε2. Στην Ε2 βρίσκεται πλέον μόνιμα σταθμευμένο βαν του «Χαμόγελου του Παιδιού» με δύο κινητές ιατρικές μονάδες.
Μόνο αλληλέγγυοι

Κι όμως, οι αλληλέγγυοι επιμένουν ότι ειδικά τους πρώτους μήνες η έλλειψη γιατρών ήταν δραματική.
«Εχουμε γιατρούς, αλλά είναι όλοι αλληλέγγυοι. Δεν μπορούμε καν να τους αλλάξουμε βάρδιες. Γιατρούς από κρατικές δομές, τουλάχιστον στην Ε1, δεν έχω δει ακόμα», μας λέει ο Αλέξης.
«Φωνάζουμε μήνες ότι χρειαζόμαστε γιατρούς, καθώς είχαμε παιδιά με πνευμονία, καρδιοπαθείς, ακόμα και ασθενείς με τον ιό της γρίπης. Φτάσαμε στο σημείο να κάνουμε δημόσια έκκληση ότι πληρώνουμε οι ίδιοι γιατρούς για να έρθουν εδώ. Μόλις τις τελευταίες μέρες ανταποκρίθηκε το υπουργείο Υγείας. Ομως οι ανάγκες δεν είναι τωρινές και τις έχουμε δημοσιοποιήσει με κάθε τρόπο», μας λέει η Ελένη από την πρωτοβουλία «Νο bοrder».
«Πού είναι το κράτος;»

Μαζί με τον θαυμασμό για την αλληλεγγύη των απλών ανθρώπων δεν λείπουν τα παράπονα για την ανεπάρκεια της κρατικής μηχανής.
«Πού είναι το κράτος;» είναι η φράση που ακούς πιο συχνά, με τους πιο μετριοπαθείς να αναγνωρίζουν ότι έστω τελευταία στιγμή κάτι γίνεται.
«Από Τρίτη θα υπάρχουν καθημερινές βάρδιες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα 8-12 το μεσημέρι και του υπουργείου Υγείας ώς τις 7 το απόγευμα» ενημερώνει ο Σωτήρης.
«Επρεπε να φάνε το κράξιμο πρώτα και μετά κινητοποιήθηκαν», λένε οι πιο δηκτικοί.
Το πρόβλημα της ιατρικής περίθαλψης μπορεί να μην έχει λυθεί, αλλά οι πρόσφυγες δεν είναι αβοήθητοι.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ιατρικός Σύλλογος Πειραιά θα προσλάβει 4-5 γιατρούς με τρίμηνη σύμβαση αποκλειστικά για την περιοχή του λιμανιού.
Η δεύτερη μομφή αφορά τις κάμερες των καναλιών που δρουν ως παπαράτσι:
«Ενημερώνουμε τα κανάλια ότι από σήμερα δεν μπορούν να τραβάνε φωτογραφίες και πλάνα μέσα στους σταθμούς, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Μετανάστευσης. Κάποιοι μάς λένε δήθεν ότι δεν τραβάνε και βγάζουν πλάνα κρυφά. Επρεπε να δεις χθες συνεργείο ιδιωτικού καναλιού, πώς ζούμαραν ακόμα και σε γυναίκες που θηλάζουν, χωρίς να ζητήσουν καμία άδεια. Αλλοι έστηναν την κάμερα εκεί που οι πρόσφυγες κοιμούνται και έχωναν το μικρόφωνο μέσα στη μούρη του άλλου, που εκείνη τη στιγμή προσπαθούσε να ξεκουραστεί. Αυτό δεν είναι ενημέρωση. Είναι εκμετάλλευση, και οι πρόσφυγες το καταλαβαίνουν».

