Ομηρία ψυχών στη Μαφία των διακινητών

Το σκόπιμο ντόμινο του αλυσιδωτού κλεισίματος των συνόρων κατά μήκος του βαλκανικού διαδρόμου για τους πρόσφυγες (ΠΓΔΜ, Σερβία, Κροατία, Σλοβενία, Αυστρία) προκάλεσε νομοτελειακά στην Ειδομένη το λεγόμενο «στένεμα στον λαιμό του μπουκαλιού» – το φαινόμενο bottleneck αγγλιστί: το… μποτιλιάρισμα δηλαδή (από την ιταλική λέξη μποτίλια) των καραβανιών χιλιάδων κυνηγημένων και καταπονημένων ανθρώπων, που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στη χώρα μας.

Κι ενώ δεν συγκρίνονται ούτε κατά διάνοια οι αριθμοί και η συμφόρηση, στα ενδιάμεσα μεθοριακά περάσματα μεταξύ των χωρών-τράνζιτ των δυτικών Βαλκανίων έχουν παγιδευτεί τώρα διάσπαρτες ομάδες προσφύγων που δεν μπορούν να πάνε ούτε μπρος ούτε πίσω. 

Ενδεικτικά, στη σερβική πλευρά των συνόρων με την Κροατία παραμένουν καθηλωμένα περίπου 100 άτομα -Σύροι και Ιρακινοί στην πλειονότητά τους και σχεδόν οι μισοί εξ αυτών παιδιά- καθώς οι κροατικές αρχές αρνούνται να τους αφήσουν να περάσουν, προφασιζόμενες διαδικαστικούς λόγους.

«Λένε ότι δεν ξέφυγα απευθείας από τον πόλεμο στη χώρα μου κι ότι πρέπει να γυρίσω στην Τουρκία» λέει ο Ιρακινός Μοχάμαντ αλ Αζίζ, που περιμένει εδώ και 12 μέρες στο κέντρο προσωρινής διαμονής της μεθοριακής πόλης Σιντ μαζί με τη μισή από τη 10μελή του οικογένεια, αφού οι υπόλοιποι έγιναν παραδόξως δεκτοί στην Κροατία.

Προσπάθησαν τρεις φορές να περάσουν τη συνοριογραμμή, διηγείται ο Αζίζ, αλλά οι Κροάτες τούς επέστρεψαν στη Σερβία βλέποντας τις σφραγίδες στα διαβατήριά τους, που δείχνουν ότι είχαν μείνει τρεις μήνες στην Τουρκία.

«Η μισή φαμίλια μου είχε τις ίδιες σφραγίδες, αλλά την άφησαν να περάσει. Προτιμώ να αυτοκτονήσω παρά να γυρίσω πίσω προς την αντίθετη κατεύθυνση»… 

Αλλοι καταγγέλλουν πως οι κροατικές αρχές τους απαγόρευσαν τη διέλευση, επικαλούμενες ότι κάποια στοιχεία στα έγγραφα που τους χορήγησαν οι αρμόδιοι στη Γευγελή (το συνοριακό πέρασμα στην ΠΓΔΜ από την άλλη πλευρά της Ειδομένης) δεν αντιστοιχούσαν στα στοιχεία των διαβατηρίων τους.

Περιείχαν όχι απλά ανορθογραφίες ή εσφαλμένες ημερομηνίες γέννησης, αλλά ακόμα και ονοματεπώνυμα που δεν ήταν πλήρη.

«Κάνουν τη ζωή μας ακόμα πιο μίζερη» ξεσπά ο Μοχάμαντ Αμπντάλι από τη Ράκα, την αυτοανακηρυχθείσα «πρωτεύουσα» του «Ισλαμικού κράτους» στη Συρία.

«Δεν το κουνάω από ‘δω. Αφού κατάφερα να επιβιώσω από το “Ι.Κ.”, θα επιζήσω κι απ’ αυτό»… 

Η απελπισία ορισμένων έχει φτάσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να αποπειρώνται να περάσουν ακόμα και στην κόλαση για κάθε πρόσφυγα ή μετανάστη: την Ουγγαρία του μισαλλόδοξου Βίκτορ Ορμπάν και των εξτρεμιστών εθνικιστών του Jobbik, που ετοιμάζεται ολοταχώς να υψώσει προληπτικά νέο φράχτη στη μεθόριό της με τη Ρουμανία και να θωρακίσει παράλληλα με περισσότερα συρματοπλέγματα, στρατιώτες και αστυνομικούς τα συρμάτινα τείχη της με τη Σερβία και την Κροατία.

Παρότι η παραβίαση των φραχτών έχει ποινικοποιηθεί διά νόμου από το φθινόπωρο και τιμωρείται με φυλάκιση, τον Φεβρουάριο πιάστηκαν 2.398 άνθρωποι που κατάφεραν να εισέλθουν μέσω Σερβίας όταν τον Ιανουάριο ήταν 553, σύμφωνα με στοιχεία της ουγγρικής αστυνομίας. 

Και φυσικά όλο αυτό το αδιανόητο και απάνθρωπο κομφούζιο δεν θα μπορούσε να αποτελέσει καλύτερο δώρο για τις διαβόητες μαφίες διακινητών στα Βαλκάνια, που είδαν τις δουλειές τους να φθίνουν όσο ο βαλκανικός διάδρομος παρέμενε -έστω κι επιλεκτικά- ανοιχτός, μέσω της σχετικά οργανωμένης μεταφοράς αιτούντων άσυλο με τρένα και λεωφορεία.

Η ταρίφα από τη Γευγελή στο Βελιγράδι έχει εκτοξευτεί στα 1.000 ευρώ κατ’ άτομο.

Από 1.000 ως 3.000 ευρώ επιπλέον κοστίζει η διάνυση άλλων 600 χιλιομέτρων μέχρι τη Βιέννη κι η τιμή βέβαια όλο και ανεβαίνει όσο αυξάνεται η ζήτηση, επισημαίνει ο Ράντος Τζούροβιτς από το Asylum Protection Center με έδρα το Βελιγράδι.

Τα τσιράκια των διακινητών, ενίοτε μετανάστες κι οι ίδιοι, έχουν βγει και πάλι παγανιά, ψάχνοντας υποψήφια θύματα.

Το αλισβερίσι αφεντικών, μεσαζόντων και θυμάτων εκτυλίσσεται ξετσίπωτα -και κυρίως ατιμώρητα- σε δημόσια θέα. 

«Δεν μπορώ να το κάνω για λιγότερα από 5.000 ευρώ γι’ αυτό το γκρουπ» λέει στα αγγλικά Σέρβος διακινητής σε Μαροκινό μεσάζοντα, σύμφωνα με τον διάλογο που κατέγραψε το Associated Press σε καφετέρια του Βελιγραδίου.

Ο Μαροκινός μεταφράζει το μήνυμα στα αραβικά μιλώντας στο κινητό κι ακολουθεί σύντομη παύση.

«Είναι πάρα πολλά γι’ αυτούς τους ανθρώπους, δεν έχουν τόσα λεφτά» απαντά.

«Τότε τσακίζει το ντιλ», του το ξεκόβει ο διακινητής, απολαμβάνοντας ατάραχος το τσιγάρο και το ουίσκι του.

Η βιομηχανία των εγκληματικών συμμοριών, που διακινούν πρόσφυγες και μετανάστες, υπολογίζεται πως έβγαλε πέρσι κέρδη ύψους τουλάχιστον 6 δισεκατομμυρίων ευρώ. 

«Κατά μήκος της “επίσημης διαδρομής” στην Ευρώπη ανθεί μια “σκιώδης διαδρομή” που συνεχίζει να δρα ανενόχλητη», λέει στους Irish Times η Γελένα Χρνιακ από την Atina, μια σερβική οργάνωση κατά του trafficking, που καταγράφει μεταξύ άλλων την αθρόα σεξουαλική κακοποίηση και σωματική βία, που υφίστανται από τις συμμορίες πρόσφυγες και μετανάστες, καταγγέλλοντας διαρκή κρούσματα «λαδώματος» συνοροφυλάκων από τους διακινητές.

Σύμφωνα με την οργάνωση, όσοι φτάνουν φέτος στην Ευρώπη διαθέτουν λιγότερα χρήματα, απ’ όσους έφτασαν πέρσι, καθιστώντας τους ακόμα πιο ευάλωτους σε κάθε είδους εκμετάλλευση.

Παρά τους κινδύνους και την αισχροκέρδεια, σχεδόν κανείς δεν παρεκκλίνει από τον σκοπό του.

Ο Αχμέτ Ισμαήλι, Μαροκινός οδοντίατρος που ξέμεινε στο Βελιγράδι, δηλώνει αποφασισμένος. Θα πληρώσει 200 ευρώ σε ταξί μέχρι τον φράχτη της Ουγγαρίας.

Ευελπιστεί να τον σκαρφαλώσει και μετά να πληρώσει άλλα 220 ευρώ σε Ούγγρο ταξιτζή για να τον πάει στη Βιέννη.

Στο μεσοδιάστημα θα ξυριστεί και θα φορέσει καινούργια ρούχα «για να δείχνει πιο Ευρωπαίος».

«Ακόμα κι αν με συλλάβουν» λέει «θα είναι καλύτερα από το να γυρίσω πίσω. Θα το κάνω μόνο μέσα σε φέρετρο»…