Πρώτη και μοναδική τηλεμαχία ανάμεσα στους ηγέτες του Λαϊκού (ΡΡ) και του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE) χθες στην Ισπανία, με τον συντηρητικό πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι να επιχειρεί να ενισχύσει το προβάδισμά του και τον ηγέτη των Σοσιαλιστών, Πέντρο Σάντσεθ, να προσπαθεί να αναχαιτίσει τη μεγάλη διαρροή ψήφων που σημειώνει το κόμμα του. Σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές της 20ής Δεκεμβρίου, οι συντηρητικοί έρχονται πρώτοι διευρύνοντας τη διαφορά τους από τους Σοσιαλιστές.
Το δίωρο ντιμπέιτ, που ξεκίνησε χθες στις δέκα το βράδυ (ώρα Ισπανίας), είναι το πρώτο στο οποίο συμμετείχε ο πρωθυπουργός Ραχόι, καθώς σνόμπαρε τα δύο προηγούμενα όπου μετείχαν οι επικεφαλής όλων των κομμάτων που παίρνουν μέρος στις εκλογές.
Προεκλογική του τακτική ήταν οι τηλεοπτικοί μονόλογοι σε οργανωμένες επισκέψεις: όλα ελεγχόμενα ώστε να ελαχιστοποιήσει το ρίσκο μιας άσκοπης έκθεσής του σε συζητήσεις κατά τις οποίες θα είχε απέναντί του πολλούς να επικρίνουν την κυβέρνησή του.
Στο επίκεντρο της συζήτησης η οικονομία και η διαφθορά, όπου και τα δύο κόμματα δεν έχουν και πολλά να υπερηφανευτούν: οι Σοσιαλιστές επέβαλαν πολιτικές λιτότητας υπακούοντας στις απαιτήσεις των αγορών και της Ευρωπαϊκής Ενωσης και οι συντηρητικοί έσυραν τη χώρα σε μνημόνιο για τη διάσωση των τραπεζών.
Και τα δύο κόμματα ενέχονται σε μεγάλα σκάνδαλα διαφθοράς, στα οποία ωστόσο το ΡΡ κατέχει τα πρωτεία.
Παλιό vs νέο
Προσπαθώντας να καταδείξουν ο μεν Ραχόι πόσο ευημερούν οι μακροοικονομικοί αριθμοί, ο δε Σάντσεθ πόσο αυτοί δεν έχουν κανένα αντίκτυπο στην καθημερινότητα των όλο και περισσότερο φτωχών Ισπανών, στόχος και των δύο ήταν να εμφανιστούν ως οι μόνες σοβαρές δυνάμεις που μπορούν να κυβερνήσουν τη χώρα.
Μαζί, να αντιπαρατεθούν σε μια καμπάνια που για πολλούς ψηφοφόρους λειτουργεί σαν αναμέτρηση ανάμεσα στο παλιό -που εκπροσωπούν οι σχηματισμοί του δικομματισμού που κυβέρνησαν όλα τα χρόνια της μεταπολίτευσης- και το καινούργιο, που καθρεφτίζεται στα αναδυόμενα κόμματα των Ciudadanos εκ δεξιών και του Podemos εξ αριστερών.
Αλλά και να προσεταιριστούν όσο το δυνατόν περισσότερους αναποφάσιστους (40% κατά τη δημοσκόπηση του έγκριτου Κέντρου Κοινωνιολογικών Ερευνών CIS).
Ο Ραχόι ξεκινά από πλεονεκτική θέση, με την αυτοπεποίθηση ότι «είναι οι άλλοι που μάχονται για τη δεύτερη θέση» και με σημαία τον εκφοβισμό που χρησιμοποίησε σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για την περιπέτεια που θα σημάνει για τη χώρα μια άλλη κυβέρνηση.
Επιδίωξή του να αποδομήσει μεν τους Ciudadanos του Αλμπερτ Ριβέρα, που του έχουν στερήσει πολλές ψήφους, αλλά όχι και να κόψει τις γέφυρες γιατί ξέρει ότι η μόνη του πιθανότητα να κυβερνήσει είναι μια συμμαχία μαζί τους, εάν τους ευνοήσει η κατανομή εδρών.
Ο Σάντσεθ προσήλθε σ’ αυτήν τη συζήτηση με σημαντική πτωτική τάση για το κόμμα του, καταγγέλλοντας το «αντι-PSOE μέτωπο όλων των άλλων κομμάτων» και με το άγχος να πείσει πολύ περισσότερους ψηφοφόρους για να ανακτήσει το χαμένο έδαφος.
Προσδοκία του είναι, επικαλούμενος και αυτός τη χρήσιμη ψήφο, να αναδειχτεί στη μόνη εναλλακτική λύση για να μην ξανακυβερνήσει η Δεξιά.
Αν επαληθευτούν οι δημοσκοπήσεις, αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με μια συμμαχία τόσο με το Podemos όσο και με τους Ciudadanos, επαναλαμβάνοντας την εμπειρία της Πορτογαλίας.
Σαν την Πορτογαλία
Πρόκειται για ένα σενάριο που θεωρητικά αναδεικνύουν και οι επτά δημοσκοπήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας την Κυριακή.
Ολες δίνουν προβάδισμα στο ΡΡ του Ραχόι προβλέποντας να κερδίζει από 104 έως και 124 έδρες (από 186 στις 350 και απόλυτη αυτοδυναμία που είχε στην προηγούμενη Βουλή), φέρνουν δεύτερο το PSOE με το εύρος εδρών να κυμαίνεται από τις 76 ώς τις 94 (από 100 το 2011) και μακράν πέμπτη την Ενωμένη Αριστερά που δεν φαίνεται να ξεπερνά το 5% και τις 1 έως 3 έδρες.
Παρ’ ότι μόνο μία δημοσκόπηση προβλέπει την τρίτη θέση για το Podemos, όλες δείχνουν ενίσχυση των δυνάμεών του τις τελευταίες ημέρες και προβλέπουν ότι θα κατακτήσει από 47 έως και 64 έδρες ενώ επιβεβαιώνουν τη στασιμότητα των Ciudadanos, που θα μπορούσαν να πετύχουν από 53 έως και 72 έδρες.
Το κρίσιμο στοιχείο -και ο μεγάλος εφιάλτης για τον Μαριάνο Ραχόι- είναι ότι ελλείψει αυτοδυναμίας, κάτι που έχει αποκλειστεί εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο, ενώ μόνο κάποιες σφυγμομετρήσεις δίνουν σε μια ενδεχόμενη συμμαχία του PP με τους Ciudadanos κοινοβουλευτική πλειοψηφία, όλες προβλέπουν ότι μια πιθανή συνεργασία PSOE, Podemos και Ciudadanos θα μπορούσε να εξασφαλίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας εκθρονίζοντας τη Δεξιά.
Με δεδομένη τόσο τη μικρή ποσοστιαία διαφορά ανάμεσα στα κόμματα όσο και τη μεγάλη διακύμανση των εδρών που θα μπορούσε να κατακτήσει καθένα από αυτά, το τοπίο δεν έχει ξεκαθαρίσει λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές.
Πόσο μάλλον, όταν όπως τονίζουν όλοι οι αναλυτές, παρατηρείται μια πρωτόγνωρη κινητικότητα στην πρόθεση ψήφου.
