Η γιαγιά Νισά, ο Αλή και οι… ηλιόσποροι

Με δραματικές ιστορίες προσφύγων, οι οποίοι στην πορεία τους προς τη Δύση βρίσκονται συχνά εγκλωβισμένοι στη χώρα μας, κάνει εκκίνηση η νέα σειρά ντοκιμαντέρ «Τεκμήρια ελληνισμού» αύριο στην ΕΡΤ 2 στις 23.00.

Στην πρεμιέρα θα μεταδοθούν δύο ντοκιμαντέρ, ημίωρης διάρκειας το καθένα, με την υπογραφή τριών σκηνοθετών, τα οποία κινηματογραφήθηκαν με διαφορά μιας διετίας: το πρώτο το 2013 και το επόμενο το 2015, ενώ αμέσως μετά την προβολή τους θα ακολουθήσει συζήτηση με τους δημιουργούς.

Το πρώτο ντοκιμαντέρ έχει τίτλο «Ηλιόσποροι» και την υπογραφή στη σκηνοθεσία του Αντώνη Τολάκη, ο οποίος το 2013 ακολουθεί και καταγράφει μια παρέα ανήλικων αγοριών από το Αφγανιστάν στους δρόμους της Αθήνας.

Ο ίδιος, δύο χρόνια μετά, το 2015 θα συναντηθεί με τους σκηνοθέτες Αγγελο Κοβότσο και Αννέτα Παπαθανασίου για να συνυπογράψουν το ντοκιμαντέρ «Το Πεδίον του Αρεως, η γιαγιά Νισά και ο Αλή».

Θα κινηματογραφήσουν εκεί απελπισμένους ανθρώπους που έτρεξαν να σωθούν από τον πόλεμο και βρέθηκαν «προσωρινοί κάτοικοι» στο πάρκο του θεού του πολέμου…

Στους «Ηλιόσπορους» καταγράφεται μια παρέα νέων Αφγανών, μεταξύ των οποίων και ο Σαΐντ, ένα δωδεκάχρονο αγόρι που εργάζεται όλη την ημέρα πουλώντας ηλιόσπορους στα πάρκα και τις πλατείες της Αθήνας.

Στα όρια της απόλυτης φτώχειας, αναζητώντας φαγητό στα φιλανθρωπικά συσσίτια, η καθημερινή ρουτίνα του δεν είναι παρά μια συνεχής πάλη για επιβίωση στη χαοτική πρωτεύουσα της Ελλάδας.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, μαζί με τους φίλους του –όλοι ανήλικοι πρόσφυγες από το Αφγανιστάν– μπορεί να απολαμβάνει την ελευθερία που του προσφέρει ο δρόμος, να ξεχνιέται στα ανέμελα παιχνίδια της παιδικής ηλικίας και να ονειρεύεται ένα καλύτερο μέλλον: να φύγει στη βόρεια Ευρώπη, να πάει σχολείο και να κάνει μια αξιοπρεπή δουλειά όταν μεγαλώσει.

Αλλά πόσο γρήγορα μεγαλώνει ένα παιδί;

Εγκλωβισμένος στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης, της ανεργίας, της ξενοφοβίας και της ρατσιστικής βίας, ο Σαΐντ το λέει ξεκάθαρα: «Είμαι εδώ περίπου δύο χρόνια κι είναι σαν να έχουν περάσει είκοσι».

Στο «Πεδίον του Αρεως, η γιαγιά Νισά και ο Αλή», η Νισά θα μπορούσε να είναι μια Ελληνίδα γιαγιά που ζει σε μια κωμόπολη στην επαρχία.

Ομως, η θαρραλέα Αφγανή στα 75 της αναγκάστηκε να φύγει με άλογο από το Ιράν, να πέσει, να σπάσει τα πλευρά της, να χάσει τα δόντια της και αφού κινδύνεψε να πνιγεί, τελικά έφτασε στο Πεδίον του Αρεως, με μοναδικό βιoς τον εαυτό της, την ιστορία της και το πείσμα της να φτάσει στην Ευρώπη για να βρει τα παιδιά της.

Ο Αλή, διερμηνέας από το Αφγανιστάν, έχει κάνει το επικίνδυνο αυτό ταξίδι δύο φορές. Κυνηγημένος από τους Ταλιμπάν, δεν θέλει να δείξει το πρόσωπό του, έχει φτάσει στην Αγγλία και τον έχουν στείλει πίσω και τώρα ξαναπροσπαθεί να φτάσει σε ασφαλές μέρος.

Αμέσως μετά την προβολή των δύο ντοκιμαντέρ η Μαρία Κουφοπούλου συζητάει στην ΕΡΤ 2 με τους τρεις βραβευμένους δημιουργούς.