Στη «γραμμή» Μέρκελ η σύνοδος κορυφής

Η καγκελάριος Μέρκελ δεν επέτρεψε μεγάλη αμφισβήτηση των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που προβλέπουν τη δημιουργία ενός νέου Ευρωπαϊκού Σώματος Συνοροφυλακής και Ακτοφυλακής για τους ελέγχους των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε., κατά τη χθεσινή συζήτηση την πρώτη ημέρα της συνόδου κορυφής των «28».

Η καγκελάριος ήταν, επίσης, από τους λίγους ηγέτες που προσπάθησαν να καθησυχάσουν τους συμμετέχοντες στη μίνι σύνοδο για τη στάση της Τουρκίας στο προσφυγικό, παίρνοντας το μέρος της Άγκυρας και συστήνοντας υπομονή και κατανόηση από ευρωπαϊκής πλευράς.

Διαδοχικές συναντήσεις με Άνγκελα Μέρκελ και Φρανσουά Ολάντ θα έχει σήμερα ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής για το προσφυγικό, στις Βρυξέλλες.  

Το κείμενο συμπερασμάτων

Στο κείμενο συμπερασμάτων της Ε.Ε. ομολογείται ουσιαστικά ότι «είναι ανεπαρκής» η εφαρμογή των μέχρι σήμερα συμφωνηθέντων και πρέπει να επιταχυνθεί, ενώ περιλαμβάνει άλλη μία λίστα (ή μάλλον, επαναλαμβάνεται πάνω-κάτω η ίδια λίστα που υπήρχε και στις προηγούμενες συνόδους) με επιθυμητές ενέργειες και με προτροπές προς τις χώρες-μέλη, τις οποίες καλούνται να εφαρμόσουν επειγόντως, χωρίς ωστόσο να υπάρχει υποχρεωτικός χαρακτήρας. 

Όπως αναφέρεται στο τελικό κείμενο, προκειμένου να διατηρηθεί η ακεραιότητα της Σένγκεν, είναι απαραίτητο να ανακτηθεί και πάλι ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων και να αντιμετωπιστούν γρήγορα οι ελλείψεις, κυρίως σε ό,τι αφορά τα hotspots, τη μετεγκατάσταση των προσφύγων και τις απελάσεις. Στο πλαίσιο αυτό -αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο κείμενο συμπερασμάτων- οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι χώρες μέλη πρέπει επειγόντως να προβούν σε ενέργειες όπως:

• να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις στα εξωτερικά σύνορα της Σένγκεν, διασφαλίζοντας συστηματικούς ελέγχους ασφαλείας και εμποδίζοντας τη διακίνηση πλαστών εγγράφων
• να προχωρήσει η γρήγορη συμφωνία ενός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος προκειμένου να λειτουργήσουν κι άλλα hotspots  
• να διασφαλιστεί η συστηματική και ολοκληρωμένη ταυτοποίηση, καταγραφή και λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων αλλά και λήψη μέτρων για να αντιμετωπιστεί η άρνηση καταγραφής 
• να εφαρμοστούν οι αποφάσεις μετεγκατάσταση 
• να εφαρμοστούν κι άλλα συγκεκριμένα μέτρα για να διασφαλιστεί η πραγματική επιστροφή ανθρώπων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ε.Ε.
• να συνεχιστεί η εφαρμογή του συμφωνηθέντος προγράμματος μετεγκατάστασης.

Στο κείμενο επισημαίνεται ότι το συμβούλιο κορυφής «θα πρέπει να εξετάσει γρήγορα τις προτάσεις της Κομισιόν για την ίδρυση ευρωπαϊκής υπηρεσίας συνόρων και ακτοφυλακής, για το εθελοντικό πρόγραμμα ανθρωπιστικής υποδοχής και τα ταξιδιωτικά έγγραφα για τις απελάσεις» – συζήτηση που μετατίθεται για τη νέα χρονιά, όταν την προεδρία θα αναλάβει η Ολλανδία. 

Στο μεταξύ, επισημαίνεται ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν οι ισχύοντες κανόνες.

Μηχανισμός επανεγκατάστασης απευθείας από την Τουρκία

Μετά τη λήξη των εργασιών της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, ο Αλέξης Τσίπρας, τόνισε ότι είναι ανάγκη η Τουρκία να εφαρμόσει όλα όσα συμφωνήθηκαν στη Σύνοδο ΕΕ- Τουρκίας, σημειώνοντας ότι αναγνωρίστηκε η σημασία της σχέσης Ελλάδας και Τουρκίας στον έλεγχο και τη μείωση των προσφυγικών ροών.

Εξάλλου, ο Έλληνας πρωθυπουργός ανέφερε ότι αναγνωρίστηκε η ανάγκη να εφαρμοστεί η διμερής συμφωνία επανεισδοχής Ελλάδας-Τουρκίας, ούτως ώστε να υπάρχει η δυνατότητα άμεσης επιστροφής στην Τουρκία όλων όσων «δεν έχουν το προσφυγικό προφίλ».

Παράλληλα, υπήρξε δέσμευση να ασκηθούν σημαντικές πιέσεις από την πλευρά της ΕΕ προς τρίτες χώρες, προκειμένου είτε να ενεργοποιηθούν παλιότερες συμφωνίες επανεισδοχής, είτε να γίνουν επιστροφές.

Ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε ότι πρέπει να υπάρχει ένας νόμιμος και ασφαλής δίαυλος μεταφοράς των προσφύγων προς τον προορισμό τους, αλλά και μια συγκροτημένη πολιτική επιστροφών για όσους δεν έχουν δικαίωμα ασύλου.

Επιπλέον, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, οι ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν την ανάγκη να υπάρξει ένας μηχανισμός επανεγκατάστασης απευθείας από την Τουρκία και δεσμεύθηκαν να ξεκινήσει από το Φλεβάρη.

Όσον αφορά την προετοιμασία των κέντρων καταγραφής προσφύγων (hotspots) στα νησιά, o πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει το επόμενο διάστημα να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της, ολοκληρώνοντας την κατασκευή τους, αλλά και τη δημιουργία κέντρων μετεγκατάστασης στην ενδοχώρα. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «όλοι χαιρέτισαν, και ιδιαίτερα ο πρόεδρος της Επιτροπής, την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από την Ελλάδα και την Ιταλία», σε αυτό το ζήτημα.

«Θα συνεχίσουμε να εκπληρώνουμε το ανθρωπιστικό μας καθήκον», δήλωσε στη συνέχεια ο Αλέξης Τσίπρας, επισημαίνοντας ότι το μέλλον της Ευρώπης δεν μπορεί να είναι ένα «μέλλον φραχτών και βίας», αλλά ένα μέλλον «αλληλεγγύης, ανθρωπιάς και συνυπευθυνότητας».

Τέλος, σχετικά με τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι «είναι μια απόφαση την οποία καλωσορίζουμε» και επεσήμανε ότι «είναι απολύτως σαφές ότι η δράση αυτών των σωμάτων εναπόκειται στην ευθύνη της διαφύλαξης των συνόρων που παραμένει εθνική ευθύνη». Ο Αλέξης Τσίπρας πρόσθεσε ότι οι τελικές αποφάσεις γι’ αυτό το θέμα θα ληφθούν έως τον Ιούνιο.

Brexit

Οι ηγέτες συζήτησαν για πρώτη φορά στο δείπνο και το βρετανικό θέμα, το αποκαλούμενο Brexit. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον ανέπτυξε στους εταίρους τις απαιτήσεις του εν όψει του δημοψηφίσματος που έχει υποσχεθεί περί τα τέλη του 2017 για την παραμονή ή την έξοδο της Μ. Βρετανίας από την Ε.Ε. Ο Βρετανός πρωθυπουργός ζητεί μεταξύ άλλων μέτρα για τον περιορισμό της προερχόμενης από κράτη-μέλη μετανάστευσης, ιδίως από τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, καθώς και τη δυνατότητα της κυβέρνησής του να αποκλείει τους Ευρωπαίους πολίτες από κοινωνικές παροχές τα 4 πρώτα χρόνια της εγκατάστασής τους στη Μ. Βρετανία.

Πολλοί ηγέτες θεωρούν ότι οι απαιτήσεις του Κάμερον επιφέρουν διακρίσεις εις βάρος των Ευρωπαίων πολιτών. Ουσιαστική συζήτηση, όμως, θα γίνει στη σύνοδο κορυφής του Φεβρουαρίου…