Επιπτώσεις του ρωσικού εμπάργκο στις αγορές

Στο τέλος του Ιουλίου του 2014 η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ άσκησαν τομεακές κυρώσεις κατά της οικονομίας της Ρωσίας λόγω «της κατάστασης» στην Ουκρανία και της προσχώρησης της Κριμαίας στη Ρωσία. Η Ρωσία ως αντίμετρα στις κυρώσεις εφάρμοσε το «εμπάργκο» σε σειρά προϊόντων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των ΗΠΑ, του Καναδά, της Αυστραλίας και Νορβηγίας τον Αύγουστο του 2014. 

Εξετάζοντας τις επιπτώσεις του «εμπάργκο» από την πλευρά της Ρωσίας θέλουμε να σημειώσουμε τα εξής:  

Αγροτικά προϊόντα

Περίπου  το 40% των εισαγόμενων στην Ρωσία αγροτικών προϊόντων προέρχονταν από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Και μπορεί οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων της Ε.Ε. να αποτελούν το 5% των συνολικών εξαγωγών της, αλλά τα αντίμετρα «εμπάργκο» της Ρωσίας στις κυρώσεις εναντίον της «πονούν» τον αγροτικό κόσμο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Εκτιμάται ότι η ζημία από το εμπάργκο των Ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων ανέρχεται περίπου στα 5 δισ. ευρώ. Οι μεγάλοι χαμένοι ήταν: τα φρούτα και λαχανικά, το βούτυρο και τα τυριά. 

Ενδεικτικά αναφέρουμε:

• Γαλλία. Έχει ζημία της τάξεως του > 1 δισ. ευρώ.
• Ιταλία. Μια πρόσφατη πληροφόρηση που είδε το φως της δημοσιότητας μιλάει ότι οι εμπορικές ανταλλαγές μεταξύ Ρωσίας και Ιταλίας από 40 δισ. ευρώ που ήταν πριν σήμερα «κατρακύλησαν» στα 8 δισ. ευρώ!  
• Πολωνία. Έχει ζημία της τάξεως του > 1 δισ. ευρώ. 
• Φινλανδία. Αναμένεται να υποστεί τη μεγαλύτερη ζημία από όλες τις χώρες της Ε.Ε. επειδή σχεδόν 14% των εμπορικών συναλλαγών της χώρας καταλαμβάνουν οι εμπορικές συναλλαγές με τη Ρωσία. Η ανεργία ήδη υπερβαίνει το 9%. 
• Ισπανία. Έχει ζημία της τάξεως > 1 δισ. ευρώ. 
• Λιθουανία. Οι εξαγωγές αναμένεται να μειωθούν κατά ποσοστό ίσο με το 2,5% του ΑΕΠ. Οι εμπορικές συναλλαγές με τη Ρωσία  καταλαμβάνουν 19,1% των εξαγωγών της χώρας. 
• Ολλανδία. Έχει ζημία περίπου 1,5 δισ. ευρώ.  
• Εσθονία. Το εμπάργκο έχει πλήξει τις εξαγωγές των γαλακτοκομικών προϊόντων (οι εξαγωγές των γαλακτοκομικών προϊόντων στη Ρωσία ανέρχονται στα 24 % των εξαγωγών των γαλακτοκομικών της χώρας).
• Βέλγιο. Εξαγωγές στη Ρωσία αποτελούν 7% των εξαγωγών της χώρας.

Σημείωση: Η Γερμανία εκτίμησε τις ζημίες της ως «ασήμαντες». 

Η ζημία εκτιμάται στο 200 εκατ. ευρώ και αφορά κυρίως φρούτα/λαχανικά και ιχθυοκαλλιέργεια.

Ενδεικτικά αναφέρουμε:     

Ένα από τα κύρια αγροτικά προϊόντα που εξάγει η Ελλάδα προς την Ρωσία είναι τα ακτινίδια.

Ανταγωνιστικές χώρες είναι μόνον η Ιταλία η οποία εξάγει κυρίως προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ιράν που είναι ανταγωνιστικό με τις τιμές του. 

Κάνουμε την πρόβλεψη ότι η φετινή σεζόν για τα ελληνικά ακτινίδια θα είναι «καταστροφική» λόγω του «εμπάργκο» της Ρωσίας που ήταν η κύρια αγορά για τα ελληνικά ακτινίδια, με αποτέλεσμα να υπάρξουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στους Έλληνες ακτινιδιοπαραγωγούς, όπως δυστυχώς καταγράφηκε ήδη και για τους ροδακινοπαραγωγούς για την καλοκαιρινή περίοδο που διανύσαμε. 

Παίρνοντας υπ’όψη τα παραπάνω:

Δεν είναι καθόλου τυχαίες οι αναφορές για το «εμπάργκο» ως «εφιάλτη», «τραγωδία» … κτλ. κτλ. παρά τις προσπάθειες των επίσημων αρχών της Ε.Ε. να χαρακτηρίζουν τις συνέπειες του «εμπάργκο» «μικρές» και «υπό έλεγχο». 

Σημειώνουμε ότι οι προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης «να βοηθήσουν» τις απώλειες από το εμπάργκο της τάξεως των 500 εκατ. ευρώ αποτελούν ασπιρίνη για τον καρκινοπαθή. 

Στα πλαίσια της ελεύθερης οικονομίας θα αποτύχουν και οι πολιτικές προσπάθειες πίεσης της Ε.Ε. για μείωση των εξαγωγών αντίστοιχων προϊόντων από «χώρες-συνεργάτες» και «χώρες-υποψήφιες» προς την Ρωσία (Τουρκία, Σερβία κα.). 

Η μείωση του όγκου εξαγωγών προς τη Ρωσία ιδιαίτερα των αγροτικών προϊόντων είχε σαν αποτέλεσμα τη μείωση του μεταφορικού έργου που κατ’επέκταση οδήγησε τον κλάδο των Ψυγείων Διεθνών μεταφορών σχεδόν στην καταστροφή (leasing αυτοκινήτων) και στην ανεργία τους οδηγούς.

Η κρίση της Ρωσικής οικονομίας –που είναι συνδυασμός της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, των μέτρων ενάντια στη Ρωσία και της πτώσης των τιμών του πετρελαίου- είχε σαν αποτέλεσμα και τη μείωση των Ρώσων τουριστών προς τους αγαπημένους τουριστικούς προορισμούς τους όπως: Γαλλία – Ισπανίας – Ιταλία – Ελλάδα κ.ά. Και κατ’ επέκταση των τουριστικών εισοδημάτων αυτών των χωρών.

Για την Ελλάδα η πτώση το 2015 εκτιμάται στο 40-50% σε σύγκριση με το 2014 και δυστυχώς οι προοπτικές για το 2016 δεν είναι καλύτερες. 

Εδώ να σημειώσουμε και το αρνητικό αποτέλεσμα που θα έχει η εφαρμογή των «Βιομετρικών» στοιχείων που ήδη απαιτούνται από την συνθήκη Schengen για παραχώρηση VISA.

Και οι Ρώσοι τουρίστες αναγκαστικά θα συνεχίσουν να κατευθύνονται σε άλλους πιο προσιτούς για αυτούς (οικονομικά και γραφειοκρατικά) προορισμούς όπως: η Τουρκία και η Αίγυπτος.  

Οι συνέπειες των κυρώσεων χωρών της Δύσης ενάντια στη Ρωσία και του «εμπάργκο» της Ρωσίας ενάντια στις χώρες της Δύσης είναι ανυπολόγιστες και με το πέρασμα του χρόνου πιστεύουμε ότι θα γίνουν και αγεφύρωτες για τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Ρωσία.  

*Ο Βασίλης Κωστίμπας είναι οικονομολόγος