Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι αυτή τη φορά δεν έκανε την έκπληξη. Δεν παρουσίασε καμία νέα στρατηγική ούτε ένα «λαμπερό πρόσωπο» που να μπορέσει να τον αντικαταστήσει.
Περιορίστηκε μόνο να ξαναβρεί τους παλιούς, ακραίους συμμάχους του και να ετοιμάσουν μια κοινή πορεία, ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών της ερχόμενης άνοιξης.
Μόνο που αυτή τη φορά οι όροι έχουν πλήρως αντιστραφεί. Το διαπιστώσαμε την Κυριακή, στην Μπολόνια, στη συγκέντρωση που οργάνωσε η ιταλική Δεξιά: ο ηγέτης της ξενοφοβικής Λέγκα, ο Ματέο Σαλβίνι, επευφημήθηκε από τους υποστηρικτές του οι οποίοι συμμερίζονται τα ρατσιστικά του παραληρήματα.
Ο Σίλβιο δεν συγκίνησε και κούρασε το κοινό. Υποσχέθηκε τις γνωστές μειώσεις φορολογικών συντελεστών αλλά και την κατάργηση της υπηρεσίας φοροεισπράξεων και μετά από ένα τέταρτο ομιλίας άρχισαν οι αποδοκιμασίες, τα σφυρίγματα και ο Σαλβίνι τού ζήτησε ουσιαστικά να κατέβει από την εξέδρα.
«Πάτος» στα γκάλοπ
Τα γκάλοπ, άλλωστε, είναι σαφή: σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση της εταιρείας Ixè, η Λέγκα εξασφαλίζει το 14,1% της πρόθεσης ψήφου, ενώ το Forza Italia του πρώην καβαλιέρε δεν ξεπερνά το 9,8%.
Τα Αδέλφια της Ιταλίας (Fratelli d’ Italia) -η βαθύτατη ιταλική Δεξιά- «πείθουν» το 3% του στατιστικού δείγματος.
Αυτή τη στιγμή δηλαδή, ο Σίλβιο είναι όμηρος της Λέγκα του Βορρά και του επικεφαλής της.
Και όπως όλα δείχνουν, μέχρι τις δημοτικές εκλογές του ερχόμενου Μαρτίου, το κύριο βάρος της εκστρατείας της υπερσυντηρητικής αυτής συμμαχίας θα πέσει στη ρατσιστική αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, στη γνωστή ψυχολογική τρομοκρατία με τους «κακούς και επικίνδυνους μετανάστες, που θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη».
Η Λέγκα θα επιχειρήσει ασφαλώς να θίξει και το θέμα της αποτυχημένης ευρωπαϊκής πολιτικής λιτότητας, αν και τα τελευταία στοιχεία που αφορούν την Ιταλία δείχνουν ότι έχει ξεκινήσει μια κάποια ανάκαμψη, έστω και με βραδείς ρυθμούς. Κάτι που σημαίνει ότι το σύνθημα «έξω από το ευρώ, για μια Ευρώπη των λαών» στη φάση αυτή δεν μπορεί να συγκινήσει ιδιαίτερα τους ψηφοφόρους.
Ο Σίλβιο πληρώνει, δηλαδή, τις συνέπειες για τα όσα δεν έκανε: δεν βρήκε έναν άξιο και αυτόνομο διάδοχο, δεν θέλησε να προχωρήσει σε πραγματική ανανέωση και εκδημοκρατισμό του Forza Italia, δεν αποσύρθηκε οριστικά από το προσκήνιο για να ευνοηθούν νέες δυνάμεις και γενιές.
Είναι σαφές, επίσης, ότι αυτή τη στιγμή η ανανέωση στην ιταλική πολιτική σκηνή ταυτίζεται σε μεγάλο βαθμό με το Κίνημα Πέντε Αστέρων.
Η Δεξιά είναι δύσκολο έως και απίθανο να καταφέρει να κυβερνήσει τη χώρα με τις ακραίες και ξενοφοβικές προτάσεις τις Λέγκα, η οποία στην Ευρώπη συμπορεύεται με τη Μαρίν Λεπέν.
Η δε Κεντροαριστερά του Ματέο Ρέντσι μπορεί να προηγείται ακόμη στα γκάλοπ για την πρόθεση ψήφου, αλλά το Δημοκρατικό Κόμμα του Ιταλού πρωθυπουργού δεν παράγει στη φάση αυτή καμία νέα ενδιαφέρουσα πρόταση: ο εσωκομματικός γόνιμος διάλογος έχει περίπου μηδενιστεί, ενώ σε ό,τι αφορά τα σκάνδαλα διαφθοράς και υπεξαιρέσεων της Ρώμης, προέκυψαν και σημαντικές, έμμεσες ευθύνες που σχετίζονται με επιλογές και συνεργάτες των Δημοκρατικών.
Λαμβάνοντας υπόψη όλη αυτή την πραγματικότητα, δεν πρέπει να εκπλήσσει ιδιαίτερα το ότι ο Στέφανο Φασίνα (από τα κύρια στελέχη της ριζοσπαστικής Ιταλικής Αριστεράς) δήλωσε στα μικρόφωνα της RΑΙ ότι η νέα πολιτική προσπάθεια στην οποία συμμετέχει στις δημοτικές εκλογές μπορεί να στηρίξει και υποψήφιους των Πέντε Αστέρων.
Δεν αποκλείεται, δηλαδή, σε πόλεις όπως η Ρώμη να έχουμε έναν κοινό υποψήφιο της Κεντροαριστεράς και της Κεντροδεξιάς, με αντίπαλο (και φαβορί) τον υποψήφιο των Πέντε Αστέρων.
Ο οποίος, όπως είπαμε, μπορεί να υποστηριχθεί και από τη ριζοσπαστική Ιταλική Αριστερά. Επισήμως το κίνημα του Γκρίλο δηλώνει ότι δεν ενδιαφέρεται για συνεργασία, αλλά μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες κάλλιστα μπορεί να αλλάξει γνώμη.
Περίεργοι, απρόβλεπτοι ελιγμοί της πολιτικής, οι οποίοι σχετίζονται άμεσα όμως με το αίτημα ανανέωσης και άμεσης συμμετοχής στη διαχείριση των πόλεων και του κρατικού μηχανισμού που συνεχίζει να διατυπώνεται από πολύ μεγάλο μέρος της ιταλικής κοινωνίας.
