Ευρεία σύσκεψη για τα ζητήματα διαχείρισης των προσφυγικών ροών πραγματοποιήθηκε, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα,το μεσημέρι στο Μέγαρο Μαξίμου.
Παραβρέθηκαν οι περιφερειάρχες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, οι δήμαρχοι Λέσβου, Σάμου, Κω, Λέρου και Χίου, καθώς και οι μητροπολίτες των παραπάνω νησιών.
Επίσης, συμμετείχαν ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, ο υπουργός Εσωτερικών Παναγιώτης Κουρουμπλής, ο υπουργός Επικρατείας Αλέκος Φλαμπουράρης και η κυβερνητική εκπρόσωπος Όλγα Γεροβασίλη.
Αλ. Τσίπρας: «Να ενώσουμε όλοι τις δυνάμεις μας»
Αντιμετωπίζουμε ένα πρόβλημα που ξεπερνάει τις δυνάμεις μας, είπε ο πρωθυπουργός ανοίγοντας τις εργασίες της σύσκεψης και τόνισε ότι πρέπει «να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, να επικεντρώσουμε στον άνθρωπο και στο καθήκον μας και στην υποχρέωσή μας να δώσουμε ότι μπορούμε σε αυτούς τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη».
«Σχεδόν όλος ο πλανήτης έχει πέσει πάνω στα νησιά σας. Στις πλάτες των ανθρώπων σας, των τοπικών κοινωνιών, βρίσκεται ένα πρόβλημα ευρωπαϊκό και παγκόσμιο που περνάει μέσα από το μικρό μας τόπο», ανέφερε ο πρωθυπουργός απευθυνόμενος στους συμμετέχοντες στη σύσκεψη.
«Για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα, δεν υπάρχει άλλος τρόπος από το να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, να επικεντρώσουμε στον άνθρωπο και στο καθήκον μας, στην υποχρέωσή μας να δώσουμε ότι μπορούμε σε αυτούς τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Στους απροστάτευτους, στους αδύναμους ανθρώπους που διακινδυνεύουν τη ζωή τους καθημερινά στις θάλασσές μας» είπε ο Αλέξης Τσίπρας.
Σημείωσε, όμως, ότι ταυτόχρονα «πρέπει να βρούμε και να διεκδικήσουμε λύσεις τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο διότι όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι καμία τοπική κοινωνία δεν μπορεί να αντέξει ένα τόσο μεγάλο βάρος αν δεν υποστηριχθεί».
«Σας κάλεσα λοιπόν για να σας ενημερώσω για τις πρωτοβουλίες που αναλάβαμε, τις διεκδικήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και για να ενημερωθώ για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε στις τοπικές κοινωνίες στα νησιά. Για να δούμε πως θα μπορέσουμε ενώνοντας δυνάμεις να διευκολύνουμε, να αντιμετωπίσουμε προβλήματα, να παρακάμψουμε γραφειοκρατίες που πολλές φορές είναι εμπόδια στις προθέσεις μας και να δούμε με πιο τρόπο θα μπορέσουμε να είμαστε αποτελεσματικοί στην υποχρέωσή μας να δείξουμε το ανθρώπινο πρόσωπο της Ευρώπης, της πατρίδας μας, του λαού μας σε όλη την Ευρώπη αλλά και να αναδείξουμε το ανθρώπινο πρόσωπο της Ευρώπης απέναντι σε μια κρίση ανθρωπιστική» είπε ο πρωθυπουργός.
Υπογράμμισε, όμως, ότι οφείλουμε να προετοιμαστούμε «ώστε η πληγή αυτή να εξαλειφθεί. Είναι δύσκολο, αλλά πρέπει να την απαλύνουμε στα νησιά σας, στις τοπικές κοινωνίες που εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν ένα βάρος πολύ μεγάλο». Ο πρωθυπουργός εξήγησε ότι ζήτησε την παρουσία εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης στη σύσκεψη που γίνεται στο Μέγαρο Μαξίμου και την παρουσία των μητροπολιτών και του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου διότι το πρόβλημα αυτό έχει ανθρωπιστική διάσταση και «το να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, η Πολιτεία και η Εκκλησία, για την αντιμετώπισή του είναι ίσως ο μόνος δρόμος που μπορεί να φέρει αποτελέσματα».
«Εγώ θα ήθελα να εξάρω προκαταβολικά τις προσπάθειες που έχετε κάνει μέχρι τώρα, οι φορείς της αυτοδιοίκησης αλλά και η Εκκλησία και οι τοπικές κοινωνίες. Θα ήθελα να πω ότι η Πολιτεία αιφνιδιάστηκε και άρα το μεγάλο βάρος το σηκώσατε εσείς στις πλάτες σας. Όμως ο σκοπός αυτής της συνάντησης είναι να δούμε πως μπορούμε να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, με τις λιγοστές δυνάμεις που έχουμε -καθώς περνάμε κρίση οικονομική, μια κρίση μέσα στην κρίση- να συντονίσουμε λοιπόν δυνάμεις πάνω στον κοινό σκοπό και από την πλευρά μας να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να διευκολύνουμε και να διεκδικήσουμε υποστήριξη γιατί το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό» είπε ο πρωθυπουργός.
«Η ένταση του προβλήματος μας έχει όλους ξεπεράσει»
«Στην τετράωρη συζήτηση που είχαμε με τον Πρωθυπουργό, το πρώτο πράγμα που διαπιστώσαμε όλοι ήταν ότι η ένταση του προβλήματος μας έχει όλους ξεπεράσει. Δεν είναι πλέον η στιγμή για ευχολόγια ούτε για καλές προθέσεις. Αυτές θα πρέπει να αποδειχθούν με συγκεκριμένα έργα και συγκεκριμένες ουσιαστικές παρεμβάσεις και θεσμικές, όπου χρειάζεται», δήλωσε η Περιφερειάρχης Β. Αιγαίου, Χριστιάνα Καλογήρου.
«Ζήτησα από τον Πρωθυπουργό να συνδράμει ώστε να μπορέσει να εκπονηθεί ένα ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα στήριξης για τα νησιά τα οποία επιβαρύνονται τόσο πολύ τους τελευταίους πέντε μήνες», πρόσθεσε εκφράζοντας την ικανοποίησή της για το ότι οκ. Τσίπρας έκανε δεκτό το αίτημα «και θα εκπονηθεί για τις δύο Περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου».
Η κ. Καλογήρου είπε ακόμη, ότι εκτός από την τεράστια ανθρωπιστική διάσταση του θέματος, υπάρχει και το πολύ σοβαρό ζήτημα της επιβάρυνσης των νησιωτών σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, «επομένως προσδοκούμε πάρα πολλά από αυτό το ειδικό πρόγραμμα στήριξης».
Ανέφερε ότι αυτές τις μέρες αναμένει να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα ανακούφισης ενόψει Χειμώνα, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει στιγμή για χάσιμο.
Επισήμανε τέλος ότι μπροστά στο επείγον του ζητήματος, «η γραφειοκρατία των Βρυξελλών δεν μπορεί να στέκεται άλλο εμπόδιο για να έχουμε έργα και ουσιαστικές παρεμβάσεις».
Στους δημάρχους ο συντονισμός στα νησιά
Όπως ανακοίνωσε μετά τη σύσκεψη ο δήμαρχος Λέσβου, Σπύρος Γαληνός, οι δήμαρχοι αναλαμβάνουν τον τοπικό συντονιστικό ρόλο στα νησιά για τη σύνδεση των υπηρεσιών που ασχολούνται με το προσφυγικό ζήτημα, τους χώρους φιλοξενίας, την Αστυνομία, το Λιμενικό και τα νοσοκομεία.
Βεβαίως, όπως είπε «υπάγονται και συνεργάζονται με τον συντονιστή της κυβέρνησης, οπότε θα υπάρχει άμεση επικοινωνία και τα προβλήματα που δημιουργούνται θα τα λύνουμε το συντομότερο».
Σε θέματα όπως αυτόπου έχει ανακύψει στη Λέσβο με το ζήτημα της ύπαρξης άταφων νεκρών, λόγω έλλειψης κατάλληλου χώρου, Σπύρος Γαληνός είπε ότι οι αποφάσεις «θα λαμβάνονται άμεσα, θα δρομολογούνται διαδικασίες εκτάκτου, όπως αυτές που τώρα βιώνουμε στα νησιά».
Ελαστικοποίηση μνημονιακών υποχρεώσεων
Ο δήμαρχος Σάμου Μιχάλης Αγγελόπουλος έδωσε έμφαση στο γεγονός ότι«είμαστε 1.000 μέτρα από την Τουρκία, με 5.000 μερίδες φαγητό την ημέρα προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε τζίρο 3.500.000 δολαρίων από την άλλη πλευρά».
Ανέφερε πως στη σύσκεψη συζητήθηκε το πώς οργανώνονται τα hot spots, ποιες μνημονιακές υποχρεώσεις πρέπει να ελαστικοποιηθούν ώστε να μπορέσουν να προσληφθούν άνθρωποι ως προσωπικό υποστήριξης, ενώ συζητήθηκε και η δυνατότητα εκπόνησης ειδικού αναπτυξιακού προγράμματος εντός πλαισίου ΕΣΠΑ που θα περιλαμβάνει τα πέντε νησιά πρώτης γραμμής.
«Η Σάμος δεν έχει αστικό βάθος. Οι δύο πόλεις της έχει από 5.000 κατοίκους η κάθε μία. Αν δείτε την αναλογία, οι 5.000 πρόσφυγες που είναι σήμερα στο νησί αποτελούν ένα μεγάλο πρόβλημα. Ο ανθρωπισμός έχει σαφές περιεχόμενο, δεν έχει μια σαφή έννοια, έχει αρμοδιότητες, πόρους και έμψυχο δυναμικό» είπε χαρακτηριστικά.
Καθεστώς προστασίας στους Σύρους
Και σε αυτό το πλαίσιο ανέφερε ότι σύμφωνα με τον πρωθυπουργό «κάμπτονται οι μνημονιακές υποχρεώσεις» και «μπορεί να υπάρχει εξαίρεση στη διαπραγμάτευση».
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Σάμου, «το hot spot πρέπει να είναι στις παρυφές του αστικού ιστού, με συγκεκριμένο τρόπο πλήρους υποστήριξης και όχι μόνο για μια στέγη», είπε.
Επίσης, δήλωσε ότι συζητήθηκε η παροχή καθεστώτος ειδικής προστασίας στους Σύρους και βάσει της οδηγία 2001 του 55, «που αποτελεί διαπραγματευτικό όπλο για την κυβέρνηση».
Τέλος, αναφέρθηκε ότι το συντονιστικό θα μπορεί να συνεδριάζει κάθε 20 ημέρες.
«Γεμάτο σωσίβια το Αιγαίο»
Ο μητροπολίτης Λέρου-Καλύμνου είπε ότι ο πρωθυπουργός δέχθηκε όλες τις υποβληθείσες προτάσεις, ενώ σε ό,τι αφορά συγκεκριμένη προσφορά της Εκκλησίας είπε πως εξασφαλίζει 300 μερίδες φαγητού ημερησίως για τους πρόσφυγες.
Επίσης, επέρριψε ευθύνες σε «κάποιους από απέναντι», που στέλνουν τους ανθρώπους με 8 μποφόρ στο Αιγαίο, με αποτέλεσμα «το Αιγαίο να είναι γεμάτο από σωσίβια μικρών παιδιών και τα νεκροτομεία μας γεμάτα από νεκρούς».
Τέλος, ζήτησε στο πρόγραμμα των 5 νησιών να συμπεριληφθεί και η Κάλυμνος για τη δημιουργία hot spot, καθώς, όπως είπε, αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα.
Δήμαρχος Λέρου: Ανεπαρκής στελέχωση υπηρεσιών
Ο δήμαρχος Λέρου Μιχάλης Κόλλιας είπε κατατέθηκαν προτάσεις για την όσο το δυνατόν ταχύτερη λειτουργία του hot spot στη Λέρο με αξιοπρεπείς υποδομές.
Επισήμανε τα προβλήματα που αναφύονται από την ανεπαρκή στελέχωση των υπηρεσιών και ζήτησε να στηριχτεί η δημοτική αρχή είτε οικονομικά είτε με ανθρώπινο δυναμικό.
Να παγώσει ο ΦΠΑ στα νησιά
Ο δήμρχος Λέρου πρόσθεσε πως από όσα είπε ο Αλέξης Τσίπρας θα καταβληθεί προσπάθεια ώστε να μην εφαρμοστεί η αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά ή να παγώσει, τονίζοντας «τα νησιά μας δικαιούνται πάρα πολλά πράγματα, ειδικότερα τα μικρά νησιά που αντιμετωπίζουν αυτό το τεράστιο βάρος των προσφύγων. Ένα πρόβλημα που δεν είναι δικό μας, όμως έχουμε κληθεί να το λύσουμε εμείς».
Ο δήμαρχος Χίου Μανώλης Βουρνούς είπε ότι αυτό που ζητήθηκε να γίνει άμεσα από την κυβέρνηση είναι η ύπαρξη συντονιστή, διότι «βλέπουμε κατασπατάληση πόρων ανθρώπινων και υλικών», η δημιουργία υποδομών πολλαπλών χρήσεων, «γιατί θέλουμε να ελπίζουμε ότι το μεταναστευτικό δεν θα είναι η καθημερινότητα για δεκαετία».
Σημείωση την ανάγκη αρωγής από την Ε.Ε. για την επίλυση του ζητήματος, καθώς «η λύση δεν βρίσκεται στις ελληνικές ακτές ή στα σύνορα Γερμανίας ή Κροατίας, ή οποιουδήποτε άλλου ευρωπαϊκού κράτους, αλλά βρίσκεται κοντά στις χώρες που υφίστανται τις άμεσες συνέπειες του πολέμου, βρίσκεται στην Τουρκία που είναι η πρώτη πύλη υποδοχής, και προς τα εκεί πρέπει να γίνουν όλες οι προσπάθειες».
«Να διαφυλαχθεί το τουριστικό προϊόν»
Συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις για όλες τις πλευρές λειτουργίας του hot spot στην Κω ζήτησε ο δήμαρχος του νησιού, Γιώργος Κυρίτσης, ενώ τόνισε ότι πρέπει να διαφυλαχθεί από το τουριστικό προϊόν της Κω που έχει ήδη δεχθεί πλήγμα, ενώ προοιωνίζεται πρόβλημα και για το 2016, βάσει των μέχρι στιγμής προκρατήσεων.
Εξέφρασε τη διαφωνία του Δήμου Κω με τη χωροθέτηση του hot spot, ζητώντας να βρεθεί λύση μέχρι τη Δευτέρα.
«Εμείς, αν δεν υπάρξουν αυτές οι διαβεβαιώσεις και η διασφάλιση του τουριστικού προϊόντος της Κω, δεν θα δεχθούμε επ’ ουδενί να ζημιωθούν οι πολίτες της Κω, οι επιχειρήσεις της Κω, η οικονομία της Κω και της χώρας», είπε.
«Αν δεν ληφθεί κάποια απόφαση στην κατεύθυνση που βάλαμε, εμείς δεν μπορούμε να γίνουμε συνεργοί στο να καταστραφεί το τουριστικό προϊόν που λέγεται Κως», κατέληξε.
Όπως και οι ομόλογοί του των άλλων νησιών χαρακτήρισε θετική την προσπάθεια που θα καταβληθεί για παράταση και πέραν του Ιουνίου «για τον ΦΠΑ που έχει πάρει η Κως και άλλα νησιά», ενώ αναφέρθηκε και στην αναγκαιότητα να μεταφερθούν μη αποπερατωμένα έργα με τη λήξη του ΕΣΠΑ, στην επόμενη περίοδο, ώστε να αποπερατωθούν.
Τέλος, επισήμανε ότι πρέπει να βρεθεί κατάλληλος χώρος για τους 1.000 πρόσφυγες που φιλοξενούνται στο νησί και διαμένουν σε σκηνές, ξενοδοχεία της Κω και σιτίζονται από τον Δήμο, την Εκκλησία, τους εθελοντές και τους επιχειρηματικούς φορείς του νησιού.
Τόνισε δε ότι οι ανάγκες αυξάνονται καθημερινά και για την αντιμετώπισή τους απαιτείται περαιτέρω στελέχωση των υπηρεσιών.
