Η διαδικασία της απόπτωσης των «πρώτων» δοντιών και η ομαλή διαδοχή τους από τα μόνιμα (με αφετηρία συνήθως τα έξι και ολοκλήρωση τα 12, αντιστοίχως του ρυθμού ανατολής των νεογιλών), αντιμετωπίζεται ως γεγονός ανάλογης σπουδαιότητας και ακόμα μεγαλύτερης σημασίας.
Είναι η εποχή άλλωστε που το νήπιο γίνεται παιδάκι, ξεκινά το σχολείο, την προετοιμασία του ενήλικα στον οποίο θα εξελιχθεί. Οσον αφορά τα δόντια, το ερώτημα «έρχονται καλά τα καινούργια;» κυριαρχεί. Συνήθως αυτή την περίοδο θα δρομολογηθεί και η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, πολλές φορές με αφορμή το πιστοποιητικό που απαιτεί η εγγραφή στο Δημοτικό.
Πράγματι, είναι η σωστή στιγμή για μια πρώτη διερευνητική συνάντηση με τον ορθοδοντικό, αλλά εκείνη στον οδοντίατρο χρειάζεται να έχει γίνει… αρκετά χρόνια πριν!
Στη χώρα μας, αν εξαιρέσει κανείς τα μεγάλα αστικά κέντρα και ένα μικρό τμήμα του πληθυσμού, η επίσκεψη στον οδοντίατρο προκύπτει μαζί με το… πρόβλημα, το οποίο είναι στην καλύτερη περίπτωση μια μικρή τερηδόνα (Βλέπω, γιατρέ μου, ένα μαυράκι σ᾽ένα δοντάκι) και στην πιο σύνθετη, ένα απόστημα (Ξαφνικά πρήστηκε!).
Η διαπαιδαγώγηση ενηλίκων και παιδιών σε σχέση με τη στοματική υγιεινή χωλαίνει.
Σε αντίθεση με την υποχρεωτική παρακολούθηση από τον παιδίατρο από τη στιγμή της γέννησης ενός παιδιού, ο ρόλος του οδοντίατρου ως απαραίτητου κρίκου στην αγωγή και προαγωγή της υγείας είναι πολύ μικρός.
Ας αναφέρουμε λοιπόν αυτά που καλό θα είναι κάποια στιγμή να γίνουν αυτονόητα:
Με το που εμφανίζεται το πρώτο δόντι, επιβάλλεται ο καθαρισμός του από τα υπολείμματα του γάλακτος. Ενας εύκολος τρόπος είναι με μια βρεγμένη μπατονέτα.
Τα δόντια χρειάζεται να καθαρίζονται έπειτα από κάθε γεύμα. Επίσης δεν πρέπει να αποκοιμιέται το παιδί με το μπιμπερό στο στόμα.
Το «σύνδρομο φιάλης» έχει αποτέλεσμα ισοπέδωση από την τερηδόνα όλων των νεογιλών μέχρι το επίπεδο των ούλων.
Είναι απαραίτητο να καθαρίζουν οι γονείς τα δόντια των παιδιών τους έως την ηλικία των επτά ετών. Το βούρτσισμα δεν είναι παιχνίδι.
Αρα δεν δίνουμε την οδοντόβουρτσα στο παιδί για να παίξει. Ούτε αγοράζουμε διαρκώς νἐα μοντέλα προκειμένου να το δελεάσουμε.
Ο καλύτερος τρόπος να το ενθαρρύνουμε, είναι να εφαρμόζουμε οι ίδιοι απαρέγκλιτα τους κανόνες στοματικής υγιεινής.
Το ολοκληρωμένο βούρτσισμα διαρκεί τουλάχιστον τρία λεπτά. Μέχρι την ηλικία των τριών χρησιμοποιούμε πολύ μικρή ποσότητα παιδικής οδοντόκρεμας χωρίς φθόριο καθώς το παιδί συνήθως την καταπίνει.
Σημασία άλλωστε έχει η μηχανική απομάκρυνση των τροφών. Από τη στιγμή που έχει εμφανιστεί το πρώτο μόνιμο δόντι, καλό είναι σιγά σιγά να εξοικειωθεί το παιδί με τη χρήση της οδοντόκρεμας ενηλίκων.
Το πρώτο μόνιμο δόντι που εμφανίζεται στο στόμα, είναι ο πρώτος γομφίος (τραπεζίτης), στην ηλικία των έξι ετών περίπου.
Τα δόντια αυτά (δύο επάνω και δύο κάτω αμφοτερόπλευρα) ανατέλλουν πίσω από τα τελευταία παιδικά (20 στο σύνολο) δόντια, ανεβάζοντας τον αριθμό στα είκοσι τέσσερα.
Εξαιτίας της συνύπαρξής τους με τα πρώτα, συχνά εκλαμβάνονται και αυτά ως νεογιλά. Λόγω της θέσης τους, είναι πολύ εύκολο να τερηδονιστούν, καθώς ό,τι υπόλειμμα τροφής παραμείνει στο στόμα λόγω απουσίας ή πλημμελούς βουρτσίσματος, θα «κολλήσει» επάνω τους.
Μια και δεν αντικαθίστανται, είναι κρίσιμο να παραμείνουν υγιή και στο στόμα, καθώς η ύπαρξη και η θέση τους καθορίζει πολλά σε σχέση με την ομαλή λειτουργία όλου του στοματογναθικού συστήματος.
Η φθορίωση είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος θωράκισης των δοντιών απέναντι στην τερηδόνα.
Η χορήγηση φθορίου μπορεί να ξεκινήσει από την ηλικία των έξι μηνών μέσω ειδικών δισκίων, με τη σύσταση του οδοντιάτρου.
Μετά τα τρία, η διαδικασία της φθορίωσης που είναι απλή, εφαρμόζεται στο οδοντιατρείο. Στην ηλικία αυτή έχει ολοκληρωθεί η παιδική οδοντοφυΐα και το παιδί έχει μάθει να «φτύνει» όταν του δοθεί η οδηγία.
Η πράξη έχει νόημα να γίνεται κάθε έξι μήνες ώστε να διατηρείται το επίπεδο του στοιχείου σταθερό στο σάλιο.
Αμα τη εμφανίσει των μόνιμων γομφίων, είναι καλό να εφαρμόζεται προληπτικά στο ιατρείο η απλή και ανώδυνη πράξη της «απόφραξης οπών και σχισμών» ως μέτρο προστασίας τους. Ρωτήστε σχετικά τον οδοντίατρό σας.
Η τερηδόνα προκαλείται από τη φανερή (γλειφιτζούρια, καραμέλες) και την κρυμμένη (μπισκότα, σοκολάτες, αναψυκτικά) ζάχαρη. Ενας εύκολος τρόπος να ελέγξουμε την κατανάλωσή της και να προλάβουμε τις συνέπειές της, είναι η κατανάλωση των γλυκών να γίνεται αμέσως μετά το γεύμα.
Ετσι το βούρτσισμα που θα ακολουθήσει, θα παράσχει σημαντική άμυνα. Καλό είναι να μην παρέχουμε στα παιδιά γλυκά στα ενδιάμεσα των γευμάτων ούτε ως επιβράβευση, επιβάλλοντας τον κανόνα αυτό σε όλα τα άτομα που εμπλέκονται στην ανατροφή τους.
Με το που θα εντοπίσουμε σε κάποιο παιδικό δόντι μια αλλαγή στο χρώμα απευθυνόμαστε στον οδοντίατρο.
Το ότι «θα τα αλλάξει» δεν σημαίνει ότι τα παραμελούμε. Αλλωστε, η πρόωρη απώλεια ενός παιδικού δοντιού μα ακόμα και η αλλοίωση του μεγέθους ή του σχήματός του λόγω τερηδόνας έχει επιπτώσεις και στη γνάθο και στην ομαλή διαδοχή του από το μόνιμο.
Σχετικά με τυχόν απορίες και ερωτήματα για τη χρήση της πιπίλας και τη συνήθεια του θηλασμού του δακτύλου, μπορείτε να επισκεφθείτε ηλεκτρονικά τον σχετικό σύνδεσμο.
Ας μην ξεχνάμε ότι ο θηλασμός συμβάλλει συν τοις άλλοις στην ομαλή ανάπτυξη των γνάθων. Επίσης όταν αρχίσουμε να δίνουμε στο παιδί άλλο γάλα ή άλλα ροφήματα, καλό είναι να μην προσθέτουμε ζάχαρη σε οποιαδήποτε μορφή.
Οταν το παιδάκι μας είναι πια σε θέση να βουρτσίζει μόνο του τα δόντια του, καλό είναι να το βοηθήσουμε να αναλάβει αυτή την ευθύνη.
Το παιδί χαίρεται να μεγαλώνει: του το δίνουμε να το αντιληφθεί με τον ιδανικότερο τρόπο βοηθώντας το να αυτονομηθεί από τα απλά στα πιο σύνθετα όσο αναπτύσσεται.
Είναι σημαντικό να του δώσουμε να καταλάβει ότι η φροντίδα του στόματός του αποτελεί ένα βασικό κομμάτι της συνολικής φροντίδας του εαυτού του, την οποία σιγά σιγά και με μικρά βήματα όπως αυτό, χρειάζεται να θεωρεί φυσική υποχρέωση, καθήκον αλλά και απόλαυση!
