Προσεκτικά και σε στάση αναμονής –σχετικά με τις εξελίξεις στην Ελλάδα– εμφανίζονται τα πέντε μεγάλα γερμανικά ινστιτούτα, που παρουσίασαν χθες στο Βερολίνο τη φθινοπωρινή έκθεσή τους για την οικονομία, στην οποία κάνουν αναφορά και στη χώρα μας.
Θεωρούν πως η κατάσταση στην Ελλάδα είναι ακόμη ασταθής, πιστεύουν ότι οι έλεγχοι κεφαλαίων έφεραν ύφεση και αναμένουν την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων.
Συγκεκριμένα, στο κεφάλαιο της έκθεσης με τίτλο «Η κατάσταση στην Ε.Ε.» γράφουν για την Ελλάδα:
Η οικονομία της Ελλάδας είχε άνοδο τα δύο πρώτα τρίμηνα του έτους. Στο τρίτο ωστόσο τρίμηνο, δέχτηκε ισχυρό χτύπημα από τους ελέγχους κίνησης κεφαλαίων.
Ομως και μετά τις εθνικές εκλογές, η κατάσταση παραμένει ασταθής, καθώς δεν είναι σίγουρο σε ποια έκταση θα εφαρμοστούν μεταρρυθμίσεις.
Τα μέτρα λιτότητας θα επιβαρύνουν την οικονομική ανάπτυξη, έστω και προσωρινά.
Σε σχετική ερώτηση που έγινε για την Ελλάδα στον οικονομολόγο Τόρστεν Σμιτ, του οικονομικού ινστιτούτου Ρηνανίας-Βεστφαλίας, ο τελευταίος απάντησε:
Παρακολουθούμε στενά την κατάσταση στην Ελλάδα. Ο κίνδυνος δεν έχει περάσει. Τα capital controls ήταν χτύπημα που οδηγεί σε ύφεση και αρνητική ανάπτυξη. Δεν είναι όμως ώρα για νέες απαιτήσεις από τους δανειστές, αλλά πρέπει να περιμένουμε να δούμε σε ποια έκταση θα εφαρμοσθούν οι μεταρρυθμίσεις.
Η «Εφ.Συν.» είχε την ευκαιρία να απευθύνει και μερικές ερωτήσεις στον επικεφαλής του ινστιτούτου Ρηνανίας-Βεστφαλίας, καθηγητή Ρόναλντ Ντερν. Στο ερώτημα εάν οι περικοπές οδηγούν σε ύφεση, ο κ. Ντερν μάς απάντησε:
Εάν η Ελλάδα δεν προχωρήσει σε περικοπές, δεν μπορεί να συνεχίσει να δανείζεται. Είναι νόμος και δεν υπάρχει εναλλακτική. Καμιά χώρα δεν μπορεί να ξοδεύει περισσότερα από όσα εισπράττει. Η Ελλάδα αυτήν τη στιγμή διανύει μια περίοδο προσαρμογής, καθώς στο παρελθόν, πριν από την οικονομική κρίση, υπήρξε υπερδανεισμός και φτηνό χρήμα και ένα υψηλό οικονομικό επίπεδο, το οποίο τώρα πρέπει να προσαρμοσθεί στα ρεαλιστικά δεδομένα.
Τον ρωτήσαμε επίσης για το ενδεχόμενο ενός νέου «κουρέματος» του ελληνικού χρέους και για το γεγονός ότι το ΔΝΤ επιμένει πως κάτι τέτοιο πρέπει να γίνει, προκειμένου να εξασφαλίσει τη συμμετοχή του στο τρίτο μνημόνιο. Ο Ρόναλντ Ντερν απάντησε:
Ουσιαστικά, το “κούρεμα” του ελληνικού χρέους έχει γίνει με την παράταση του χρόνου αποπληρωμής και τα πολύ χαμηλά επιτόκια που πληρώνει η Ελλάδα. Αυτό, σημαίνει de facto “κούρεμα” του ελληνικού χρέους. Ομως, οι πολιτικοί στη Γερμανία και στην Κεντρική Ευρώπη δεν το παραδέχονται, γιατί αυτό θα δημιουργήσει μεγάλες διαμαρτυρίες στους ψηφοφόρους τους. Είναι πολύ δύσκολο να το πουλήσουν στους ψηφοφόρους οι πολιτικοί. Ουσιαστικά ένα μέρος των δανείων έχει χαριστεί στην Ελλάδα.
Ο καθηγητής Ντερν πιστεύει πως:
Η κατάσταση είναι ακόμη ασταθής στην Ελλάδα, αλλά δεν φαίνεται να επηρεάζει τους υπόλοιπους. Το είδαμε και το καλοκαίρι στην κορύφωση της κρίσης, τα επιτόκια στις άλλες χώρες παρέμειναν σταθερά και οι αγορές ανέλυσαν την ελληνική κρίση ως ένα καθαρά ελληνικό πρόβλημα. Μεγάλο θέμα στην Ελλάδα είναι πως οι κυβερνήσεις δεν εξηγούν στον λαό τι ακριβώς σημαίνουν οι μεταρρυθμίσεις και γιατί γίνονται. Αντίθετα, κατηγορούν την Ε.Ε. Παίζει μεγάλο ρόλο το πώς θα πουλήσει μια κυβέρνηση ένα τέτοιο πρόγραμμα στον λαό της. Το είδαμε στην Ισπανία, όπου η εκεί κυβέρνηση υιοθέτησε τις μεταρρυθμίσεις και η κατάσταση είναι τώρα πολύ καλύτερη.
Τέλος, τον ρωτήσαμε εάν πιστεύει πως ο κίνδυνος του Grexit πέρασε και εάν ο κ. Σόιμπλε μπλόφαρε με τη στάση του στο Γιούρογκρουπ του Ιουλίου. Σύμφωνα με τον κ. Ντερν:
Δίχως να είμαι απόλυτος, πιστεύω πως δεν υπήρξε κίνδυνος Grexit, πρώτα από όλα διότι θα ήταν καταστροφικό για την Ελλάδα –και αυτό το γνώριζε και η Αθήνα– και δεύτερον, διότι και η άλλη πλευρά δεν γνώριζε ποια θα ήταν ακριβώς τα αποτελέσματα μιας εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Επίσης θεωρώ πως οι κινήσεις του Σόιμπλε στο Γιούρογκρουπ του Ιουλίου ήταν κινήσεις στρατηγικής και ούτε και αυτός στην πραγματικότητα επιθυμούσε έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.
