Κέρδισε η «καλύτερη» λιτότητα

Ο Πέντρο Πάσος Κοέλιο πέτυχε ένα μοναδικό κατόρθωμα: να γίνει ο πρώτος πρωθυπουργός ευρωπαϊκής χώρας, ο οποίος μετά την επιβολή των αυστηρών πακέτων λιτότητας που επέβαλε η τρόικα κατάφερε να κερδίσει εκλογές.

Αυτό δείχνουν τα αποτελέσματα των χθεσινών βουλευτικών εκλογών στην Πορτογαλία, που δίνουν καθαρή πρωτιά του κυβερνώντος συνασπισμού των Σοσιαλδημοκρατών (PSD) με τους Χριστιανοδημοκράτες (CDS).

Το εκλογικό τους σχήμα Portugal à Frente (PaF, Μπροστά Πορτογαλία), με καταμετρημένο το 94% των ψήφων, παίρνει ποσοστό 39,8%, ενώ παραμένει ανοιχτή η καταμέτρηση των εδρών, που όλα δείχνουν ότι θα του στερήσουν την αυτοδυναμία. Το σοσιαλιστικό κόμμα του Αντόνιο Κόστα έρχεται δεύτερο με 32,1%.

Το Μπλόκο της Αριστεράς έκανε την έκπληξη διαψεύδοντας δημοσκοπήσεις και αναδεικνύεται σε τρίτη δύναμη της χώρας με 9,8% (από 5,17% και 8 έδρες το 2011) ενώ ακολουθεί η CUP, η συμμαχία κομμουνιστών και Πράσινων που λαμβάνει ποσοστό 7,7% (όσο σχεδόν και στις προηγούμενες εκλογές όταν πήρε 7,9% και 16 έδρες).

Οι πρώτες εκλογές μετά τη «διάσωση» της Πορτογαλίας με 78 δισ. ευρώ έναντι αιματηρής λιτότητας, περισσότερο από θρίαμβο της κυβερνώσας Κεντροδεξιάς ήταν βαριά ήττα των Σοσιαλιστών.

Μπορεί οι εκλογές να δίνουν στον κυβερνητικό συνασπισμό χαμηλότερα ποσοστά από το 2011, όταν τα δύο κόμματα μαζί είχαν κατακτήσει το 50,37% και 132 έδρες.

Αλλά αυτή ήταν η μικρότερη φθορά που θα μπορούσαν να είχαν υποστεί έπειτα από τέσσερα χρόνια περικοπών και μέτρων λιτότητας, τα οποία παρά τη ρητορική για ανάκαμψη θα επικρατήσουν επί πολύ ακόμη στη χώρα, όπως άλλωστε βεβαίωνε ο Κοέλιο.

Αντίθετα, ο Κόστα μπορεί να κατάφερε να αυξήσει ποσοστά και έδρες από το 28,05% και τις 74 που κατέκτησε το 2011, αλλά δεν μπόρεσε να πείσει το εκλογικό σώμα ότι έχει μια πραγματική εναλλακτική πρόταση.

Η Πορτογαλία διασώθηκε για να φτάσει το δημόσιο χρέος της στο 128% του ΑΕΠ της (το τρίτο μεγαλύτερο της Ε.Ε. μετά την Ελλάδα και την Ιταλία), το έλλειμμά της έκλεισε πέρσι στο 7,2% του ΑΕΠ αντί του προβλεπόμενου 3%, ενώ το πρώτο εξάμηνο φέτος ξεπέρασε το 4,5% και το 12,4% του πληθυσμού παραμένει άνεργο, σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές, οι οποίες καταφεύγουν σε «νόμιμα τεχνάσματα» για να μην αποτυπωθεί ο πολύ μεγαλύτερος πληθυσμός που δεν βρίσκει δουλειά, ή οι 200.000 άνεργοι που την τελευταία διετία μετανάστευσαν.

Χειρότεροι μισθοί και συντάξεις, λιγότερη παιδεία, υγεία, κοινωνική πρόνοια, περισσότεροι φόροι και μια στρατιά νεόπτωχων που είχε δεκαετίες να δει η χώρα ήταν οι συνέπειες της «διάσωσης» που στοίχισε στους Πορτογάλους την επιστροφή στα επίπεδα ζωής που είχαν πριν τουλάχιστον μια δεκαετία.

Εν μέσω της βαθύτερης κρίσης που γνώρισε η Πορτογαλία στη μεταπολίτευσή της, ο Κοέλιο υποσχέθηκε καλύτερες μέρες εντός λιτότητας και ο Κόστα καλύτερες μέρες με λιγότερη λιτότητα, κατηγορώντας ο ένας τον άλλο για το ποιος φταίει που έφτασε η χώρα εδώ.

Και οι ψηφοφόροι έχοντας να επιλέξουν ανάμεσα στο αν θα αποκατασταθούν κάποιες περικοπές σε μια τετραετία, όπως υποσχόταν η απερχόμενη κυβέρνηση, ή σε μια διετία όπως δεσμευόταν το Σοσιαλιστικό Κόμμα, επέλεξαν αυτούς που δεν έκρυψαν τις προθέσεις τους για συνέχιση του ίδιου δρόμου και όχι το Σοσιαλιστικό Κόμμα που πρώτα έσυρε τη χώρα στις αγκαλιές της τρόικας και έπειτα επέκρινε αυτούς που εφαρμόζουν τις πολιτικές που απορρέουν από την απόφαση του Σοσιαλιστή πρώην πρωθυπουργού Ζοζέ Σόκρατες.

Παρότι απέφυγε συστηματικά κάθε αναφορά σε αυτόν, τον Κόστα τον στοίχειωσε η σκιά του Σόκρατες, ο οποίος έπειτα από πολλούς μήνες προφυλάκισης είναι σε κατ΄ οικόν περιορισμό υπόδικος για φοροδιαφυγή, διαφθορά και ξέπλυμα βρόμικου χρήματος.

Σοκ στους Σοσιαλιστές

Ο Πέντρο Πάσος Κοέλιο, μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων, χαιρέτισε την «καθαρή νίκη» που του έδωσε ο λαός τονίζοντας ότι «αυτός που νίκησε πρέπει και να κυβερνήσει», ενώ από το στρατόπεδο των Σοσιαλιστών δεν μπορούσαν να ξεπεράσουν την κατήφεια ενός αποτελέσματος που χαρακτήρισαν «σοκ», μη κατανοώντας «πώς γίνεται ο λαός να εμπιστευτεί ξανά εκείνους που εφάρμοσαν τέτοιες πολιτικές». Ηδη ομάδα σοσιαλιστών βουλευτών κατέθεσε πρόταση για έκτακτο συνέδριο.

Ο πρόεδρος Καβάκο Σίλβα δήλωσε πως έχει μελετήσει όλα τα πιθανά σενάρια αυτών των εκλογών και είναι έτοιμος να προχωρήσει στις εντολές όπως ορίζει το Σύνταγμα. Αν δεν βρεθεί κυβερνητική πλειοψηφία, ο Σίλβα μπορεί να διαλύσει τη Βουλή και να προκηρύξει εκ νέου εκλογές, οι οποίες ωστόσο δεν θα μπορέσουν να διεξαχθούν πριν παρέλθει εξάμηνο, με δεδομένο πως τον Ιανουάριο θα γίνουν οι προεδρικές εκλογές.