Ο «κόκκινος δράκος» καταπίνει τις αγορές

Λιγότερο από ένα 24ωρο μετά τις μεγαλειώδεις πρόβες στρατιωτικής παρέλασης στους δρόμους του Πεκίνου για τους εορτασμούς της επετείου της νίκης επί της Ιαπωνίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο -μια προσπάθεια του προέδρου της χώρας Σι Ζινπίνγκ να προβάλει την εικόνα του πιο ισχυρού ηγέτη από την εποχή του Μάο- ξημέρωσε η «Μαύρη Δευτέρα».

Παρά τις όποιες προσπάθειες της κυβέρνησης να στηρίξει τις τιμές των μετοχών της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη, τα χρηματιστήρια της χώρας άρχισαν να βουλιάζουν, μαζί και η αξιοπιστία της ηγεσίας της.

Οι βασικοί δείκτες κατέρρευσαν χάνοντας έως και 9%, συμπαρασύροντας τα χρηματιστήρια της Ασίας, το δολάριο και τα βασικά χρηματιστηριακά εμπορεύματα και με το άνοιγμα των αγορών στη συνέχεια στη Δύση, ο πυρετός μεταδόθηκε αστραπιαία.

Με τις ασιατικές μετοχές να καταγράφουν τις μεγαλύτερες απώλειες της τελευταίας τριετίας και τους επενδυτές να συνωστίζονται στην «έξοδο», οι ευρωπαϊκές αγορές βρέθηκαν κατευθείαν στο κόκκινο.

Στο Λονδίνο ο δείκτης FTSE 100 κατέγραψε απώλειες 4,76% -η μεγαλύτερη πτώση από τον Μάρτιο του 2009- και υπολογίζεται ότι «χάθηκαν» 74 δισ. λίρες από την αξία του.

Αντίστοιχες ήταν οι ζημιές και στις άλλες ευρωπαϊκές αγορές: -5% για τον γερμανικό δείκτη DAX, -5,6% για τον γαλλικό CAC, βουτιά 5,7% για τον ισπανικό IBEX.

Στην ΗΠΑ ο Dow Jones έπεφτε 1.000 μονάδες με το που χτύπησε το καμπανάκι και ο ειδικός δείκτης VIX, που μετρά την αστάθεια στις τιμές των μετοχών, εκτοξεύτηκε στα επίπεδα του 2009.

Παρότι στη συνέχεια η Νέα Υόρκη κέρδισε κάπως το χαμένο έδαφος, σε γενικές γραμμές για τους αναλυτές αυτή ήταν μία από τις χειρότερες ημέρες για τις αγορές από την κρίση του 2008.

Με τη φρενήρη αναζήτηση ασφαλέστερων επενδύσεων, τα αμερικανικά ομόλογα φλέρταραν με το μηδενικό επιτόκιο, η ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου εκτοξεύτηκε πάνω από το 1,15 (υψηλό εξαμήνου), το δολάριο της Αυστραλίας έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι ετών και πολλά νομίσματα των αναδυόμενων οικονομιών βούλιαξαν.

«Η κατάσταση αρχίζει να θυμίζει την ασιατική οικονομική κρίση της δεκαετίας του 1990», λέει ο Τακάκο Μασία, οικονομολόγος στην τράπεζα Shinsei του Τόκιο. «Οι κερδοσκόποι ξεπουλάνε περιουσιακά στοιχεία που θεωρούν ότι είναι τα πιο ευάλωτα».

Μεγάλες απώλειες κατέγραψαν σχεδόν όλα τα χρηματιστηριακά αγαθά, η τιμή του πετρελαίου -και του Brent και του αμερικανικού αργού- έπεσε σε χαμηλά εξαετίας (43,6 δολάρια και 39 δολάρια, αντίστοιχα) ενώ ο χαλκός, που θεωρείται το βαρόμετρο της διεθνούς βιομηχανικής ζήτησης, έχασε 2,5%.

Η μεγάλη πτώση της Κίνας

Οι ανεπιτυχείς προσπάθειες τους τελευταίους δύο μήνες να μπει φρένο στην κατρακύλα αποτελούν πλήγμα για την κινεζική ηγεσία, στην οποία πιστώνονταν οι μέχρι πρόσφατα υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης. Η γενική εκτίμηση είναι ότι πλέον η χρηματιστηριακή αγορά της Κίνας δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα της οικονομίας της χώρας και η γρήγορη πτώση δείχνει την απόλυτη έλλειψη εμπιστοσύνης.

«Είναι μια κρίσιμη στιγμή για την Κίνα. Η αγορά των μετοχών βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, το τραπεζικό σύστημα διψάει για ρευστότητα, η εκροή των κεφαλαίων αυξάνεται και η ανάπτυξη επιβραδύνεται με γοργούς ρυθμούς» αναφέρει ο Ανγκους Νικολσον, αναλυτής του Ομίλου IG.

Με άλλα λόγια, στις αγορές υπάρχει πλέον η αίσθηση ότι δεν έχει καμία σημασία τι λέει ή τι κάνει το Πεκίνο, γι’ αυτό και προσαρμόζονται όσο πιο γρήγορα σ’ αυτό που πιστεύουν ότι συμβαίνει πραγματικά.

«Η αντίδραση της πολιτικής ηγεσίας δείχνει να είναι πρόχειρα σχεδιασμένη και οι τελευταίες πρωτοβουλίες της μοιάζουν με μια απελπισμένη προσπάθεια να τονώσουν τις τιμές, χωρίς να συνυπολογιστούν οι συνέπειες» εκτιμά ο Κρίστοφερ Μπόλντινγκ, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου. Ετσι, παρά τα μέτρα, αυτή η τελευταία βουτιά του χρηματιστηρίου εξαφάνισε τα κέρδη μιας ολόκληρης χρονιάς.

Παρά τον παγκόσμιο πανικό, ψήφο εμπιστοσύνης στην κινεζική ηγεσία έδωσαν και το ΔΝΤ και οι ηγέτες Γαλλίας και Γερμανίας.

Οπως είπε η Ανγκελα Μέρκελ, είναι βέβαιη «ότι το Πεκίνο θα κάνει ό,τι μπορεί για να σταθεροποιήσει» την οικονομία, ενώ για το ΔΝΤ δεν πρόκειται καν για κρίση, αλλά για «προσαρμογή».

Καθησυχαστική ήταν και η Ουάσινγκτον που δηλώνει βέβαιη ότι η αστάθεια δεν θα επηρεάσει την αμερικανική οικονομία, η οποία σήμερα είναι «πολύ πιο δυνατή από ό,τι το 2008».

Κλυδωνισμοί και στο ελληνικό χρηματιστήριο

Ελεύθερη πτώση των μετοχών στην πρώτη συνεδρίαση της εβδομάδας και στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Ενδοσυνεδριακά ο γενικός δείκτης κατέγραψε την κατώτερη τιμή στις 562,87 μονάδες, σημειώνοντας απώλειες έως και 11,4% για να κλείσει τελικά στις 568,38 μονάδες σημειώνοντας πτώση 10,54%. Πρόκειται για το χαμηλότερο κλείσιμο από τις 25 Ιουνίου 2012 (566,79 μονάδες).

Στο ήδη ευάλωτο περιβάλλον λόγω των πολιτικών εξελίξεων προστέθηκαν και οι κλυδωνισμοί από τις μεγάλες απώλειες στις διεθνείς αγορές καθώς ενισχύονται οι ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομία.

Οι τραπεζικές μετοχές δέχτηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα και ο δείκτης κεφαλαιοποίησης υποχώρησε κατά 22,67%, ενώ η συνολική κεφαλαιοποίηση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών διαμορφώνεται μόλις στα 3,123 δισ. ευρώ. Από τις αρχές του έτους ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης καταγράφει απώλειες 31,20%. Η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς μειώθηκε κατά 4,126 δισ. ευρώ σε σχέση με την Παρασκευή, η αξία των συναλλαγών ανήλθε στα 39,047 εκατ. ευρώ, ενώ ο όγκος των συναλλαγών διαμορφώθηκε στα 136.134.806 τεμάχια.

Ο δείκτης υψηλής κεφαλαιοποίησης σημείωσε πτώση 12,77%, ενώ ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης υποχώρησε 7,12%.

Σε ό,τι αφορά τους επιμέρους δείκτες, σε ελεύθερη πτώση κινήθηκαν όλοι με «πρωταθλήτριες τις τράπεζες (-22,67%) και ακολούθησαν: τηλεπικοινωνίες (-17,28%), εμπόριο (-16,57%), υγεία (-14,40%) και κατασκευές (-12,49%). Ανοδικά κινήθηκαν 12 μετοχές, με τον Δρομέα να καταγράφει άνοδο 27,43%, την «Καθημερινή» 20% και την ΑΝΕΚ (ΠΟ 96) 18,8%.