Στην τελική ευθεία μπαίνει πλέον το διπλωματικό «γαϊτανάκι» των μεγάλων δυνάμεων για τον τερματισμό του εμφυλίου πολέμου στη Συρία, έπειτα από τεσσεράμισι χρόνια έξωθεν υποβοηθούμενης αλληλοσφαγής.
Μετά την καταρχήν συμφωνία των δύο μεγαλύτερων «παικτών», δηλαδή της Ρωσίας και των ΗΠΑ, για να δοθεί ένα τέλος στον εμφύλιο, που κατά πάσα πιθανότητα θα σφραγιστεί σήμερα κατά την κρίσιμη συνάντηση Μπαράκ Ομπάμα και Βλαντίμιρ Πούτιν στη Νέα Υόρκη, όλα δείχνουν πως λειτουργεί πλέον και διπλωματικό «κανάλι» της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη για τη Συρία, γεγονός που επιβεβαιώθηκε χτες από τη συνάντηση επί αμερικανικού εδάφους του υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρι με τον Ιρανό ομόλογό του Μοχαμάντ Ζαρίφ, αλλά και από σχετικές δηλώσεις του ίδιου του Ιρανού προέδρου.
Οπως είπε ο Χασάν Ροχανί σε συνέντευξή του σε αμερικανικό ραδιοσταθμό, η χώρα του είναι έτοιμη να συζητήσει ένα «σχέδιο δράσης» για τη Συρία με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και τους Ευρωπαίους, αμέσως μόλις ηττηθούν στρατιωτικά και εκδιωχθούν από το συριακό έδαφος οι τζιχαντιστές του «Ισλαμικού κράτους»:
«Ομως οφείλουμε να δράσουμε όλοι μαζί και να έχουμε μια φόρμουλα για να διώξουμε τους τρομοκράτες αμέσως. Οφείλουμε να μιλήσουμε για τις μελλοντικές επιλογές με τη συριακή κυβέρνηση και όλα τα ενεχόμενα μέρη», είπε με νόημα ο στενός σύμμαχος του Μπασάρ αλ Ασαντ, επαναλαμβάνοντας ότι «η τύχη της Συρίας και του προέδρου της δεν μπορεί να αποφασισθεί παρά μόνο από τους ίδιους τους Σύρους. Η τελευταία λέξη ανήκει στον λαό», τόνισε.
Η συνεργασία
Οι δηλώσεις Ροχανί συνάδουν απολύτως με εκείνες του Ρώσου πρόεδρου Πούτιν, που συνεχίζει πυρετωδώς τις επαφές με όλους τους «παίκτες» του συριακού δράματος.
Χτες είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον βασιλιά Σαλμάν της Σαουδικής Αραβίας, μιας χώρας που έχει επανειλημμένα κατηγορηθεί για υποστήριξη του σουνιτικού εξτρεμισμού, αλλά και τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, τους οποίους κάλεσε να ενταχθούν σε μια νέα συμμαχία «καταπολέμησης της τρομοκρατίας» στην περιοχή.
Εχει, μάλιστα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι η κυβέρνηση του Ιράκ επιβεβαίωσε χτες πως έχει ήδη στηθεί στη Βαγδάτη κοινό κέντρο επιχειρήσεων με συμμετοχή αξιωματούχων από το Ιράν, τη Ρωσία και τη Συρία: οι τέσσερις χώρες «συνεργάζονται ήδη σε θέματα ασφαλείας και ανταλλαγής πληροφοριών» για την αντιμετώπιση του «Χαλιφάτου».
Σε νέα συνέντευξή του, ο Πούτιν υπεραμύνθηκε της συνεχιζόμενης στήριξης προς το καθεστώς Ασαντ: «Εμείς παρέχουμε βοήθεια μόνο σε νόμιμες κυβερνήσεις. Σήμερα η βοήθεια αυτή έχει λάβει τη μορφή του εφοδιασμού της συριακής κυβέρνησης με όπλα, της (σ.σ. στρατιωτικής, εννοείται) εκπαίδευσης και της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τον συριακό λαό… Ο Σύρος πρόεδρος δικαιούται διεθνούς υποστήριξης, γιατί είναι ο μόνος που μάχεται ενάντια στις τρομοκρατικές οργανώσεις», πρόσθεσε.
Παράλληλα, βέβαια, ο Πούτιν δεν έχασε την ευκαιρία να… σκοράρει εκ του ασφαλούς στο παιχνίδι των εντυπώσεων με τις ΗΠΑ. Χτες ο «τσάρος» χαρακτήρισε «“παράνομη και αναποτελεσματική” την εκπαίδευση χιλιάδων “μετριοπαθών” […] Σύρων ανταρτών από τις ΗΠΑ», τονίζοντας ότι οι περισσότεροι «λιποτακτούν για να ενταχθούν στο “Ισλαμικό κράτος” μαζί με τον οπλισμό και τα εφόδια που τους δίνει η Ουάσινγκτον»!
Οπως είπε σαρκαστικά, από τους 5.400 αντάρτες που σχεδίαζε να εκπαιδεύσει η Αμερική ενάντια στο «Ισλαμικό κράτος», «αποδεικνύεται ότι μόνο 60 από αυτούς ολοκλήρωσαν την εκπαίδευσή τους, και μόνο 4-5 άνθρωποι φέρουν ακόμη τα όπλα τους. Οι υπόλοιποι λιποτάκτησαν, μαζί με τα αμερικανικά όπλα τους, για να ενταχθούν στον ISIS»!
Το κακό για την Ουάσινγκτον είναι ότι ο Πούτιν δεν λέει ψέματα για τους… ριψάσπιδες μαθητές των ΗΠΑ. Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν χτες ότι εκπαιδευμένοι από Αμερικανούς στρατιωτικούς Σύροι αντάρτες πράγματι παρέδωσαν πριν από λίγες μέρες έξι φορτηγά με όπλα και πυρομαχικά που τους είχαν παραχωρήσει οι ΗΠΑ σε μαχητές του Μετώπου αλ Νούσρα, μιας οργάνωσης που συνδέεται με την Αλ Κάιντα και βαρύνεται με πολλά εγκλήματα πολέμου σε βάρος αμάχων, σε αντάλλαγμα για την ασφαλή διέλευσή τους από εμπόλεμη ζώνη. Και ένας υψηλόβαθμος αξιωματικός του αμερικανικού στρατού είχε επισημάνει την προηγούμενη εβδομάδα μιλώντας στο Κογκρέσο ότι «πολύ λίγοι αντάρτες εξακολουθούν να πολεμούν στη Συρία»…
Μένει ο Ασαντ;
Από την πλευρά τους οι Δυτικοί φαίνεται πως εγκαταλείπουν οριστικά το «βέτο» τους σχετικά με την τύχη του Ασαντ, η αποχώρηση του οποίου δεν αποτελεί πλέον προαπαιτούμενο για την έναρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων στη Συρία. Μετά τη Βρετανία και τη Γερμανία, χτες ανέκρουσε πρύμναν και η Γαλλία, η τελευταία δυτική δύναμη που επέμενε στην πάση θυσία απομάκρυνση του Ασαντ: ο Φρανσουά Ολάντ είπε ότι πλέον «συζητάει με όλους και δεν αποκλείει κανέναν» στην αναζήτηση πολιτικής λύσης. Ο Ολάντ ανακοίνωσε και την πρώτη αεροπορική επιδρομή της χώρας στη Συρία: έξι γαλλικά βομβαρδιστικά έπληξαν με πυραύλους ένα στρατόπεδο εκπαίδευσης του «Ισλαμικού κράτους» στα ανατολικά της χώρας.
Οσο για τους βαθύτερους λόγους πίσω από αυτή τη δραματική μεταβολή στις θέσεις των δυτικών δυνάμεων, τους εξέθεσε άριστα ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Αντόνιο Γκουτέρες: «Δυστυχώς, μόνο όταν οι φτωχοί μπουν στους διαδρόμους και τα χολ των πλουσίων, τότε αντιλαμβάνονται οι πλούσιοι ότι οι φτωχοί υπάρχουν. […] Μέχρι να συμβεί αυτή η μαζική μετακίνηση στην Ευρώπη, ο ανεπτυγμένος κόσμος δεν είχε συνειδητοποιήσει πόσο σοβαρή είναι αυτή η κρίση. Εάν στο παρελθόν είχαμε μια πιο μαζική υποστήριξη προς αυτές τις χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, αυτό δεν θα συνέβαινε», επισήμανε ο Γκουτέρες.
Και συμπλήρωσε: «Οι πρόσφυγες ζουν σε ολοένα και χειρότερες συνθήκες. Δεν τους επιτρέπεται να εργαστούν, η μεγάλη πλειοψηφία τους ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο για αυτούς να έχουν οποιαδήποτε ελπίδα για το μέλλον. Χωρίς ειρήνη στη Συρία και χωρίς μαζική υποστήριξη στις γειτονικές χώρες, […] διακινδυνεύουμε μια μαζική έξοδο προσφύγων από την Τουρκία, την Ιορδανία και τον Λίβανο».
