Πώς θα ψηφίσουν λαός και… Κεφαλάρι

Απόγευμα Τετάρτης στην πλατεία Εσταυρωμένου στο Αιγάλεω. Τα τραπεζάκια των καφενείων αρχίζουν σιγά σιγά να γεμίζουν με κόσμο και η πολιτική επικαιρότητα και οι επικείμενες εκλογές κυριαρχούν στις συζητήσεις. Μόνο που τώρα η κουβέντα δεν γίνεται με την ίδια διάθεση, ούτε την ίδια ένταση που γινόταν τον Ιανουάριο.

Είχαμε βρεθεί και τότε στο ίδιο σημείο, στο ίδιο καφενείο, το «Ιγκλού». Ηταν την επόμενη μέρα των εκλογών της 25ης Ιανουαρίου. Στο Αιγάλεω, όπως και στους περισσότερους δήμους των δυτικών προαστίων, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε βγει αυτοδύναμος. Είχε πάρει ποσοστό 43,10%. Κι έπειτα ήρθε το δημοψήφισμα. Εδώ το «όχι» πήρε 70,55%.

«Ολοι ψηφίσαμε “όχι” και μετά πήγαμε παρέα στη συγκέντρωση στο Σύνταγμα», μας λέει ο κ. Βασίλης, 59 ετών. Εργαζόταν στα τρόλεϊ και τώρα έχει βγει στη σύνταξη. Ψήφιζε για χρόνια ΠΑΣΟΚ, αλλά στις τελευταίες εκλογές ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ. «Τον ψήφισα βάσει του προγράμματός του. Δεν μπορούσα να πληρώνω τον ΕΝΦΙΑ. Αμα έχεις ΕΝΦΙΑ και μείωση μισθού, τι να περιμένεις;», αναφέρει και προσθέτει: «Ρωτάς στον δρόμο τους γνωστούς σου και σου λένε ότι δεν έχουν δουλειά. Ο κόσμος έχει σταματήσει να ψωνίζει. Βλέπεις πια και ανοίγουν τσαγκάρικα, γιατί πλέον, αντί να αγοράσεις καινούργια παπούτσια, προτιμάς να πας στον τσαγκάρη. Αντί να πάμε μπροστά, έχουμε έρθει πίσω».

Τώρα, όπως μας λέει ο κ. Βασίλης, ο κόσμος είναι μουδιασμένος. Ο ίδιος δηλώνει αναποφάσιστος. Θα αποφασίσει τι θα ψηφίσει, όταν φτάσει στην κάλπη. «Πίστεψα αυτά που έλεγε ο ΣΥΡΙΖΑ και τώρα πάλι μας κάνει περικοπές. Η σύνταξή μου μειώθηκε τώρα κατά 50 ευρώ, ενώ τον ΕΝΦΙΑ συνεχίζω να τον πληρώνω. Επίσης ο ΦΠΑ δεν είναι μείωση του εισοδήματος;», ρωτάει ρητορικά και συμπληρώνει: «Υπάρχει θυμός, όταν σου παίρνουν από την τσέπη τα λεφτά που έχεις δουλέψει».

Δεν είναι ότι νιώθει προδομένος. Είναι περισσότερο η απογοήτευση και η απαισιοδοξία για το μέλλον. «Οποιος και να βγει θα υπάρχει μνημόνιο», παρατηρεί, αν και σπεύδει να διευκρινίσει ότι «κανείς δεν θέλει να πάει στη δραχμή». Προσδοκίες ότι θα αλλάξει η ζωή του προς το καλύτερο δεν έχει. Ελπίζει «μήπως τώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ τελείωσε με τη διαπραγμάτευση, ασχοληθεί περισσότερο με την καθημερινότητα των πολιτών» και ζητά να τιμωρηθούν «όσοι έφαγαν τα λεφτά που λέει ο Πάγκαλος».

Δίπλα κάθεται ο κ. Μιχάλης, 63 ετών. «Ημουν γιατρός στο ΙΚΑ, αλλά με απέλυσε η πολιτική της Ν.Δ.», λέει. Ο ίδιος ήταν πολλά χρόνια στο ΠΑΣΟΚ και πρόσφατα στράφηκε προς τον ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα δηλώνει πολιτικά άστεγος. «Ξεθώριασε η ελπίδα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Αργότερα φτάνει ο κ. Παναγιώτης, συνταξιούχος, ετών 80. Εκείνος δεν ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές. Παρά τις περικοπές στη σύνταξή του, ποτέ δεν πίστεψε ότι μπορεί να αλλάξει η πολιτική που εφαρμόζεται στη χώρα την τελευταία 5ετία, «γιατί το θέμα είναι ευρωπαϊκό». Τώρα θέλει μια οικουμενική κυβέρνηση.

«Δεν πρόλαβε να κυβερνήσει και τον καθαρίσανε!», λέει ο κ. Νίκος, αναφερόμενος στον ΣΥΡΙΖΑ. «Δεν είναι ότι δεν ήθελε να κάνει όσα υποσχέθηκε. Είναι ότι δέχτηκε πιέσεις από την Ευρώπη κι από μέσα. Το μνημόνιο το υπέγραψε, για να μείνει η χώρα στο ευρώ», συμπληρώνει. Δούλευε 15 χρόνια σε συνεργείο αυτοκινήτων και άλλα 20 στον Δήμο του Αιγάλεω. Τα χρόνια του μνημονίου ο μισθός του από τα 1.750 έπεσε στα 900 ευρώ. Τώρα έχει κάνει τα χαρτιά του για να βγει στη σύνταξη και περιμένει να την πάρει.

Προς το παρόν ζει μόνο με τη σύνταξη της γυναίκας του, που είναι στα 700 ευρώ, την ώρα που τις οικογένειες των δύο παιδιών του πλήττει η ανεργία. «Εχουμε δάνεια. Χρωστάμε στις τράπεζες. Μας παίρνουν τηλέφωνο κάθε μέρα», λέει. Πάντα ψήφιζε Συνασπισμό και τώρα θα στηρίξει και πάλι ΣΥΡΙΖΑ. «Κάτι θα αλλάξει. Εγώ πιστεύω ότι θα είναι δίκαιος. Οταν μιλάμε για το παλιό, δεν μιλάμε για τα πρόσωπα, αλλά για το παλιό κατεστημένο, το οποίο πρέπει να τελειώσει», καταλήγει.

«Δεν νομίζω ότι θα αλλάξει κάτι»

Αδιαφορία για τις εκλογές, γενικότερη απογοήτευση και μηδαμινή κινητοποίηση των κομμάτων από πλευράς προεκλογικών περιπτέρων και αφισών, διακρίναμε στην Κηφισιά, μία από τις γειτονιές που αποτελεί προπύργιο της Ν.Δ., στην οποία έδωσε 42% τον Ιανουάριο, ενώ στο δημοψήφισμα το «ναι» συγκέντρωσε 63%.

Σε ένα από τα γνωστά παραδοσιακά ζαχαροπλαστεία της περιοχής συναντάμε τον κ. Γιώργο, 63 ετών, που δραστηριοποιείται στις οικοδομικές εργασίες. Διστακτικός να μιλήσει στην αρχή, μας εκθέτει την απογοήτευση από τον ΣΥΡΙΖΑ, τον οποίο ψήφισε στις προηγούμενες εκλογές, όπως και την πρόθεσή του να μην τον ξαναψηφίσει, γιατί -όπως λέει- οδήγησε τη χώρα σε ένα καθεστώς «υποδούλωσης», ενώ προτρέπει τους νέους να «φύγουν στο εξωτερικό για κάτι καλύτερο».

Σε μια καφετέρια πιο κάτω βρίσκουμε τον Δημήτρη, 46 ετών, ιατρικό επισκέπτη και ιδιοκτήτη καταστήματος με είδη ένδυσης: «Εχω δύο ρόλους, αφού είμαι και εργαζόμενος και εργοδότης. Διαφωνώ με το μνημόνιο, παρότι μου δίνει προνόμια ως εργοδότη. Νομίζω ότι δεν θα έπρεπε να γίνουν οι εκλογές, αλλά μας οδήγησαν εκεί τα γεγονότα. Σέβομαι τη στάση του Παναγιώτη Λαφαζάνη, άλλωστε στο δημοψήφισμα είχα επιλέξει το “όχι”, αλλά δεν πιστεύω στην πρότασή του για έξοδο από την ευρωζώνη. Φοβάμαι ότι για άλλη μια φορά δεν θα αλλάξει κάτι και θα συνεχίσουμε κάπως έτσι, πηγαίνοντας προς άλλο ένα μνημόνιο. Από τα κόμματα βρισκόμουν πιο κοντά στη ΔΗΜΑΡ, αλλά δεν θα ψήφιζα το ΠΑΣΟΚ, με το οποίο συνεργάζεται».

Στη συζήτηση μπαίνει και η Μαρία, 35 ετών, ιδιωτική υπάλληλος. Στο δημοψήφισμα επέλεξε το «ναι», ενώ επισημαίνει ότι δεν την πείθει το επιχείρημα περί αυτοδυναμίας και μάλλον θα στηρίξει κάποιο μικρό κόμμα. Για την ίδια, η επόμενη κυβέρνηση πρέπει να προκρίνει την προστασία των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα έναντι αυτών του Δημοσίου.

Ο Κώστας, 45 ετών, επιχειρηματίας που κάθεται λίγο πιο δίπλα, είναι καθαρός «μνημονιακός»: «Παραδοσιακά στήριζα τη Ν.Δ., ίσως και τώρα. Είμαι πάντως απογοητευμένος με τους πολιτικούς της χώρας μας», λέει. Εκείνος θεωρεί ότι το μνημόνιο είναι η σωστή συνταγή εξόδου από την κρίση, που όμως δεν εφαρμόστηκε σωστά. «Δεν πιστεύω στον όρο “αντιμνημονιακός”», μας λέει.

Στο Κεφαλάρι συναντάμε την Εύη, 38 ετών, εργαζόμενη σε κατάστημα της περιοχής: «Ο κόσμος είχε μια προσμονή τον Ιανουάριο και με το δημοψήφισμα, αλλά τώρα είναι υποτονικός. Η Αριστερά με απογοήτευσε, αλλά νομίζω ότι ο Τσίπρας θα επανεκλεγεί, γιατί ο κόσμος είναι αηδιασμένος με όλους τους άλλους». Η ίδια πάντως σκέφτεται να ψηφίσει Λεβέντη.

Το μειωμένο ενδιαφέρον μάς υποδεικνύει και ο Δημήτρης, 28 ετών, υπάλληλος περίπτερου: «Δεν ακούω τον κόσμο να το πολυσυζητάει, ακόμα και όταν αγοράζει εφημερίδες, με εξαίρεση κάποιους ηλικιωμένους. Μάλλον έπρεπε να γίνουν οι εκλογές, τα πράγματα ήταν ένα μπέρδεμα. Δεν νομίζω βέβαια ότι θα αλλάξει κάτι ουσιαστικά. Οι φίλοι μου και άλλοι νέοι δεν ασχολούνται αυτή τη φορά σχεδόν καθόλου. Θα πάω να ψηφίσω και ελπίζω ότι, εάν έρθουν αυτά τα δισ. από το πακέτο Γιούνκερ, ίσως πάει καλύτερα η οικονομία. Νομίζω ότι πρέπει να γίνουν μεγάλες αλλαγές στο Δημόσιο και, για να πάει καλύτερα η οικονομία, πρέπει να θιγούν κι άλλα συντεχνιακά προνόμια και να μη φοβηθούν οι πολιτικοί…».