Παιδί οικονομικών μεταναστών, ο Νικόλας Κολοβός, συγγραφέας, σεναριογράφος και σκηνοθέτης, γεννήθηκε στη Σουηδία όπου ζει και εργάζεται. Αυτή την περίοδο μάλιστα ετοιμάζεται για την πρεμιέρα του καινούργιου θεατρικού του έργου «Ο ουρανός πάνω από το Γκέτεμποργκ».
Θα το σκηνοθετήσει η γυναίκα του, η ηθοποιός Ελευθερία Γεροφωκά, με την οποία γνωρίστηκαν και ερωτεύτηκαν πριν από έξι χρόνια στο Φεστιβάλ της Δράμας. Οι πολλαπλές επαγγελματικές τους υποχρεώσεις δεν τους επέτρεψαν να κάνουν φέτος το ταξίδι. Η ταινία του, όμως, το «Σύκο», κέρδισε το περασμένο Σάββατο το μεγάλο βραβείο της φετινής διοργάνωσης, τον Χρυσό Διόνυσο.
Η συγκινητική και τρυφερή ιστορία ενός ηλικιωμένου ζευγαριού ενθουσίασε. Ο Νικόλας Κολοβός αφηγείται με χιούμορ την κοινή διαδρομή δύο ανθρώπων που αναβλύζει συναισθήματα και σπάνιες αξίες. Η τελευταία επιθυμία της Ελένης είναι να φάει ένα σύκο. Και ο άντρας της, ο Κώστας, κάνει τα αδύνατα δυνατά. Η ανεύρεση του φρούτου γίνεται μια ριψοκίνδυνη περιπέτεια.
Σκαρφαλώνει σε συκιές, σπάει το πόδι του και, τελικά, κρατώντας τον πολυπόθητο καρπό στο χέρι τα βάζει με τα στοιχεία της φύσης για να γυρίσει σπίτι εγκαίρως και να της το προσφέρει στο στόμα…Ανάμεσα σε πρόβες και υποχρεώσεις, ο Νικόλας Κολοβός, με σπαστά ελληνικά βρήκε χρόνο για να μας μιλήσει.
• Περιμένατε τη βράβευση; Τι νιώσατε;
Χάρηκα και συγκινήθηκα. Για να είμαι ειλικρινής δεν το περίμενα. Αλλά είχα κάνει καλή ταινία και όταν είσαι ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα τότε μπορείς να αισθανθείς ότι «παίζεις στο παιχνίδι των βραβείων». Είναι μια ηθική ικανοποίηση για τη σκληρή δουλειά. Ωστόσο δεν κάνω ταινίες για τα βραβεία.
• Δεν ήρθατε στη Δράμα λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων;
Το Φεστιβάλ Δράμας μού αρέσει, αλλά αυτή την περίοδο είμαι αρκετά πιεσμένος. Στις 9 Οκτωβρίου κάνει πρεμιέρα σε μια από τις κρατικές σκηνές το θεατρικό έργο μου «Ο ουρανός πάνω από το Γκέτεμποργκ». Είναι μια ελεύθερη διασκευή της ταινίας του Βιμ Βέντερς «Τα φτερά του έρωτα» και το σκηνοθετεί η γυναίκα μου Ελευθερία Γεροφωκά. Βρίσκομαι διαρκώς κοντά της στις πρόβες.
• Πώς αποφασίσατε να κάνετε μια ταινία με θέμα την τελευταία επιθυμία μιας ηλικιωμένης γυναίκας που ταυτόχρονα αποτυπώνει και τη σχέση με τον σύντροφό της;
Η απόφαση ή καλύτερα η ιδέα ήρθε παρατηρώντας τη σχέση των γονιών μου. Είναι παντρεμένοι 50 χρόνια και, παρόλο που μαλώνουν, υπάρχει μια βαθιά, ανιδιοτελής αγάπη μεταξύ τους. Δεν χρειάζεται να κάνουν πολλά για να την επιβεβαιώσουν. Αρκεί να προσφέρουν ένα φρούτο ο ένας στον άλλον ή να ποτίσουν μαζί τα λουλούδια. Μου αρέσει να παρατηρώ πώς μεταβάλλεται η αγάπη με τα χρόνια. Ηθελα να μιλήσω για την αγάπη που είναι συνυφασμένη με το ρίσκο.
Εξ ου και ο παππούς περνά τη δική του οδύσσεια στην ταινία για να δείξει την αγάπη του. Η αγάπη είναι συνεχής άσκηση, πρέπει να τη γυμνάζεις, να είσαι συγκεντρωμένος, αυθεντικός, διορατικός και με κατανόηση. Αυτά σκεφτόμουν για τη σχέση των γονιών μου και θέλησα να την αποτυπώσω σε φιλμ σε μια κρίσιμη στιγμή που έχει να κάνει με τον θάνατο.
• Τα γυρίσματα πού έγιναν;
Στην Ηπειρο, στα Ζαγοροχώρια και συγκεκριμένα στην Κάτω Κλειδωνιά, στην Αρίστη και στον Βοϊδομάτη. Μόλις είδα τα μέρη εκεί μαγεύτηκα από την ενέργεια. Τα βουνά, σε συνδυασμό με την πέτρα, σου μιλάνε από μόνα τους. Σπάνια φυσική ομορφιά. Δεν μπορούσα να φανταστώ καλύτερο κινηματογραφικό τοπίο.
• Ζείτε και εργάζεστε στη Σουηδία, αλλά διατηρείτε σχέσεις με την Ελλάδα…
Ναι. Είμαι παντρεμένος με Ελληνίδα και ερχόμαστε πολύ συχνά. Ονειρό μου είναι να κάνω μια μεγάλου μήκους ταινία στην Ελλάδα. Το μόνο που χρειάζεται είναι να βρω ένα καλό σενάριο. Από εκεί και πέρα είμαι ανοιχτός σε προτάσεις.
• Μιλήστε μας λίγο για τη σχέση σας με τον τόπο καταγωγής σας.
Είναι σημαντικό για μένα να μη χάσω την ταυτότητά μου. Είμαι παιδί οικονομικών μεταναστών και είδαν πολλά τα μάτια μου. Δεν ήταν τόσο εύκολα τα πράγματα, γιατί ήμουν ο ξένος. Ωστόσο, σπούδασα αυτό που αγαπούσα και κατάφερα να κάνω τα όνειρά μου αληθινά. Ζω στη Σουηδία, αλλά γράφω και μιλώ για την καταγωγή μου. Δεν μπορώ να ξεφύγω από αυτό. Γι’ αυτό και επέλεξα να γυρίσω το «Σύκο» στην Ελλάδα και όχι στη Σουηδία.
• Ποιες δυσκολίες βιώσατε ως παιδί μεταναστών και, τελικά, πώς είναι η σουηδική κοινωνία;
Οι γονείς μου ήρθαν από το Καταφύγι της Καρδίτσας. Απλοί άνθρωποι. Βοσκοί. Καμία σχέση με την τέχνη. Κανείς από την οικογένειά μου δεν είχε σχέση με την τέχνη και αυτό ήταν το πρώτο εμπόδιο. Στο σπίτι μεγάλωνα σαν ελληνόπουλο. Ετρωγα ελληνικό φαγητό, μιλούσαμε ελληνικά. Αυτό σε κάνει να ξεχωρίζεις σε μια κοινωνία. Ωστόσο αν προσπαθήσεις και κάνεις ωραία πράγματα οι Σουηδοί το εκτιμούν. Μπορεί να μην εκφράζονται συναισθηματικά όπως εμείς, αλλά αν σε γνωρίσουν σε τιμούν και σε βοηθάνε. Είναι ανοιχτοί στο άγνωστο.
• Ετοιμάζετε και καινούργια ταινία;
Βρίσκομαι στην τελική ευθεία για την πρώτη μου μεγάλου μήκους, στην οποία υπογράφω και το σενάριο. Λέγεται «Νίκη» και είναι η ιστορία μιας έφηβης που μεγαλώνει σε μια δυσλειτουργική ελληνική οικογένεια στη Σουηδία και ονειρεύεται να γίνει μουσικός. Θα μιλάνε κυρίως σουηδικά, αλλά και ελληνικά. Θα κάνω κάστινγκ και στην Αθήνα. Θέλω έναν παππού γνήσιο Ελληνα που δεν μπορώ να βρω εδώ. Στην παραγωγή συνεργάζομαι με τη Μαρία Δρανδάκη, και τα γυρίσματα θα αρχίσουν τον χειμώνα αποκλειστικά στη Σουηδία. Θέλω στα εσωτερικά να υπάρχει η ελληνική ζεστασιά και έξω η παγωνιά και το χιόνι.
Σουηδοί ακροδεξιοί ξεσηκώνουν τον κόσμο εναντίον των προσφύγων
• Σήμερα πώς στέκεται η Σουηδία απέναντι στο μεγάλο κύμα προσφύγων;
Οπως σε όλα τα κράτη, υπάρχει μια μεγάλη μερίδα κόσμου που φοβάται. Εχουμε πολλούς Σύρους. Τα σύνορα της Σουηδίας είναι ανοιχτά και το θέμα είναι ότι όλοι θέλουν να έρθουν εδώ. Αυτό έχει «ανάψει τα λαμπάκια» στα ακροδεξιά κόμματα. Τρομάζουν τον κόσμο. Οπως κάνει δηλαδή και στην Ελλάδα η Χρυσή Αυγή. Οταν υπάρχει μιζέρια στην κοινωνία, χτυπάς τον πιο εύκολο στόχο, που είναι ο μετανάστης.
Ομως φταίνε και οι πολιτικοί που βρίσκονται στην εξουσία. Πρέπει να εξηγήσουν στον κόσμο τι γίνεται, ποια είναι η αλήθεια. Γι’ αυτό το θέμα μιλάω στο θεατρικό μου έργο. Είναι μια σκηνή που δουλεύουμε με παιδιά της Συρίας και έχουμε ματώσει. Μας διηγούνται πώς, στοιβαγμένοι σε καράβια, ρισκάρουν τα πάντα, ακόμα και τις ζωές τους, κολυμπούν σε θάλασσες με πνιγμένους γύρω τους, ζουν απίστευτες ιστορίες που δεν τις έχουμε φανταστεί.
Το θεατρικό μου έχει να κάνει με τον έρωτα και την αγάπη του άγγελου της ταινίας του Βέντερς προς τη Μαριόν. Θέλει να κάνει κάτι για να γίνει άνθρωπος. Και ως γνωστόν, ο άνθρωπος μεταμορφώνεται μόνο όταν κάνει κάτι σημαντικό.
