Σκληρά προαπαιτούμενα που περιλαμβάνονται στο τρίτο Μνημόνιο και περνούν μέσα από τους τέσσερις κορυφαίους υπουργούς του οικονομικού επιτελείου θα αρχίσουν από σήμερα κιόλας να δοκιμάζουν τις αντοχές της νέας κυβέρνησης. Ευκλείδης Τσακαλώτος, Γιώργος Σταθάκης, Γιώργος Κατρούγκαλος και Πάνος Σκουρλέτης καλούνται να περάσουν «διά πυρός και σιδήρου», προκειμένου να φέρουν σε πέρας τις δεσμεύσεις της Αθήνας απέναντι στους δανειστές. Το πιο δύσκολο κεφάλαιο, το οποίο θα φέρει σε δυσχερή θέση το Μαξίμου, είναι το Ασφαλιστικό. Το ίδιο επιτελείο καλείται ταυτόχρονα να γυρίσει σελίδα στην ασθμαίνουσα οικονομία, αποδεικνύοντας ότι το τρίτο Μνημόνιο -ακόμη και αν ήταν προϊόν εκβιασμού- θα μπορούσε να δημιουργήσει προοπτικές ανάκαμψης. Προϋπόθεση βέβαια αποτελεί η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και η άρση των capital controls. Τα παραπάνω, αλλά και οι οριστικές αποφάσεις για την απομείωση του ελληνικού χρέους θα κρίνουν αν η κυβέρνηση θα μπορέσει να υλοποιήσει το παράλληλο πρόγραμμα που είχε υποσχεθεί προεκλογικά.
ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
Διαπραγμάτευση εν όψει Αρμαγεδδώνα
Του ΤΖΩΡΤΖΗ ΡΟΥΣΣΟΥ
Στην ίδια σχεδόν υπουργική ομάδα πόνταρε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στους δύσκολους τομείς του ασφαλιστικού, της ανεργίας και του κοινωνικού κράτους, διατηρώντας στη θέση τους τόσο τον υπουργό Γ. Κατρούγκαλο όσο και τις αναπληρώτριες υπουργούς Θεανώ Φωτίου και Ράνια Αντωνοπούλου. Η προσθήκη βέβαια του Τάσου Πετρόπουλου ως υφυπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων προσδίδει τεράστιο νομικό κύρος στις επικείμενες διαπραγματεύσεις για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση.
Καθίσταται προφανές ότι στα πολύ δύσκολα που έρχονται για την κοινωνική ασφάλιση και την αγορά εργασίας, αλλά και την κοινωνική αλληλεγγύη ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να ποντάρει στην ομολογουμένως πολύ καλή δουλειά που έχουν κάνει, τόσο η Θεανώ Φωτίου (έχει πιστωθεί την επιτυχία του προγράμματος αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής κρίσης) όσο και η Ράνια Αντωνοπούλου. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ύφεση που αναμένεται να φέρει το Μνημόνιο 3 θα έχει αντανάκλαση στον δείκτη ανεργίας που αναμένεται να πάρει πάλι την ανηφόρα (έως και 4 μονάδες αύξηση εκτιμούν οι επαΐοντες του χώρου της εργασίας).
Από την άλλη, τα ανοιχτά μέτωπα των εργασιακών σχέσεων (ομαδικές απολύσεις, συνδικαλιστικός νόμος, συλλογικές διαπραγματεύσεις), αλλά και του ασφαλιστικού χρειάζονται κάποιον που να μπορεί να διαπραγματευτεί σκληρά με τους εκπροσώπους των δανειστών μας και –όπως φαίνεται– η κυβέρνηση θα ποντάρει πολλά στην επιστημονική κατάρτιση και το κύρος του Γ. Κατρούγκαλου, που θα έχει στο πλευρό του επίσης έναν εξαιρετικά καταρτισμένο νομικό, όπως ο Τάσος Πετρόπουλος, προκειμένου να ανατρέψει τις νεοφιλελεύθερες εμμονές των δανειστών μας.
Ηδη στην προηγούμενη θητεία του στο υπουργείο Εργασίας ο κ. Κατρούγκαλος είχε προσπαθήσει να δημιουργήσει ένα μέτωπο της ελληνικής κυβέρνησης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Διεθνές Γραφείο Εργασίας, ώστε να μπορέσει να επιβάλει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο που κινείται σε άλλες κατευθύνσεις από αυτές που θέλουν να εφαρμόσουν οι δανειστές στις εργασιακές σχέσεις.
Εκεί όμως που τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα είναι στο ασφαλιστικό, όπου όλα όσα συζητούνται οδηγούν σε μείωση όχι μόνο των ασφαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζομένων, αλλά ακόμη και των ποσών που καταβάλλονται ως συντάξιμος μισθός στους συνταξιούχους. Ηδη αυτά που έχουν συμφωνηθεί και έχουν ψηφιστεί για το ασφαλιστικό δίνουν το περίγραμμα των μειώσεων, αφού ουδείς διανοείται να προτείνει άλλους τρόπους χρηματοδότησης του συστήματος (π.χ. το Ταμείο Πλούτου που έχει ήδη απορριφθεί), πέραν αυτών που αφορούν τη μείωση ασφαλιστικών δικαιωμάτων και συντάξεων.
Ηλεκτρική η καρέκλα του Παν. Σκουρλέτη
Των ΒΑΣΙΛΗ ΓΕΩΡΓΑ, ΧΑΡΑΣ ΤΖΑΝΑΒΑΡΑ
Ο ενεργειακός τομέας –και ειδικά η τύχη των υποδομών της ΔΕΗ στην παραγωγή και τη μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας– εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα «εμβληματικά» πεδία διαφοροποίησης του ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με τις πολιτικές ιδιωτικοποιήσεων που ευαγγελίζονται τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Η ακύρωση των σχεδίων της «Μικρής ΔΕΗ» και η προσπάθεια εξεύρεσης ισοδύναμων απέναντι στην προγραμματισμένη πώληση του ΑΔΜΗΕ όχι μόνο ενσωματώθηκαν στο τρίτο Μνημόνιο ύστερα από διαπραγμάτευση, αλλά αποτέλεσαν και κορυφαία επιχειρήματα της σημερινής κυβέρνησης κατά την προεκλογική εκστρατεία.
Ο Πάνος Σκουρλέτης, που επιστρέφει ως υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο «ανασχηματισμένο» υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης θα επιδιώξει τόσο την παραμονή της ΔΕΗ υπό κρατικό έλεγχο –παρά το γεγονός ότι επιπλέον 17% της εταιρείας είναι δεσμευμένο από το ΤΑΙΠΕΔ– όσο και του ΑΔΜΗΕ, για τον οποίο προωθείται πρόταση διατήρησης των παγίων στη ΔΕΗ και της μεταφοράς της δραστηριότητας μεταφοράς σε άλλη εταιρεία.
Ομως η μεγάλη πρόκληση που θα αντιμετωπίσει ο νέος υπουργός έχει να κάνει με τη διαχείριση του «αντίδωρου» που η κυβέρνηση συμφώνησε να δώσει, προκειμένου να μην ιδιωτικοποιηθεί η ΔΕΗ, αλλά παράλληλα να απελευθερωθεί υπέρ των ιδιωτικών συμφερόντων η αγορά ηλεκτρισμού. Και αυτό δεν είναι άλλο από την υποχρέωση της ΔΕΗ να παραχωρήσει στους ανταγωνιστές της, μέσα στην επόμενη τετραετία, το 50% του μεριδίου αγοράς της –ήτοι έσοδα τουλάχιστον των 3 δισ. ευρώ και εκατομμύρια πελάτες– και να δώσει επίσης ανάλογα μεγάλο τμήμα της παραγωγής της από λιγνιτικά και υδροηλεκτρικά εργοστάσια μέσα από ειδικές δημοπρασίες ισχύος σε ανταγωνιστικές τιμές. Για τους ξένους επενδυτές ο ενεργειακός τομέας στην Ελλάδα θεωρείται κομβικός για νέες επενδύσεις.
Τα τιμολόγια ρεύματος είναι επίσης ένας τομέας που δεν θα είναι εύκολα διαχειρίσιμος, καθώς οι τιμές του «αγροτικού» ρεύματος δύσκολα θα παραμείνουν στα σημερινά χαμηλά επίπεδα, ενώ αυξήσεις αναμένονται και στα βιομηχανικά τιμολόγια.
Η επιτάχυνση των μελετών του Κτηματολογίου και η εκπόνηση των δασικών χαρτών είναι τα βασικά θέματα στον τομέα του Περιβάλλοντος. Πρώτο μέλημα του αναπληρωτή υπουργού Γιάννη Τσιρώνη είναι ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός, που με βάση το τρίτο Μνημόνιο πρέπει να αναθεωρηθεί μέσα σε έξι μήνες, γιατί θεωρείται καθοριστικός παράγοντας για την προώθηση των επενδύσεων.
Αν δεν αξιοποιηθεί το ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα, θα ισχύσει το αντιοικολογικό θεσμικό πλαίσιο που είχαν ψηφίσει Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ. Ο Π. Σκουρλέτης έχει αφήσει ανοιχτούς λογαριασμούς με την «Ελληνικός Χρυσός», αλλά η συνέχεια θα εξαρτηθεί από τη συζήτηση της προσφυγής στο ΣτΕ στις 4 Οκτωβρίου.
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Τον Τσακαλώτο δεσμεύει η υπογραφή του
Του ΜΑΡΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τη γνωστή λαϊκή ρήση «άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς» θυμίζει η τριάδα των τεχνοκρατών που θα στελεχώσει το «νέο» οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Πρόκειται για πρόσωπα που είναι ήδη γνωστά, εξαιτίας του ρόλου που είχαν στην προηγούμενη κυβέρνηση και τα οποία θα συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές σαν να μην πέρασε καμία ημέρα.
Τον βασικό συντονισμό στα θέματα της οικονομικής πολιτικής θα συνεχίσει να έχει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος που αναλαμβάνει εκ νέου καθήκοντα υπουργού Οικονομικών. Είναι αυτός που θα συνομιλεί με τους θεσμούς και θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εφαρμογή του Μνημονίου που -αν μη τι άλλο- φέρει και την υπογραφή του. Κατόπιν τούτου, «καταλληλότερο πρόσωπο γι΄ αυτή τη θέση δεν θα μπορούσε να υπάρξει», λένε πηγές προσκείμενες στο Μαξίμου με πλήρη γνώση για τον αγώνα δρόμου που πρέπει να κάνει ο υπουργός Οικονομικών, προκειμένου να τηρηθούν οι σκληρές δεσμεύσεις που απορρέουν από το τρίτο πρόγραμμα.
Μόνο το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού που πρέπει να κατατεθεί τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στη Βουλή και το Mεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής της περιόδου 2016-2019 που θα ακολουθήσει είναι ενέργειες που πρέπει να γίνουν άμεσα, ώστε να αποφευχθεί η «γκρίνια» των δανειστών στο πρώτο Eurogroup του Οκτωβρίου. Τα προαπαιτούμενα του νέου Μνημονίου είναι πολλά και δεύτερη ματιά σε αυτά και τις μεταρρυθμίσεις θα ρίχνει ο πρώην υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης. Είναι το πρόσωπο που θα αναλάβει τη θέση του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.
Ακριβοθώρητος, τόσο κατά τη διάρκεια της υπηρεσιακής του θητείας όσο και στο διάστημα που εκτελούσε χρέη προέδρου του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ) και συνομιλούσε με τους θεσμούς σε επίπεδο Brussels Group. Πληροφορίες λένε ότι η σχέση του με τον πρώην υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη είχαν διαρραγεί από πολύ νωρίς, οδηγώντας τον πολύ κοντά στο σημείο της παραίτησης. Καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων βρισκόταν στην πρωτεύουσα του Βελγίου, προκειμένου να ενημερώνει τον πρωθυπουργό για τις απαιτήσεις των δανειστών.
Ο τρόπος, με τον οποίο χειρίστηκε αυτό το κομμάτι, άρεσε ομοίως σε Αθήνα και Βρυξέλλες με αποτέλεσμα από εξπέρ εμπειρογνώμονας να κερδίσει επιτελική θέση στο νέο υπουργικό σχήμα. Η χαρά που πήραν τα κοντινά του πρόσωπα από την αναβάθμιση ήταν μεγάλη! Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το όνομά του «έπαιζε» ακόμη και για τη θέση του υπουργού Οικονομικών, απειλώντας τον Ευκλείδη Τσακαλώτο που έκανε δεύτερες σκέψεις να μη βγει στην «πρώτη γραμμή» και να απέχει από τις «επικίνδυνες στροφές» του Μνημονίου.
Τρίτο πρόσωπο στο οικονομικό επιτελείο ο Τρύφωνας Αλεξιάδης. Προερχόμενος από τα σπλάχνα των εφοριακών αντικατέστησε τη Νάντια Βαλαβάνη στον ανασχηματισμό που ακολούθησε μετά το δημοψήφισμα, αναλαμβάνοντας την ηλεκτρική καρέκλα των φόρων στο κτίριο επί της Καραγεώργη Σερβίας 10. Οι προκλήσεις που έχει μπροστά του είναι πολλές. Μόνο οι αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος θεωρούνται δύσκολα διαχειρίσιμες, αφού θα δοκιμάσουν την κυβέρνηση δεδομένων και των επί τα χείρω αλλαγών για τους αγρότες. Λεπτό θεωρείται και το θέμα με τις αλλαγές στη ρύθμιση των 100 δόσεων, τον ΕΝΦΙΑ του 2016, για τον οποίο ο κ. Αλεξιάδης εξέπεμψε σήμα μετατόπισης των φορολογικών βαρών στις μεγαλύτερες και ακριβότερες ιδιοκτησίες χωρίς να αλλοιωθεί ο εισπρακτικός στόχος των 2,65 δισ. ευρώ.
Η μείωση της επιδότησης στο πετρέλαιο θέρμανσης και οι αυτόματες κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών από 1ης Οκτωβρίου για οφειλέτες με χρέη άνω των 70.000 ευρώ είναι μέτρα που στιγματίζουν την κυβέρνηση και το πολιτικό πρόσωπο που λαμβάνει αυτές τις αποφάσεις. Σημείο βέβαια που θα κάνει τη διαφορά είναι η σύλληψη της μεγάλης φοροδιαφυγής. Οψόμεθα γι’ αυτό…
Ανάκαμψη με Μνημόνιο το στοίχημα Σταθάκη
Του ΒΑΣΙΛΗ ΓΕΩΡΓΑ
Οπως και να το κάνουμε, το να αναβαπτίζεις το υπουργείο Οικονομίας σε υπουργείο Ανάπτυξης και μάλιστα με δύο νέους υφυπουργούς (για το ΕΣΠΑ και τη Βιομηχανία), ενώ μπροστά η χώρα έχει τουλάχιστον ακόμη έναν χρόνο ύφεσης, είναι κάπως παράδοξο. Ομως, ο φύσει αισιόδοξος Γιώργος Σταθάκης που αναλαμβάνει ξανά τον γνώριμο θώκο του ύστερα από ένα σύντομο διάλειμμα μόλις 30 ημερών, στη διάρκεια του οποίου τον αντικατέστησε ως υπηρεσιακός υπουργός ο συντοπίτης του Νίκος Χριστοδουλάκης, θέλει να πιστεύει πως επί των ημερών του θα ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή της οικονομίας πίσω στην ανάκαμψη και εν συνεχεία στην πολυπόθητη ανάπτυξη, και συνεπώς θα είναι πιθανόν ο πρώτος υπουργός της τελευταίας οκταετίας που θα δικαιολογήσει τον τίτλο του.
Μπροστά του, όμως, έχει πολύ πιο δύσκολο δρόμο από αυτόν που ήδη διάνυσε στην ίδια θέση κατά το πρώτο επτάμηνο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Η ατζέντα του είναι πλέον ριζικά διαφορετική, πολύ λιγότερο ριζοσπαστική και σε κάθε περίπτωση μεστή προκλήσεων και δυσκολιών, δεδομένου ότι σε μεγάλο βαθμό το έργο του είναι προκαθορισμένο από τα προαπαιτούμενα του τρίτου Μνημονίου το οποίο ο ίδιος διαπραγματεύτηκε μαζί με τον Ευκλείδη Τσακαλώτο.
Οι ιδιωτικοποιήσεις, αλλά και η απελευθέρωση αγορών και επαγγελμάτων με βάση τη μεταρρυθμιστική συνταγή του ΟΟΣΑ, θα τον φέρουν πολύ σύντομα αντιμέτωπο με επαγγελματικές ομάδες μικρομεσαίων (φαρμακοποιοί, αγελαδοτρόφοι, αρτοποιοί, έμποροι κ.ά.) που θίγονται σφόδρα από τις επερχόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις. Από την άλλη η αποδοχή της πρότασης του ΣΕΒ να υπάρξει ξεχωριστός υφυπουργός Βιομηχανίας που θα ασχοληθεί αποκλειστικά με την παραγωγική ανασυγκρότηση, καθιστά πλέον όχι μόνο την Θεοδώρα Τζάκρη, που αναλαμβάνει το συγκεκριμένο πόστο, αλλά και τον υπουργό Ανάπτυξης, προνομιακούς συνομιλητές των βιομηχάνων που από χθες πανηγυρίζουν, καθώς ανοίγουν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με την κυβέρνηση.
Μια εξίσου μεγάλη πρόκληση, συνολικά για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, η οποία επενδύει στην κοινωνική συνοχή, θα είναι η ολοκλήρωση της «ανοιχτής» διαπραγμάτευσης με τους δανειστές για τα «κόκκινα»-προβληματικά δάνεια των 100 δισ. ευρώ. Θα πρέπει σύντομα τον επόμενο μήνα να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις για το αν θα ιδρυθεί ενδιάμεσος φορέας διαχείρισης τύπου Bad Bank, όπως έχει προτείνει η Ελλάδα, ή θα «περάσει» των δανειστών που επιδιώκουν «ενεργητική διαχείριση» ανά τράπεζα, ήτοι ακόμη και μεταβιβάσεις στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων σε διεθνείς εισπρακτικές εταιρείες και «κοράκια».
Ο τομέας, όμως, στον οποίο καλείται να αποδώσει τα μέγιστα το νέο υπουργείο Ανάπτυξης, είναι αυτός της διαχείρισης των κοινοτικών πόρων και της προσέλκυσης ιδιωτικών επενδύσεων. Η Ελλάδα βρίσκεται στο μέσον μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης προκειμένου να διασφαλίσει παράταση του προηγούμενου ΕΣΠΑ ώστε να μη χαθούν πόροι 1,4 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα έχει καθυστερήσει έναν χρόνο την εκκίνηση του νέου ΕΣΠΑ 2014-2020, αλλά και την αναμόρφωση του νέου αναπτυξιακού νόμου που θα βασίζεται λιγότερο στις επιδοτήσεις και περισσότερο στα φορολογικά και άλλα κίνητρα. Η δημιουργία θέσης υφυπουργού ΕΣΠΑ υπό τον πρώην γενικό γραμματέα Αλ. Χαρίτση καταδεικνύει ακριβώς τη σημασία που προτίθεται να δείξει το νέο κυβερνητικό σχήμα ώστε να ενεργοποιήσει το μοναδικό -για την ώρα- εργαλείο χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας.
Το χαρτοφυλάκιο του τουρισμού επιστρέφει στην Ελενα Κουντουρά και το κέντρο βάρους πέφτει στο ΕΣΠΑ, όπου -όπως έχει η ίδια πει- έχει ολοκληρωθεί όλη η προετοιμασία, ώστε τα προγράμματα για τον τουρισμό να τρέξουν άμεσα. Η ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, το άνοιγμα σε νέες αγορές και η προώθηση των επενδύσεων αποτελούν μερικά από τα πολλά στοιχήματα για την Ελ. Κουντουρά.
Η νέα κυβέρνηση
Πρωθυπουργός: Αλέξης Τσίπρας
Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης: Ιωάννης Δραγασάκης
1. Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης
- Υπουργός: Παναγιώτης Κουρουμπλής
- Υφυπουργός: Γιάννης Μπαλάφας
- Αναπληρωτής υπουργός, αρμόδιος για θέματα Διοικητικής Μεταρρύθμισης: Χριστόφορος Βερναρδάκης
- Αναπληρωτής υπουργός, αρμόδιος για θέματα Προστασίας του Πολίτη: Νίκος Τόσκας
- Αναπληρωτής υπουργός, αρμόδιος για θέματα Μεταναστευτικής Πολιτικής: Γιάννης Μουζάλας
- Υφυπουργός, αρμόδια για θέματα Μακεδονίας-Θράκης: Μαρία Κόλλια-Τσαρουχά
2. Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού
- Υπουργός: Γιώργος Σταθάκης
- Αναπληρώτρια υπουργός, αρμόδια για θέματα Τουρισμού: Ελενα Κουντουρά
- Υφυπουργός, αρμόδιος για θέματα ΕΣΠΑ: Αλέξης Χαρίτσης
- Υφυπουργός, αρμόδια για θέματα Βιομηχανίας: Θεοδώρα Τζάκρη
3. Υπουργείο Εθνικής Αμυνας
- Υπουργός: Πάνος Καμμένος
- Αναπληρωτής υπουργός: Δημήτρης Βίτσας
4. Υπουργείο Παιδείας, Ερευνας και Θρησκευμάτων
- Υπουργός Παιδείας: Νίκος Φίλης
- Αναπληρώτρια υπουργός: Σία Αναγνωστοπούλου
- Αναπληρωτής υπουργός, αρμόδιος για θέματα Ερευνας και Καινοτομίας: Κώστας Φωτάκης
- Υφυπουργός: Θεοδόσης Πελεγρίνης
5. Υπουργείο Εξωτερικών
- Υπουργός: Νίκος Κοτζιάς
- Αναπληρωτής υπουργός, αρμόδιος για Θέματα Ευρωπαϊκών Υποθέσεων: Νίκος Ξυδάκης
- Υφυπουργός Εξωτερικών: Δημήτρης Μάρδας
- Υφυπουργός Εξωτερικών: Γιάννης Αμανατίδης
6. Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
- Υπουργός: Νίκος Παρασκευόπουλος
- Αναπληρωτής υπουργός αρμόδιος για θέματα διαφθοράς: Δημήτρης Παπαγγελόπουλος
7. Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
- Υπουργός: Γιώργος Κατρούγκαλος
- Αναπληρώτρια υπουργός, αρμόδια για θέματα Κοινωνικής Αλληλεγγύης: Θεανώ Φωτίου
- Αναπληρώτρια υπουργός, αρμόδια για την Καταπολέμηση της Ανεργίας: Ράνια Αντωνοπούλου
- Υφυπουργός, αρμόδιος για θέματα Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Αναστάσιος Πετρόπουλος
8. Υπουργείο Υγείας
- Υπουργός: Ανδρέας Ξανθός
- Αναπληρωτής υπουργός Υγείας: Παύλος Πολάκης
9. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού
- Υπουργός: Μπαλτάς Αριστείδης
- Υφυπουργός Αθλητισμού: Σταύρος Κοντονής
10. Υπουργείο Οικονομικών
- Υπουργός: Ευκλείδης Τσακαλώτος
- Αναπληρωτής υπουργός: Τρύφων Αλεξιάδης
- Αναπληρωτής υπουργός: Γιώργος Χουλιαράκης
11. Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
- Υπουργός: Πάνος Σκουρλέτης
- Αναπληρωτής υπουργός, αρμόδιος για θέματα Περιβάλλοντος: Γιάννης Τσιρώνης
12. Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων
- Υπουργός: Χρήστος Σπίρτζης
- Υφυπουργός: Δημήτρης Καμμένος
13. Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
- Υπουργός: Θοδωρής Δρίτσας
14. Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
- Υπουργός: Βαγγέλης Αποστόλου
- Αναπληρωτής υπουργός: Μάρκος Μπόλαρης
Υπουργός Επικρατείας: Νίκος Παππάς
- Υπουργός Επικρατείας αρμόδιος για τον Συντονισμό του Κυβερνητικού Εργου: Αλέκος Φλαμπουράρης
- Υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ: Τέρενς Κουίκ
- Υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητική εκπρόσωπος: Ολγα Γεροβασίλη
