Η πολιτική εκτίμηση της απελθούσης ηγεσίας της Νέας Δημοκρατίας μετά την ήττα που υπέστη στις τελευταίες εκλογές απεδείχθη ορθή
. Λίγοι ήταν εκείνοι που ανέμεναν σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα να αναδειχθούν οι εγγενείς αδυναμίες και τα προβλήματα του κυβερνητικού συνασπισμού που, με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ, φιλοδόξησε να αποτελέσει τη δεύτερη απόπειρα εφαρμοσμένης αριστερής πολιτικής εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης μετά την οριστική πτώση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού.
Η πρώτη, κατά μια διαβολική σύμπτωση, κατέστη δυνατή και απέτυχε στην (ελληνική) Κύπρο, με τη νίκη του ΑΚΕΛ και την άνοδο στην προεδρία του συμπαθούς κ. Χριστόφια.
Με την πάροδο του εξαμήνου η κυβέρνηση απώλεσε ουσιαστικά την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και έχει ανάγκη, ανεξάρτητα με το πώς και το γιατί έφτασε ώς εδώ, τις ψήφους των βουλευτών της αντιπολίτευσης για να «περάσει» νομοσχέδια που κρίνουν τη θέση τής χώρας τουλάχιστον στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.
«Την ανάγκην φιλοτιμίαν ποιούμενη» η Νέα Δημοκρατία και τα άλλα κόμματα ψήφισαν τρεις φορές και μάλλον αυτό θα συμβεί και τέταρτη, εξουσιοδοτώντας και στηρίζοντας τη λαβωμένη κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό.
Η αξιωματική αντιπολίτευση, παρά την ορθότητα της αρχικής πρόβλεψης, βρέθηκε πλήρως απροετοίμαστη για μια τέτοια εξέλιξη. Χάθηκε πολύτιμος πολιτικός χρόνος, ο οποίος στις εποχές των κρίσεων είναι ιδιαίτερα σύντομος. Επί έξι μήνες παρέμεινε προσκολλημένη στην υπεράσπιση μιας πολιτικής που συνοψιζόταν σε ένα περίφημο mail, το οποίο έλαβε ατύπως και το όνομα του αποστολέα του, πρώην υπουργού Οικονομικών κ. Χαρδούβελη.
Σε κάθε περίπτωση η παράδοξη όσον αφορά τη μέθοδο αλλά επιβεβλημένη διαδοχή στην ηγεσία άνοιξε κατά έναν τρόπο τον διάλογο για την Κεντροδεξιά, τον φιλελεύθερο χώρο και τη φυσιογνωμία που στη νέα εποχή θα πρέπει να έχει ο πολιτικός φορέας που εκφράζει τις ανάλογες ιδέες.
Ηδη πρώτα δείγματα γραφής έχει δείξει ο νέος πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, ο οποίος κατά το παρελθόν έχει αποδείξει ότι γνωρίζει να «ενώνει διευρύνοντας».
Η ατυχής συγκυρία υποχρεώνει τη Νέα Δημοκρατία να λειτουργήσει κάνοντας παράλληλα δύο πράγματα: να στηρίξει την εθνική προσπάθεια επωμιζόμενη πιθανό πολιτικό κόστος και την ίδια στιγμή να μετεξελιχθεί διαμορφώνοντας νέο σχέδιο-πρόταση διακυβέρνησης, απευθυνόμενη εξ αρχής στην πλειοψηφία των πολιτών.
Στην προσπάθεια αυτή είναι ίσως απαραίτητο να προϋπάρξουν κάποιου είδους παραδοχές:
1. Η κοινωνία χωρίζεται πλέον οριζόντια. Οι παλιές διαχωριστικές κάθετες γραμμές των κομμάτων σχεδόν δεν υφίστανται. Αν υποθέσουμε ότι η Ν.Δ. επιθυμεί να εκφράσει τις δυνάμεις της επιχειρηματικότητας, της καινοτομίας, του ευρωπαϊκού προσανατολισμού και δεν αντιμετωπίζει την Ιστορία ως πεπρωμένο, αλλά αποδέχεται τον μεταβαλλόμενο κόσμο ως την απολύτως αναγκαία προϋπόθεση της εξελικτικής διαδικασίας, τότε θα βρει πολλούς να απευθυνθεί σε όλο το σημερινό πολιτικό φάσμα, ακόμα και σε «εγκλωβισμένους» ψηφοφόρους σε κατά τα λοιπά ιδεοληπτικούς πολιτικούς σχηματισμούς.
2. Οι συντεχνίες και κατ’ επέκταση ο «συντεχνιασμός» ως άσκηση πολιτικής για την εξασφάλιση ψήφων είναι πεπερασμένη μέθοδος η οποία ενταφιάστηκε με την έναρξη της κρίσης. Η συντεχνιακή από τη μια πλευρά και η ταξική από την άλλη αντιμετώπιση των προβλημάτων των κοινωνιών και η επί τη βάσει αυτών επινόηση αναπτυξιακών μοντέλων παραπέμπουν σε ξεπερασμένα συστήματα και καταδικασμένα στη συνείδηση των δημοκρατικών κοινωνιών. Ακραίες τους μορφές εμφανίζονται και σήμερα εκμεταλλευόμενες μόνο τις περιόδους κρίσεων ή επιβιώνουν μάλλον ως γραφικότητες.
3. Η εκλογική βάση της Νέας Δημοκρατίας, όπως αυτή διαμορφώθηκε στις 25 Ιανουαρίου, εμπεριέχει νέες δυνάμεις και ψηφοφόρους. Η διεύρυνση περνά μέσα από την απόδειξη στους πολίτες που για πρώτη φορά την εμπιστεύτηκαν με την ψήφο τους ότι δεν διέπραξαν σφάλμα. Παράλληλα ο «επαναπατρισμός» παραδοσιακών ψηφοφόρων της προϋποθέτει την κατά το δυνατόν πληρέστερη χαρτογράφηση των αιτίων της απομάκρυνσής τους, όπως και ότι ενδεχομένως κάποιοι εξ αυτών συμμερίζονται πλέον απόψεις σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από τις αρχές και τον αξιακό της κώδικα.
Λένε ότι η φύση καλύπτει με τον δικό της τρόπο τα κενά ή την καταστροφή που της προκαλεί ο άνθρωπος. Η διαδικασία αναπλήρωσης είναι επίπονη, χρονοβόρα και πολλές φορές δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον που καθίσταται αφιλόξενο για μερικές από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Κατ’ αναλογία οι φορείς και τα κόμματα που εκφράζουν μεγάλες κοινωνικές και πολιτικές τάσεις, όταν δεν εξελίσσονται και δεν προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα, εξαφανίζονται.
Ο κενός αλλά υπαρκτός πολιτικός χώρος είναι βέβαιο ότι κάποια στιγμή θα εκφραστεί από νέο ή νέους πολιτικούς οργανισμούς.
Το στοίχημα του Βαγγέλη Μεϊμαράκη είναι η ανασύνθεση και ανασύνταξη του χώρου εντός του πλαισίου της Νέας Δημοκρατίας στην πιο δύσκολη φάση της ιστορίας της.
Είναι βέβαιο ότι διαθέτει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά ώστε να το επιτύχει.
*ειδικός εμπειρογνώμονας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Δημοσίου Δικαίου. Διετέλεσε γενικός γραμματέας στα υπουργεία Εσωτερικών, Δημόσιας Τάξης και Ανάπτυξης ([email protected])
