Πουέρτο Ρίκο στα ισπανικά σημαίνει «όμορφο λιμάνι», αλλά και «πλούσιο λιμάνι», αφού η λέξη rico διατηρεί και τις δύο έννοιες. Από χθες όμως, η υπερπόντια αυτή κτήση, που επισήμως ονομάζεται «μη ενσωματωμένη περιοχή» (διάβαζε: προτεκτοράτο) των Ηνωμένων Πολιτειών σίγουρα δεν είναι πλέον «πλούσιο», μετά την ανακοίνωση του κυβερνήτη του Αλεχάντρο Γκαρσία Παδίγια πως το νησί της Καραϊβικής επισήμως χρεοκοπεί και σταματά να εξυπηρετεί το δημόσιο χρέος του, που ανέρχεται σε 72 δισεκατομμύρια δολάρια!
Είχε προηγηθεί λίγες ώρες νωρίτερα το… τράβηγμα της πρίζας από την Ουάσιγκτον, η οποία ξεκαθάρισε πως η «αμερικανική κυβέρνηση δεν εξετάζει μια ομοσπονδιακή διάσωση για το Πουέρτο Ρίκο».
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζος Ερνεστ επαναβεβαίωσε «τη δέσμευση της αμερικανικής κυβέρνησης να συνεργαστεί με το Πουέρτο Ρίκο, καθώς το νησί προσπαθεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει», αλλά απέφυγε να κάνει οποιοδήποτε άλλο σχόλιο για το τι μέλλει γενέσθαι.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα New York Times, ο Γκαρσία κάλεσε τους (ιδιώτες) πιστωτές να «προετοιμαστούν για θυσίες» και να «συνεργαστούν» για να μειωθούν οι υποχρεώσεις του Πουέρτο Ρίκο.
Ανέφερε μάλιστα με νόημα πως οι πιστωτές, η πλειονότητα των οποίων προέρχεται φυσικά από τις ηπειρωτικές ΗΠΑ, θα πρέπει να δεχθούν να αναδιαπραγματευθούν (διάβαζε: κουρέψουν) το χρέος της χώρας, αλλιώς «είναι σαν να πυροβολούν οι ίδιοι τους εαυτούς τους»!
«Το χρέος της χώρας δεν είναι πληρωτέο. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή, θα ήθελα πολύ να είχα μια άλλη επιλογή, αλλά αυτό δεν είναι πολιτική, είναι μαθηματικά», δήλωσε ο Γκαρσία. Είπε ακόμη πως η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε έναν φαύλο κύκλο ύφεσης από το 2007 ώς σήμερα.
Μέχρι τον Ιούλιο
Οικονομικοί αναλυτές της Wall Street Journal προβλέπουν ότι το μεγάλο νησί, που πέρασε στον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών ως αποικία μετά τον ισπανο-αμερικανικό πόλεμο του 1898, θα ξεμείνει από χρήματα μέσα στον Ιούλιο.
Πράγματι, το Πουέρτο Ρίκο αντιμετωπίζει τις οικονομικές του δυσκολίες προσφεύγοντας σε δανεισμό ήδη από τη δεκαετία του ’70, και ιδίως τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια χρηματοδοτεί τα ελλείμματά του με «ενέσεις» δισεκατομμυρίων από τράπεζες και μεγάλα επενδυτικά funds.
Το ίδιο βέβαια κάνουν και οι περισσότερες αμερικανικές Πολιτείες και δήμοι, γεγονός που είχε σαν αποτέλεσμα τα τελευταία χρόνια να χρεοκοπήσουν μεγάλες πόλεις, όπως το Ντιτρόιτ, το Στόκτον της Καλιφόρνιας κ.ά.
Η διαφορά είναι πως, σε αντίθεση με τις 50 «κανονικές» πολιτείες, το Πουέρτο Ρίκο δεν προστατεύεται νομικά από την Ουάσιγκτον και τα ομοσπονδιακά ταμεία ως προς την εξυπηρέτηση του χρέους: δεν μπορεί ούτε να «πτωχεύσει» με τη συνήθη έννοια της δικαστικής προστασίας από τους πιστωτές του, το Chapter 9, όπως το λένε στην Αμερική.
Ο λόγος είναι πως οι κάτοικοί του, που ποτέ δεν εγκατέλειψαν την ιδέα της ανεξαρτησίας, έχουν απορρίψει επανειλημμένα με δημοψηφίσματα την πλήρη «ένωση» με τις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζονται σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας από τη «μαμά Αμερική»: αν και οι κάτοικοι του νησιού –3,6 εκατομμύρια στην τελευταία απογραφή– λογίζονται ως Αμερικανοί πολίτες, δεν έχουν το δικαίωμα να ψηφίσουν στις προεδρικές εκλογές και δεν εκπροσωπούνται ισότιμα στο Κογκρέσο και τη Γερουσία.
Από πολλές απόψεις, η χώρα παραμένει αιχμάλωτη της αποικιοκρατίας, με το ημιαυτόνομο στα χαρτιά «στάτους» της να παραβιάζει εξόφθαλμα τις προβλέψεις του φιλελεύθερου αμερικανικού συντάγματος.
Ταυτόχρονα, το Πουέρτο Ρίκο είναι μία από τις πιο φτωχές περιοχές της Βόρειας Αμερικής. Η ανεργία ξεπερνά επισήμως το 15%, παρά το γεγονός ότι κάθε χρόνο πάνω από 50.000 νέοι το εγκαταλείπουν για να βρουν δουλειά στις ΗΠΑ, όπου ήδη ζουν περισσότερα από 5 εκατομμύρια.
Να σημειωθεί εδώ ότι αρκετοί αναλυτές συγκρίνουν ήδη τη στάση πληρωμών του Πουέρτο Ρίκο με το ελληνικό πιστωτικό δράμα, καθώς ο Γκαρσία ζητά επί της ουσίας από τους πιστωτές αρχικά ένα πολυετές «μορατόριουμ» στις πληρωμές των ομολόγων του, και στη συνέχεια «κούρεμα» του χρέους, δηλώνοντας «ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος»!
Αλλωστε, τα τελευταία χρόνια ο Γκαρσία επέβαλε σκληρό εσωτερικό μνημόνιο, που περιλάμβανε όλες τις γνωστές νεοφιλελεύθερες συνταγές, αυξάνοντας τη φορολογία εισοδήματος και επιβάλλοντας για πρώτη φορά υψηλό ΦΠΑ, μειώνοντας τις δημόσιες δαπάνες και «ψαλιδίζοντας» τις συντάξεις, προκειμένου να εξυπηρετεί το χρέος. Αλλά χθες αναγκάστηκε να πει το δικό του «δυστυχώς, επτωχεύσαμεν».
Ενας ντόπιος οικονομικός αναλυτής, ο Σέρχιο Μαρσουάτσε, δήλωσε χαρακτηριστικά στο Associated Press ότι «αν δούμε τον τρόπο που λειτουργεί η κυβέρνηση, την αδιαφάνεια στα δημοσιονομικά, τις ‘‘πειραγμένες’’ στατιστικές, τη μαζική φοροδιαφυγή, τη διαφθορά στην κυβέρνηση, το Πουέρτο Ρίκο είναι το ίδιο με την Ελλάδα. Προφανώς, η κλίμακα της κρίσης είναι πολύ μεγαλύτερη στην περίπτωση της Ελλάδας, όπως και το επίπεδο της πολυπλοκότητας… Ελπίζω να μην καταλήξουμε σαν αυτούς!»
-320x213.jpg)
