Μεγάλη μέρα η χθεσινή για την Κούβα, τη μεγαλόνησο της Καραϊβικής που εδώ και 56 χρόνια αντιστέκεται με επιτυχία στις προσπάθειες για βίαιη επαναφορά στο… «μαντρί» του «Δόγματος Μονρόε» και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Χθες το απόγευμα, λοιπόν, τα μεσάνυχτα ώρα Αβάνας, οι ΗΠΑ και η Κούβα άνοιξαν και πάλι τις πρεσβείες τους στην Αβάνα και την Ουάσινγκτον, σφραγίζοντας την ιστορική επαναπροσέγγιση που άρχισαν πέρυσι ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Ραούλ Κάστρο.
Στην Ουάσινγκτον, η τελετή για το άνοιγμα της πρεσβείας και την έπαρση της κουβανικής σημαίας πραγματοποιήθηκε παρουσία του υπουργού Εξωτερικών Μπρούνο Ροντρίγκες – γεγονός που αποτελεί από μόνο του είδηση, αφού αποτελεί την πρώτη επίσκεψη ενός επικεφαλής της κουβανικής διπλωματίας σε αμερικανικό έδαφος (εξαιρουμένου του κτιρίου των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη) από το 1959!
Παρόντες ήταν ακόμη περισσότεροι από 500 εκλεκτοί προσκεκλημένοι, μεταξύ των οποίων και πολλοί Κουβανοί αξιωματούχοι και καλλιτέχνες: «σημαιοφόρος» των εγκαινίων ήταν μάλιστα ο εμβληματικός -και ταυτισμένος με το φιντελικό καθεστώς- τραγουδοποιός Σίλβιο Ροντρίγκες.
Στη συνέχεια ο Μπρούνο Ροντρίγκες μετέβη στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και συναντήθηκε με τον Αμερικανό ομόλογό του Τζον Κέρι.
Μάλιστα υψώθηκε και η κουβανική σημαία στο χολ της εισόδου του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, ανάμεσα στις σημαίες των άλλων χωρών με τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν διπλωματικές σχέσεις, αλλά η αμερικανική κυβέρνηση επέλεξε η επιμέρους αυτή τελετή να μη γίνει μπροστά στις κάμερες για ευνόητους πολιτικούς λόγους: ο Ομπάμα δέχεται σκληρές επιθέσεις από την αμερικανική Δεξιά για τη διαδικασία «συμφιλίωσης» με την Αβάνα και ακόμη σκληρότερες για την πρόσφατη συμφωνία με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Αντιθέτως, στην Αβάνα δεν πραγματοποιήθηκε κάποια τελετή και το «Γραφείο Συμφερόντων», το διάσημο κτίριο από μπετόν και γυαλί στην παραλιακή λεωφόρο Μαλεκόν, ξανάγινε τα μεσάνυχτα… αθορύβως αμερικανική πρεσβεία.
Μέσα στο καλοκαίρι, σε ημερομηνία που δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, ο Τζον Κέρι θα επισκεφθεί την Αβάνα για την επίσημη έπαρση της αμερικανικής σημαίας: να σημειωθεί εδώ ότι η τελευταία επίσκεψη Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αβάνα έγινε το… 1945!
Ως τότε όμως η πρεσβεία θα δουλεύει κανονικά, αφού σύμφωνα με χθεσινή ανακοίνωση όλοι οι εργαζόμενοι του Γραφείου Συμφερόντων (κάπου 360 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους Κουβανοί) «θα επαναδιαπιστευθούν ως εργαζόμενοι της αμερικανικής πρεσβείας και ο επικεφαλής της αποστολής ως επιτετραμμένος».
Οι διπλωματικές σχέσεις είχαν διακοπεί από το 1961 και μόνο το 1977 ο Τζίμι Κάρτερ και ο Φιντέλ Κάστρο συμφώνησαν να ανοίξουν Γραφεία Συμφερόντων στα κτίρια όπου βρίσκονταν προηγουμένως οι πρεσβείες, για να επιτελούν κυρίως προξενικά καθήκοντα, υπό την προστασία της Ελβετίας στην περίπτωση των Αμερικανών στην Αβάνα και υπό την προστασία της Τσεχοσλοβακίας (και μετά το 1992 της Ελβετίας) για τους Κουβανούς στην Ουάσινγκτον.
Παρά τα εκατέρωθεν «ανοίγματα», όμως, τα δύσκολα τώρα αρχίζουν για τους δύο παραδοσιακούς «μονομάχους», καθώς στο… πινάκιο των δύο κυβερνήσεων παραμένουν δεκάδες ουσιαστικά «αγκάθια» που μπορούν να τινάξουν τη συμφιλίωση στον αέρα: θέματα-φωτιά, με πρώτο όλων την άρση του στραγγαλιστικού αμερικανικού εμπάργκο, δεύτερο το κλείσιμο του κολαστήριου και την επιστροφή στην Κούβα της ναυτικής βάσης του Γκουαντάναμο και μετά, τα πιο πρακτικά ζητήματα, όπως είναι τα δισεκατομμύρια δολάρια των αποζημιώσεων που ζητούν οι Αμερικανοί ιδιοκτήτες εργοστασίων, φυτειών και ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν στην Κούβα κατά την επανάσταση, η έκδοση φυγάδων που έχουν καταφύγει στην Κούβα και καταζητούνται από την αμερικανική Δικαιοσύνη και πλήθος άλλα.
Το «μπλοκέο»
Η… μητέρα όλων των μαχών θα δοθεί τώρα στο αμερικανικό Κογκρέσο, το οποίο καλείται να ψηφίσει για την άρση του εμπάργκο που επιβλήθηκε το 1962 από τον Τζον Φ. Κένεντι και ενισχύθηκε με τον «τιμωρητικό» νόμο Χελμς-Μπάρτον το 1996.
Η ρεπουμπλικανική πλειοψηφία στο Καπιτώλιο είναι κατηγορηματικά αντίθετη στην άρση του «μπλοκέο», όπως το λένε στο νησί, και υποψήφιοι για την προεδρία -όπως ο… τέρμα δεξιός Κουβανο-αμερικανός Μάρκο Ρούμπιο, εκλεκτός του «Κόμματος του Τσαγιού», και φυσικά ο πρώην κυβερνήτης του Μαϊάμι και φανατικός αντικουβανός Τζεμπ Μπους- έχουν ταχθεί εναντίον της «προσέγγισης», για την οποία λένε ανοιχτά πως «ανταμείβει» τους αδελφούς Κάστρο.
Σε πρώτη φάση μάλιστα η Γερουσία αναμένεται να μπλοκάρει τον διορισμό νέου Αμερικανού πρεσβευτή στην Κούβα, καθώς κάθε προεδρικός διορισμός πρέπει να επικυρώνεται από τους γερουσιαστές…
Εστω κι έτσι όμως, κάτι σίγουρα έχει αλλάξει στις κουβανοαμερικανικές σχέσεις. Γιατί;
Διότι, όπως λέει και ο Σίλβιο Ροντρίγκες στο υπέροχο (και παράξενα επίκαιρο) El Tiempo Pasa:
«Γιατί περνάει ο καιρός, κι εμείς γερνάμε…
Συνεχίζουμε να ζούμε κοιτώντας τις ώρες να πεθαίνουν
Τις παλιές συζητήσεις που χάνονται μέσα στη λογική
Σε όλα λες εσύ ναι, κι εγώ σε τίποτα δε λέω όχι
Για να μπορέσουμε να αντέξουμε την τρομερή αγωνία
Που κάνει τις καρδιές μας να γερνούν…»
