Από το μπούλινγκ στις αγκαλιές!

Στις 17 ώρες που κράτησαν οι σκληρές συζητήσεις στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, η ελληνική αντιπροσωπεία εκλήθη να απαντήσει σε ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα: είτε θα συναινούσε σε ένα δύσκολο πρόγραμμα είτε θα δημιουργούνταν η αίσθηση ότι η Ελλάδα οδεύει προς την έξοδο της ευρωζώνης.

Εκείνοι που είχαν τη μεγαλύτερη «αγωνία» για την επίτευξη συμφωνίας ήταν -για διαφορετικούς λόγους- ο Ντόναλντ Τουσκ και ο Φρανσουά Ολάντ. Ο μεν πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έμοιαζε να έχει «υπομονή ανάλογη του Βούδα», λέει παράγων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, παρεμβαίνοντας κυρίως επί του διαδικαστικού και με μόνιμη την έγνοια να μη διαταραχθεί το status quo στην Ευρώπη. Ο Φρανσουά Ολάντ, από την άλλη, είχε «να υπερασπιστεί την προσωπική του θέση στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, να αποδείξει ότι δεν είναι “ουρά” της Γερμανίας, αλλά και ότι ενδιαφέρεται για μια “ισορροπημένη λύση”».

Οι τέσσερις ενδιάμεσες τετραμερείς συναντήσεις (Μέρκελ, Ολάντ, Τσίπρας και Τουσκ) απέπνεαν επακριβώς τους συσχετισμούς της συνόδου. Ο Ελληνας πρωθυπουργός να αντιπαρατίθεται ανοιχτά με τη Γερμανίδα καγκελάριο, με τους τόνους ορισμένες φορές να υψώνονται ελαφρά. Ο Φρανσουά Ολάντ, ήπιος, να υποστηρίζει αρκετά επιχειρήματα της ελληνικής πλευράς. Και ο Ντόναλντ Τουσκ, καλυμμένα ανήσυχος, να αποζητά μια συμφωνία, ό,τι κι αν περιελάμβανε αυτή.

Η αίσθηση που μεταφέρουν στελέχη της ελληνικής αντιπροσωπείας είναι ότι ο σκληρός «πυρήνας» χωρών που πρεσβεύουν την ακραία λιτότητα, ήτοι η Γερμανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία, οι Βαλτικές Χώρες, η Σλοβενία και η Σλοβακία, εμφανίζονταν συντονισμένες στις τοποθετήσεις τους. Σε βαθμό που δεν έλειπαν οι πανομοιότυπες εισηγήσεις τους επί διαφορετικών θεμάτων.

«Η Γερμανία, δηλαδή η Ανγκελα Μέρκελ, ήταν αποφασισμένη να παρέμβει και να βρεθεί λύση. Και όποτε λαμβάνει μια τέτοια απόφαση η Γερμανίδα καγκελάριος, τότε κάνει εξαιρετικά μελετημένες κινήσεις» έλεγαν έμπειροι τεχνοκράτες.

Η Γερμανίδα καγκελάριος εκλήθη, δηλαδή, να φέρει στο Κοινοβούλιό της μια συμφωνία που θα καθησύχαζε τις εσωκομματικές αντιδράσεις, αλλά θα εξυπηρετούσε και το στρατηγικό της σχέδιο. Και επέλεξε να πιέσει μέχρι τέλους τον Ελληνα πρωθυπουργό και τους υποστηρικτές του, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να «διαλύσει» τις συζητήσεις με άγνωστες συνέπειες. Εξ ου και αιτιολογείται πλήρως η φράση ότι «σταύρωσαν τον Τσίπρα εκεί μέσα».

Η εικόνα αυτή ολοκληρώνεται αν αναλογιστεί κανείς ότι σύμμαχοι της Γερμανίας, όπως ο Σλοβένος πρωθυπουργός και η πρωθυπουργός της Λιθουανίας, θέλησαν να «συνετίσουν» τον Αλέξη Τσίπρα. Η στάση των συγκεκριμένων θεωρήθηκε «προκλητική» από τον Ματέο Ρέντσι. Ο Ιταλός ηγέτης, που ουσιαστικά επιθυμούσε την εξεύρεση λύσης ώστε η Ευρώπη να προσανατολιστεί και σε άλλα «καυτά» ζητήματα, όπως το μεταναστευτικό, αντέδρασε, σύμφωνα με πληροφορίες, δύο φορές πολύ έντονα.

Η πρώτη ήταν απέναντι στον Σλοβένο πρωθυπουργό, στον οποίο ο Ρέντσι μέσα στην αίθουσα υπενθύμισε την προσφορά της Ελλάδας στην ένταξη της χώρας του (και πολλών άλλων) στο ευρώ. Η δεύτερη ήταν όταν εκτός αιθούσης ο Ιταλός πρωθυπουργός δεν έλεγξε τα νεύρα του και ξέσπασε, σύμφωνα με πληροφορίες, κατά του Ολλανδού Μαρκ Ρούτε, αφού πριν πραγματοποιηθεί μία από τις διακοπές επέμεινε ότι πρέπει στη συμφωνία να υπάρξει πρόβλεψη να εφαρμοστούν όλα τα μέτρα των προηγούμενων μνημονίων, που δεν ζητήθηκε να εφαρμοστούν.

Από το Λουξεμβούργο στην Ελλάδα

Τον Ιταλό συνέδραμε σε ένα σημείο ο Φρανσουά Ολάντ, με τους δύο ηγέτες να αντιδρούν έντονα στην επιμονή της Γερμανίας το Ταμείο των 50 δισ. να έχει έδρα το Λουξεμβούργο. «Είναι θέμα εθνικής κυριαρχίας!» είπαν και οι δύο, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι ο Πορτογάλος πρωθυπουργός παρενέβη και πρότεινε η έδρα του να είναι στην Αθήνα και τα χρήματα που θα συγκεντρώσει να κατευθυνθούν σε τρεις μεριές και όχι αποκλειστικά στο χρέος.

Το πρωί βρήκε τον Αλέξη Τσίπρα και την υπόλοιπη αποστολή κατά την αποχώρησή τους να συναντούν τον Γάλλο πρόεδρο και τον υπουργό Οικονομικών του που περίμεναν τα αυτοκίνητα που θα τους μετέφεραν στους προορισμούς τους. «Οι ασπασμοί και οι αγκαλιές ήταν αρκετά ειλικρινείς» έλεγε Γάλλος δημοσιογράφος του κρατικού καναλιού, εξηγώντας ότι «οι Ελληνες έφυγαν τουλάχιστον με μια συμφωνία. Και οι Γάλλοι απέφυγαν τα χειρότερα, επιβεβαιώνοντας τη μειονεκτική τους θέση στην Ευρωπαϊκή Ενωση, χωρίς κάτι να αλλάξει δραματικά».