Μία έκθεση, ένα συμπόσιο και μία περφόρμανς συγκροτούν τον κορμό της «Ταυτοετερότητας», της πολύπτυχης δράσης για τη διερεύνηση του φύλου και το δικαίωμα του έμφυλου προσδιορισμού, όπως τα προσεγγίζει η σύγχρονη τέχνη. Πρόκειται για προϊόν συνεργασίας ανάμεσα στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, το Πεδίο Δράσης Κόδρα, το Thessaloniki Pride και τον Δήμο Θεσσαλονίκης.
Η «Ταυτοετερότητα», που εγκαινιάζεται αύριο (διάρκεια μέχρι τις 31 Ιουλίου), στο πλαίσιο του κεντρικού προγράμματος της 5ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (23 Ιουνίου έως 30 Σεπτεμβρίου), δίνει την ευκαιρία να συνομιλήσουν μέσα από τα έργα τους καθιερωμένοι καλλιτέχνες, όπως ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ και η Λίντα Μπενγκλίς, αλλά και πολλοί νέοι δημιουργοί.
Στόχος των διοργανωτών είναι να παρουσιάσουν διαφορετικές εικαστικές μορφοποιήσεις ενός ζητήματος που αποτελεί και σήμερα πεδίο αντιπαράθεσης, σε μια εποχή έξαρσης του νεοσυντηρητισμού, των ρατσιστικών, ομοφοβικών, λεσβιοφοβικών και τρανσφοβικών συμπεριφορών, των επιθέσεων κατά των δικαιωμάτων των γυναικών και των διακρίσεων στη βάση της φυλής, της εθνότητας, του σεξουαλικού προσανατολισμού και της ταυτότητας φύλου.
«Το ζήτημα της ταυτότητας του κοινωνικού φύλου και το δικαίωμα του έμφυλου αυτοπροσδιορισμού επανέρχεται σήμερα ως ζωτικό πεδίο αμφισβήτησης και διεκδίκησης, ακόμη και σε κοινωνίες που έμοιαζε κεκτημένο. Η έννοια της ετερότητας, του ξένου ή του διαφορετικού ενυπάρχει μέσα στην ταυτότητα.
Το ξένο ή το ανοίκειο είναι κομμάτι του εαυτού και ως τέτοιο αντιμετωπίζεται από ένα μεγάλο σώμα θεωρητικών προσεγγίσεων και καλλιτεχνικών προτάσεων», σημειώνουν οι επιμελητές της έκθεσης και του συνολικού προγράμματος, Συραγώ Τσιάρα και Θοδωρής Μάρκογλου (Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης του ΚΜΣΤ). Η επιμελητική ομάδα του Πεδίου Δράσης Κόδρα (Δημήτρης Μιχάλαρος, Παναγής Κουτσοκώστας, Ανθή Αργυρίου) ανέλαβε τη διοργάνωση ανοιχτής πρόσκλησης (open call) από την οποία προέκυψε το πρότζεκτ «Ταυτοετερότητα – But still in one piece».
Η κεντρική έκθεση «Ταυτοετερότητα» περιλαμβάνει φωτογραφίες, βίντεο, σχέδια, ζωγραφικά έργα και περφόρμανς (φουαγέ του δημαρχείου Θεσσαλονίκης).
■ Ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ συνδιαλέγεται με την ομοερωτική ποίηση του Κ. Π. Καβάφη μέσα από μια σειρά χαρακτικών του που πλαισίωσαν έκδοση του 1967, με νέα μετάφραση των ποιημάτων του Αλεξανδρινού από τους Στίβεν Σπέντερ και Νίκο Στάγκο.
■ Ελάχιστα γνωστά στο κοινό είναι τα σχέδια με μολύβι σε χαρτί του Μυτιληνιού ζωγράφου και ποιητή Αντώνη Πρωτοπάτση, καθώς και λάδια, φτιαγμένα στις αρχές του 20ού αιώνα, που αποτυπώνουν με τρυφερότητα σκηνές εφηβικού ερωτισμού.
■ H διάσημη Αμερικανίδα γλύπτρια Λίντα Μπενγκλίς, με τις ελληνικές ρίζες, στη «Γυναικεία ευαισθησία» (βίντεο, 1973), παρουσιάζει δυο γυναίκες με έντονο μακιγιάζ που φιλούν και χαϊδεύουν η μια την άλλη, επιχειρώντας μια επιθετική φεμινιστική ανάγνωση γύρω από το «ανδρικό βλέμμα».
■ Ο Ρώσος Γεβγκένι Φικς παρουσιάζει μια σειρά από φωτογραφίες τόπων–πλατειών, που ήταν μέρη συνεύρεσης ομοφυλόφιλων στη Μόσχα. Παρουσιάζει και το γράμμα που έστειλε στον Στάλιν τον Μάιο του 1934 ένας Σκοτσέζος ομοφυλόφιλος δημοσιογράφος, μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, υποστηρίζοντας ότι η ομοφυλοφιλία είναι συμβατή με τον κομμουνισμό.
■ Η Σέρβα Μίλιτσα Τόμιτς στο βίντεο «I’m Milica Tomic» συστήνεται ξανά και ξανά στο κοινό αλλάζοντας κάθε φορά εθνικότητα: «Είμαι η Μίλιτσα Τόμιτς, είμαι Κορεάτισσα. Είμαι η Μίλιτσα Τόμιτς, είμαι Νορβηγίδα», λέει αποκαλύπτοντας πληγές στο σώμα της, το τίμημα της εναλλασσόμενης ταυτοποίησης.
■ Η Majida Khattari στρέφεται εναντίον των οριενταλιστικών συμβάσεων για τη λάγνα Ανατολή, ενώ η Νατάσσα Παπαδοπούλου αμφισβητεί τους στερεότυπους ρόλους του φύλου και διερευνά τους μηχανισμούς της αναπαράστασης της γυναικείας σεξουαλικότητας.
■ Η ακτιβιστική πλευρά της διεκδίκησης των δικαιωμάτων της LGBT κοινότητας και η βία σε εκδηλώσεις Pride στην Κροατία είναι το θέμα που πραγματεύεται ο Igor Grubić με αρχειακά ντοκουμέντα και περφόρμανς χορευτών.
Στα εγκαίνια θα δοθεί και η περφόρμανς των Νατάσσας Παπαδοπούλου και Στέλλας Δημητρακοπούλου «M My Me # 3».
Την εκδήλωση πλαισιώνουν η έκθεση «Ταυτοετερότητα / But still in one piece» και το συμπόσιο «Ταυτο-ετερότητα. Η προβληματική του φύλου στη σύγχρονη τέχνη» (Πέμπτη 18 Ιουνίου, δημαρχείο Θεσσαλονίκης).
Info:
Τρίτη-Κυριακή 10.00-18.00. Ξεναγήσεις: 1-31/7, κάθε Σάββατο, 13.00.
