Μια ευρωζώνη πιο συγκεντρωτική και πιο συμπαγή, από την οποία όμως φαίνεται ότι απουσιάζει η κοινωνία, προετοιμάζουν και οι πέντε βασικοί θεσμοί της Ε.Ε.
Οπως αποκαλύπτει η πανευρωπαϊκή ειδησεογραφική ιστοσελίδα Euractiv, οι πρόεδροι: του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ και του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ, προετοιμάζουν έκθεση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ενωσης, την οποία και θα καταθέσουν στην επόμενη σύνοδο κορυφής, στις 25 και 26 Ιουνίου στις Βρυξέλλες.
Το προσχέδιο της υπό τον τίτλο «Τα επόμενα βήματα για την καλύτερη οικονομική διακυβέρνηση της ευρωζώνης» έκθεσης αναδεικνύει σε βασικό στόχο της ευρωζώνης την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη οικονομική ολοκλήρωσή της. Οι «πέντε πρόεδροι» εκτιμούν ότι η ΟΝΕ είναι σήμερα ατελής και ότι η αποτελεσματικότητά της υπονομεύεται από την έλλειψη συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών.
Προκειμένου να κλείσει το χάσμα ανταγωνιστικότητας που υπάρχει, θα πρέπει -υποστηρίζουν- να προχωρήσει η εμβάθυνση της οικονομικής ένωσης. Η πρώτη φάση ενίσχυσης της συνοχής της ευρωζώνης θα επιτευχθεί, σύμφωνα με την έκθεση, στην αγορά εργασίας και σε οικονομικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα στοχεύσουν στην καλύτερη διαχείριση της αλληλεξάρτησης των χωρών-μελών ενώ παράλληλα θα ενισχύεται και η κοινωνική συνοχή μέσω δημοσιονομικών πολιτικών, οι οποίες θα στοχεύουν στην ανακοπή της συνεχούς συρρίκνωσης της φορολογικής βάσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι «πέντε πρόεδροι» θεωρούν ότι η εναρμόνιση των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών αποτελεί τον πιο πιεστικό παράγοντα για το μέλλον του ευρώ. Ετσι εάν, για παράδειγμα, η Ελλάδα πρέπει να μειώσει τους μισθούς, η Γερμανία θα πρέπει να μπορεί να αυξήσει τους δικούς της. Αυτό θα διασφαλίζει ότι η πολιτική της Ελλάδας θα αποφέρει το βέλτιστο αποτέλεσμα στις αποφάσεις των επιχειρήσεων.
Σετ κοινών προτύπων
Η επόμενη φάση της οικονομικής σύγκλισης, σύμφωνα πάντα με τις προτάσεις των «πέντε», θα μπορούσε να γίνει με τη χρήση ενός σετ κοινών προτύπων που θα ενσωματωθούν σε νόμους, οι οποίοι θα συμφωνηθούν πανευρωπαϊκά. Η κυρίαρχη ιδέα που προβάλλει πίσω από την πρόταση αυτήν είναι η συνεργασία μεταξύ των εθνικών κοινοβουλίων.
Από την άλλη πλευρά, όμως, στο προσχέδιο της έκθεσης των «πέντε» υπάρχουν ελάχιστα για την κοινωνική διάσταση αυτής της πιο ολοκληρωμένης ευρωζώνης. Υπάρχουν μόνο ασαφείς σκέψεις για σοβαρά κοινωνικά ζητήματα, όπως η υψηλή ανεργία, που είναι ζωτικής σημασίας για τις χώρες της Ν. Ευρώπης. Ενώ στην έκθεση των «πέντε» διατυμπανίζεται ότι «η κοινωνική συνοχή θα αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα της διαδικασίας σύγκλισης», δεν υπάρχει καμία σαφής ιδέα για το πώς αυτό θα επιτευχθεί.
Ετσι, παρ’ ότι η οικονομική πολιτική σήμερα διαθέτει πληθώρα ιδεών και μέτρων, όπως το πανευρωπαϊκό επίδομα ανεργίας και ο κατώτερος μισθός για την αντιμετώπιση των επώδυνων επιπτώσεων μιας κρίσης, η έκθεση δεν ασχολείται για παράδειγμα με το πώς η Ε.Ε. θα μπορούσε να απορροφήσει ασυμμετρικά σοκ στην οικονομία της χωρίς την εμφάνιση ακραίων κοινωνικών επιπτώσεων, όπως η έκρηξη ανεργίας και φτώχειας.
Η απουσία αυτή υποδεικνύει και τον πραγματικό σκοπό της πρότασης των «πέντε», που βέβαια δεν είναι άλλος από την ακόμη μεγαλύτερη διευκόλυνση της δράσης του ιδιωτικού τομέα στην ευρωπαϊκή οικονομία στα πρότυπα του ακραίου νεοφιλελεύθερου οράματος που ασπάζεται σήμερα η πλειονότητα των κυβερνήσεων της Ε.Ε.
Είναι εμφανές ότι η πρωτοβουλία των «πέντε προέδρων» έχει την υποστήριξη τόσο της Γερμανίας όσο και της Γαλλίας.
Στις αρχές της περασμένης εβδομάδας, άλλωστε, από τον γερμανικό Τύπο διέρρευσε μυστικό έγγραφο που είχαν συντάξει προς την ίδια περίπου κατεύθυνση οι Φρανσουά Ολάντ και Ανγκελα Μέρκελ. Λίγα εικοσιτετράωρα αργότερα, ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, και ο Γερμανός αντικαγκελάριος, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, επανήλθαν με κοινό τους άρθρο στις μεγαλύτερες εφημερίδες της Ευρώπης. Κοινός τόπος όλων των διαρροών και δημοσιευμάτων: η πορεία προς μια ευρωζώνη ακόμη πιο συμπαγή και ολοκληρωμένη, που θα έχει τον δικό της προϋπολογισμό, τον δικό της υπουργό Οικονομικών, τη δική της φορολογία και ταμείο διάσωσης, ακόμη και τη δική της αντιπροσώπευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και βέβαια η οριστικοποίηση της Ευρώπης των δύο ταχυτήτων.
