Ιδιαίτερα αρνητικούς χαρακτηρισμούς, όπως «φωτιά και λαύρα», χρησιμοποιούσαν οι κορυφαίοι κυβερνητικοί παράγοντες για να αποτυπώσουν την έκπληξή τους σχετικά με τη δέσμη μέτρων που απέστειλαν οι θεσμοί στην ελληνική διαπραγματευτική ομάδα. Η δέσμη προτάσεων των θεσμών και ιδιαίτερα η επιμονή του ΔΝΤ σε σκληρά υφεσιακά μέτρα ήταν η αιτία για να διαδραματιστεί ένα ακόμα επεισόδιο στο «σίριαλ» των αδιέξοδων διαπραγματεύσεων.
Η συνέχιση άλλωστε του «σκοτσέζικου ντους» προκάλεσε τον εκνευρισμό της ελληνικής αντιπροσωπείας, καθώς μέχρι μερικές ώρες πριν από την αποστολή του νέου απαντητικού εγγράφου στις 5 προχτές το πρωί, το κλίμα ήταν ευοίωνο κρίνοντας από τις δηλώσεις κορυφαίων Ευρωπαίων αξιωματούχων, αλλά και ηγετών χωρών της ευρωζώνης. Με άλλα λόγια, το κείμενο που αποτελούσε «καλή βάση» για συζήτηση, που «δίνει ώθηση» στις διαπραγματεύσεις, όπως έλεγαν ο Ζ.Κ. Γιούνκερ και ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, μέσα σε λίγες ώρες μετατράπηκε από το ΔΝΤ σε κείμενο δέκα σελίδων γεμάτο διορθώσεις και διαγραφή χωρίων σε κόκκινο χρώμα.
«Μας έδωσαν κείμενο ελάχιστα διαφορετικό από το προηγούμενο πεντασέλιδο κείμενό τους το οποίο απορρίψαμε», έλεγε συνεργάτης του πρωθυπουργού, επισημαίνοντας ότι ήδη «έχει απορριφθεί και το νέο κείμενο, ακόμα και σε τεχνικό επίπεδο».
Η όλη κατάσταση έκανε τον Αλέξη Τσίπρα το πρωί να πει σε συνεργάτες του ότι «η μη αποδοχή ισοδύναμων μέτρων δεν έχει ξαναγίνει. Ούτε στην Ιρλανδία ούτε στην Πορτογαλία. Πουθενά!». Η επιθετική στάση έναντι των συγκεκριμένων θεσμών θεωρήθηκε από τον πρωθυπουργό «περίεργη», καθώς «δύο ενδεχόμενα μπορεί να κρύβει. Είτε δεν θέλουν συμφωνία είτε εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα στην Ελλάδα».
Οι προτάσεις του ΔΝΤ που ενσωματώθηκαν στο κείμενο των τριών θεσμών, και τις οποίες αποκάλυψε η ιστοσελίδα της «Εφ.Συν.», efsyn.gr, δικαιολόγησαν αυτή την οργή της κορυφής της κυβέρνησης.
Επαναλήφθηκε δε αυτό το οποίο είχαμε δει και στο πεντασέλιδο κείμενο των τριών θεσμών προ ημερών: βασίστηκε στη συνισταμένη των σκληρών απαιτήσεων του καθενός θεσμού, οδηγώντας σε ένα σκληρό αλλά και ανορθολογικό κείμενο προτάσεων, που απέρριπτε σχεδόν κάθε φορολογία που ήθελε να επιβάλει η κυβέρνηση σε υψηλά εισοδήματα και κερδοφόρες επιχειρήσεις. Μετέθετε δε, σε αντίθεση με τις προθέσεις της κυβέρνησης, τα βάρη στους συνήθεις υπόπτους: μισθωτούς και συνταξιούχους.
Τι συζητήθηκε
Το κλίμα μέσα στη συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τους Κριστίν Λαγκάρντ του ΔΝΤ, Μάριο Ντράγκι της ΕΚΤ και Ζ.Κ. Γιούνκερ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν ιδιαίτερα βαρύ, καθώς η επικεφαλής του Ταμείου ήταν επιθετική κατά όλων, και ιδιαίτερα έναντι του Ελληνα πρωθυπουργού.
Στη συνάντηση τον Αλέξη Τσίπρα συνόδευαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Γιάννης Δραγασάκης, και ο υπουργός Επικρατείας, Νίκος Παππάς. Ηταν πολύωρη, κράτησε έξι ώρες σχεδόν, και ορισμένοι πίστευαν ότι ίσως βγει «λευκός καπνός».
Φαίνεται όμως ότι επαναλήφθηκε η εκατέρωθεν επιχειρηματολογία γιατί τα μέτρα που αντιπροτείνουν οι δανειστές δεν είναι δυνατόν να αφομοιωθούν από την ελληνική κυβέρνηση.
Ο Αλέξης Τσίπρας επέμεινε ότι η συνυπογραφή συμφωνίας προϋποθέτει τη ρύθμιση για το χρέος και την ανάπτυξη, καθώς κάθε άλλη μορφή της θα είναι αντικειμενικά αδιέξοδη.
Συγκεκριμένα ο Αλέξης Τσίπρας επανέφερε στο τραπέζι το ζήτημα της ανταλλαγής των «ομολόγων Τρισέ» (SMP) της ΕΚΤ, επισημαίνοντας ότι αποτελούν τον μεγάλο «βραχνά» για την ελληνική οικονομία.
Η πλευρά των θεσμών απέρριψε αυτό το ζήτημα, προκρίνοντας να υπάρξει συζήτηση πρώτα για τη συμφωνία σε τεχνικό επίπεδο (staff level agreement) και έπειτα να ξεκινήσει η παραμικρή συζήτηση για το χρέος και τη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας. Το όλο ζήτημα μάλιστα προσέκρουσε σε διάφορες πλευρές. Από τη μία το ΔΝΤ επέμεινε ότι επιθυμεί τη συμφωνία για τα προαπαιτούμενα πρώτα, από την άλλη οι υπόλοιποι θεσμοί δεν έδειξαν πολύ πρόθυμοι να συζητήσουν το χρέος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε όμως και η τακτική με την οποία γινόταν η συζήτηση. Χαρακτηριστικό ήταν το σημείο όταν ο Αλέξης Τσίπρας είπε στους συνομιλητές του ότι δεν είναι δυνατόν να καταργηθεί το ΕΚΑΣ. «Δεχτείτε το 23% ΦΠΑ στην εστίαση και μετά συζητάμε για το ΕΚΑΣ», είπε ένας εκ των συμμετεχόντων από την πλευρά των θεσμών. Επειτα από αυτό φάνηκε ότι περιθώρια σύγκλισης δεν υπήρχαν.
Η όλη συζήτηση πάντως γινόταν ακόμα πιο δύσκολη καθώς οι θεσμοί την πρότασή τους δεν φρόντισαν, όπως φαίνεται και από τα κείμενα που διέρρευσαν, να τη συνοδεύσουν με αναλυτικούς πίνακες κοστολόγησης των μέτρων, αλλά και προσδοκώμενων εσόδων που θα εισρεύσουν στα ταμεία.
«Μας μιλούσαν για έσοδα που δεν βρίσκονταν πουθενά καταγεγραμμένα ή τεκμηριωμένα», έλεγε στέλεχος της κυβέρνησης με άμεση γνώση των συζητήσεων μέσα στο κτίριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Η ελληνική πλευρά αδυνατεί να συμφωνήσει σε μια τέτοια κατεύθυνση που θέλουν οι θεσμοί. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται σε όλα τα επίπεδα», ήταν το καταληκτικό λιτό σχόλιο κύκλων του Μαξίμου.
Με δεδομένο το αδιέξοδο στις συζητήσεις και την έλλειψη κοινής γλώσσας συνεννόησης, αποφασίστηκε η ανανέωση του «ραντεβού» για αργά το βράδυ, ξανά στο κτίριο Berleymont της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο κάθε θεσμός ανασυντάχθηκε, ώστε να μελετήσει τα όσα ειπώθηκαν στην πολύωρη συνεδρίαση και να ανταποκριθεί με περισσότερο συναινετική διάθεση στον νέο γύρο συναντήσεων. Το δε Eurogroup έληξε ξανά νωρίς και «άδοξα» επιβεβαιώνοντας τον ρόλο που του επιφυλάσσεται πλέον, να επικυρώνει αποφάσεις των θεσμών.
