Επειτα από έναν διπλωματικό μαραθώνιο 18 μηνών, η ομάδα των 5+1 παγκόσμιων δυνάμεων, που απαρτίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία, τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Κίνα και τη Γερμανία, κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία-πλαίσιο με την Τεχεράνη για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Χθες το βράδυ, στη Λοζάνη της Ελβετίας, οι υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ και του Ιράν, Τζον Κέρι και Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ, που είχαν αναλάβει προσωπικά το μεγαλύτερο βάρος της διαπραγμάτευσης, έδωσαν τέλος σε μια διαμάχη άνω των δέκα ετών και ήραν ένα μεγάλο εμπόδιο που δηλητηρίαζε τις σχέσεις των δύο χωρών.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι, και ο Μοχάμαντ Ζαρίφ ανακοίνωσαν επίσημα ότι η Τεχεράνη και η διεθνής κοινότητα κατέληξαν σε κοινά αποδεκτές λύσεις για τις βασικές παραμέτρους της μελλοντικής συνολικής συμφωνίας, ενώ ακολούθησαν τηλεοπτικές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα από την Ουάσινγκτον, ο οποίος χαιρέτισε την «ιστορική και καλή» -όπως τη χαρακτήρισε- συμφωνία και προειδοποίησε το αμερικανικό Κογκρέσο (στο οποίο πλειοψηφούν οι Ρεπουμπλικανοί) να μη φέρει προσκόμματα μέχρι την τελική υπογραφή.
Μέχρι τις 30 Ιουνίου
Για τη σύνταξη του κειμένου της οριστικής συμφωνίας θα συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις με καταληκτική ημερομηνία την 30ή Ιουνίου. Ο πρόεδρος Ομπάμα τόνισε ότι, αν εφαρμοστεί πλήρως η συμφωνία, θα εμποδίσει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. «Οι δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου που διαθέτει σήμερα το Ιράν θα περιοριστούν», δήλωσε και η Μογκερίνι.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, κ. Ζαρίφ, υπογράμμισε ότι το Ιράν ουδέποτε επεδίωξε να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά είχε πάντα ειρηνικούς σκοπούς. Ο υπουργός Ζαρίφ επεσήμανε ότι -με βάση τη μελλοντική τελική συμφωνία- όλες οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης θα πάψουν να ισχύουν και θα αρθούν οι κυρώσεις που έχουν επιβάλει στο Ιράν η Ευρωπαϊκή Ενωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Μοχάμαντ Ζαρίφ υποστήριξε ότι η επίτευξη της συμφωνίας δεν σημαίνει και την αυτόματη εξομάλυνση των σχέσεων της χώρας του με τις ΗΠΑ. «Εχουμε σοβαρές διαφορές με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό που ελπίζω είναι ότι, μέσω της θαρραλέας εφαρμογής αυτής της συμφωνίας, θα μπορούσε να αποκατασταθεί κάποια εμπιστοσύνη, αλλά αυτό θα περιμένουμε όλοι να το δούμε», τόνισε.
«Βήμα προς τα εμπρός»
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Φρανκ Βάλτερ Στάινμαγερ, χαρακτήρισε το πλαίσιο της συμφωνίας «ένα μεγάλο αποφασιστικό βήμα προς τα εμπρός». Λιγότερο ένθερμος, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Λοράν Φαμπιούς, επεσήμανε πως «ακόμη υπάρχει πολλή δουλειά».
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έγραψε στο Twitter ότι «κάθε συμφωνία με το Ιράν πρέπει να μειώσει σημαντικά τις πυρηνικές του δυνατότητες και να θέσει τέλος στην τρομοκρατία και την επιθετικότητά του».
Ο Ισραηλινός υπουργός Πληροφοριών, Γιουβάλ Στάινιτς, είχε δηλώσει μία ημέρα πριν από την επίτευξη της συμφωνίας στη Λοζάνη ότι η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι για τη χώρα του, έναντι της απειλής να αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα. Ο Στάινιτς υπενθύμισε ότι «όταν το 1981 η ισραηλινή αεροπορία βομβάρδισε τον πυρηνικό αντιδραστήρα του Ιράκ, η επιχείρηση δεν πραγματοποιήθηκε σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες»…
